Кіріспе

Танге Болаги, сондай-ақ Танге е Болаги (تنگه بلاغی) немесе Болаги шатқалы деп аталады, бұл археологиялық маңызы бар аңғар. Онда б.з.б. 5000 жылдан Сасанидтер дәуіріне (224-651 жж.) дейінгі 130 ежелгі елді мекен орналасқан. Ол Иранның оңтүстік Фарс провинциясында, Пасаргадтан шамамен 7 километр қашықтықта жатыр. Бұл Полвар өзенінің аңғары, ол Кор өзеніне құятын саласы. 2005 жылдан бері жүргізілген археологиялық зерттеулер Пасаргадты Персеполис, Суза және Парсы империясының басқа да аймақтарымен, тіпті Сардисқа дейін жалғастырған Патшалық жолдың (Rāh e Shāhi — راه شاهی) бір бөлігін ашты. Қазба жұмыстары археологтарға Ахеменидтер дәуірінде өмір сүрген адамдардың тұрмысы туралы бірегей мәліметтер ұсынды.

Археология

2007 жылы Сиванд бөгеті салынып біткенге дейін аймақта құтқару археологиялық жұмыстар жүргізілді. 2005 жылдың мамыр айында археологтар қазба жұмыстарының бірінде Сасанид дәуіріне (224-651 жж.) жататын толық адам қаңқасын тапты. Отырып отырған күйде табылған қаңқа ересек ер адамға тиесілі. Бұл жерде Ирандағы ең ірі ежелгі қыш ыдысы саналатын қыш бұйым да табылды. 2006 жылдың сәуір айында осы табыс, сол аймақтағы ирандық-неміс археологтарының бірлескен тобы Tell i Bakun дәуірінен (б.з.д. V және IV мыңжылдықтар) 7000 жылдық жас әйелдің қаңқасын тапқандығымен қалыптасты. Археологтар оның білегі мен мойнына жақын сегіз тас мұнықтарды тапты. Зерттеу тобының жетекшісінің сөзіне сәйкес, "қыз жанына жатып, аяқтарын бүгіп, қолын басының астына қойып, балалардың көпшілігі ұйықтағандай етіп жерленген". 2007 жылы Сиванд бөгеті толыққанды пайдалануға берілген кезде Кирдің мазары мен Пасаргад арасындағы Әһменидтер шаһ жолы, 130 ежелгі елді мекен және Ұлы Дарийге тиесілі сарайды қамтитын ежелгі орынның бір бөлігі Полвар өзенінің көтерілуінен суға батып кеткен болуы мүмкін. Дегенмен, кейбір хабарлар өзенде бөгетті толығымен толтыруға жеткіліксіз су болғанын көрсетті.