Кіріспе
Гностикалық космологиядағы тұлға Камбоджадағы қауымдастық Норея – гностикалық космологиядағы тұлға. Ол Наг-Хаммади кітапханасынан сақталған екі мәтінде маңызды рөл атқарады. «Архонттардың гипостазы» еңбегінде ол Адам мен Хауаның қызы және Сеттің қарындасы болып келеді. Ол Нұхтың кемесін өртеді және Нұрлы Элелеттен құдайлық аян алады. «Нореяның ойлары» еңбегінде ол «күліп түскен Софияның сипаттарын қабылдап, тарихқа дейінгі заманға дейін созылады». Мандей әдебиетінде ол Нұхтың немесе Шемнің әйелі ретінде танылады. Кейде ол Адамның сизигиясы деп те айтылады. Біргер А. Пирсон оны «Ева Адамның «әйел серігі» болғандай, Сеттің әйел серігі» деп сипаттайды, ал Роел ван ден Брук оны «бір жағынан құтқарушы тұлға, екінші жағынан құтқарылған гностиктің үлгісі» деп атайды.
the commune in Cambodia
Norea is a figure in Gnostic cosmology. She plays a prominent role in two surviving texts from the Nag Hammadi library. In Hypostasis of the Archons, she is the daughter of Adam and Eve and sister of Seth. She sets fire to Noah's Ark and receives a divine revelation from the Luminary Eleleth. In Thought of Norea, she "extends into prehistory" as "she
assumes the features here of the fallen Sophia." In Mandean literature, she is instead identified as the wife of either Noah or Shem. She is also sometimes said to be the syzygy of Adam. Birger A. Pearson identifies her as "a feminine counterpart to Seth, just as Eve is the 'female counterpart' to Adam," and Roel van den Broek refers to her as "on the one hand [ ] a saviour figure and on the other the prototype of the saved gnostic."
Атаулар мен қауымдастықтар
Саламис қаласы Эпифанийдің айтуынша, борбориттер Нореяны Пиррамен, Девкалионның әйелімен (Нұхқа ұқсас грек тұлғасы) теңестірді. Ол Норея есімінің Пирраның қате аудармасы болғанын, себебі бұл есім "өрт" деген мағынаны білдіретін сүриялық "нура" сөзімен байланысты деп санайды. Эпифанийдің сөзіне қарағанда, сетиандар Сеттің әйелін Хорая деп атаған, бұл, әдетте, Нореяның тағы бір аты. Біргер Пирсон Нореяның Наама туралы еврей аңызына негізделгенін, ал Норея есімінің Хораядан (мағынасы "әдемі", "жағымды" немесе "сүйкімді") шыққандығын, бұл еврейше Наама есімінің грекше баламасы екенін айтады. Еврей аңызында Наама Сетке үйленген, кеменің салынуына қарсы болған және періштелермен қарым-қатынас жасаған, бұл сипаттамалар Нореяға Гипостастаста тән. Алайда Пирсон атап көрсетеді, "оның 'Құдайдың ұлдарына' ұсынуы гностикалық әдебиетте, әдеттегідей гностикалық герменевтикалық инверсияда [ ] көшірілген". Пирсон сондай-ақ, Еремелдің шежіресінде Адам мен Хауаның қызы ретінде аталған Нобаның Нореяның бұрмаланған латынша аудармасы екенін мәлімдейді. Росс Креймер Жозеф пен Асенетте сипатталған Норея мен Асенетті салыстырады. Екеуі де құдайлық әйел тұлғаларға ұқсайтын немесе олармен байланысты, көктегі уахилерді қабылдайды және басқаларға құтқарылуға көмектеседі. Ол Норея туралы әңгімелердің еврей қауымдастығында қалыптасқан болуы мүмкін екенін болжайды, онда Норея мен Асенет сияқты әйелдердің қатысуы мен қоғамдық қызметі болған. Гипостастаста Нореяға "Ешбір күш бұзбаған пәк қыз" деген лақап берілген. Осы сөздер тағы бір Наг-Хаммади мәтінінде, Филипптің Ізгі хабарында, Марияға да қатысты айтылады.
Гностикалық әдебиетте
Архонттардың гипостазында (Билеушілердің шынайылығы) Норея – Хауаның қызы және Сеттің кіші қарындасы; екеуі де таза тектің өкілдері. Архонттар әлемді су тасқынымен жоя жазуға бел байлайды, бірақ олардың басшысы Демиург Нұхқа кеме жасауды ескертеді, ал Норея сол кемеге мінуге тырысады. Нұх оны тоқтатады, сонда Норея кемеге үсіп, оны өртеп жібереді. Билеушілер оны зорлауға әрекеттенсе, ол көмек сұрап Бүкілдіктің Құдайына жалбарынады. Періште Елелеф пайда болып, өзінің тегін ашпай тұрып, билеушілерді қорқытып таратып жібереді; ол – рухтың баласы. "Әлемнің пайда болуы туралы" кітабында Орайяның айғағы мен Норайяның бірінші кітабы туралы сөз болады. Бұл кітаптар Наг-Хаммади кітапханасында сақталмаған. Саламис Епифаний "Нория" деп аталатын кітапты "Панарион" ("Құмарлыққа қарсы") еңбегінде (26.1.3 9) қысқаша баяндайды. Осы баяндамаға сәйкес, ол Нұхтың кемесін үш рет өртеп, содан кейін ұрланған ұшқындарды жыныстық шығарылым арқылы қайтару жолын ашады. Бұл кітаптың "Түпнұсқада" аталған кітаптардың бірі ме, жоқ па – белгісіз.