Кіріспе

Сақталған американдық 4-4-0 локомотиві

Батыс және Атлантик темір жолы #3 "Жалпы" локомотиві – 1855 жылы Роджерс, Кетчем және Гровенор компаниясы Нью-Джерси штатының Патерсон қаласында Батыс және Атлантик темір жолы үшін салған 4-4-0 "Америкалық" типтес бу локомотиві. Бұл локомотив Азамат соғысы кезінде Конфедерацияның теміржол желісін әлсірету мақсатында жасалған "Ұлы локомотив қуу" операциясында Одақ тыңшылары ұрлаған қозғалтқыш ретінде кеңінен танымал. Бүгінде локомотив Кеннесо, Джорджиядағы Оңтүстік Азамат соғысы және локомотив тарихы мұражайында сақтаулы және Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген.

Азамат соғысына дейін

1855 жылы Роджерс, Кетчем және Гровенор компаниясы Нью-Джерси штатының Патерсон қаласында "Генерал" локомотивін жасады. Азамат соғысынан бұрын ол Грузия штатының Батыс және Атлантика темір жолында, кейін Батыс және Атлантика темір жолы компаниясында Атланта, Джорджия және Чаттануга, Теннесси қалалары арасында жүк және жолаушылар тасымалын жүзеге асырды.

Азаматтық соғыс

Азамат соғысы кезінде 1862 жылдың 12 сәуірінде "Генерал" локомотиві Джеймс Дж. Эндрюс бастаған солтүстік әскері тарапынан Big Shanty (қазіргі Кеннесо, Джорджия) қаласында тартып алынды және Уильям Аллен Фуллер мен "Техас" локомотивтерінің қуып жетегінен кейін Ринггольдтың солтүстігінде тасталып кетті. Су мен отын азайып, "Генерал" бу қысымын және жылдамдығын жоғалтып, Ринггольдтан солтүстікке қарай екі шақырым жерде тоқтап қалды, сол жерде Эндрюс және оның жасағы локомотивті тастап, қашуға тырысты. 1864 жылы Атланта шайқасы генерал Джон Белл Худтың әскерін қаладан шығуға мәжбүр етті. Худ 1864 жылдың 1 қыркүйегінде Атлантаны тастап келе жатқанда, қару-жарақ қоймасын жоюға бұйрық берді. Осы мақсатта "Генерал" локомотиві оқ-дәрілермен толтырылған вагондарға және "Миссури" локомотивіне шағылыстырылып, ауыр зақымдар алды. Бұл әрекет қасақана жасалды, одақтық күштерге локомотивті қолдануға жарамсыз ету үшін.

Соғыстан кейінгі қызмет

Кейбіреулер генерал зақымдалғаннан кейін, шабуылдаған әскер қозғалтқышты жөндеп, пайдалануға кірісті деп болжады. Дегенмен, көптеген тарихшылар қозғалтқыш соғыс аяқталғанға дейін өзгеріссіз қалды деген пікірде. Одақтың әскері жөндеу шеберханаларын Нэшвиллде орналастырды, және қозғалтқышты сол жерге көшіргенін көрсететін ешқандай дәлел жоқ. АҚШ Әскери теміржол қызметінің көптеген жаңа немесе жаңа сияқты қозғалтқыштары болды, сондықтан генерал сияқты алынғандарын жөндеу қажеттілігі тумады. USMRR көбінесе жаудан тартып алынған теміржолдың зақымдалған жабдықтарын бұзбай қалдырды, ал оның тізімдерінде генерал «тартып алынып, қайтарылды» деп көрсетілген, бұл оның да осылай болғанын көрсетеді. Соғыс аяқталғаннан кейін генерал жөнделіп, Батыс және Атлантика теміржолындағы қызметін жалғастырды. 1870 жылдары генерал толығымен қайта құрылды, оған жаңа бағыттайтын құрал, қазандық және басқа да бөліктер орнатылды. Ең қызықтысы, үш күмбездік конфигурациясы екі күмбезге дейін азайтылды, ал Радли Хантер стиліндегі түтін шығаратын құбылысы алмаз тәріздес құбылысқа ауыстырылды, себебі қозғалтқыш көмірге көшірілді. Шындығында, қайта құрылған қозғалтқыш бастапқы түрінен мүлдем өзгеше болды. Азамат соғысына дейін оңтүстіктегі теміржолдардың көпшілігі, W&A сияқты, қозғалтқыштарына нөмір бермейтін. Олар жай ғана ат қоятын, мысалы, генерал. Соғыстан кейін теміржол қозғалтқыштарды нөмірлеуді бастағанда, генерал жолға алынған 39-шы қозғалтқыш болды және оған сәйкес нөмір берілді. Локомотивтер жылдар өте келе ауысып, 1880 жылы қайта нөмірлеу қажет болды. Осы кезде генералга «3» нөмірі берілді, ол сол кезде теміржолдағы ең көне үшінші қозғалтқыш еді. Қозғалтқыш осы нөмірді бүгінге дейін сақтап келеді. 1880-жылдардың ортасында Атланта және Флорида теміржолының құрылысы басталды. Осы кезеңде W&A бірнеше заманауи қозғалтқыштар сатып алғаннан кейін локомотивтердің артығы болды, сондықтан олар 1887-1888 жылдары генералды A&F-ке құрылысқа көмектесу үшін жалға берді. Локомотив бастапқыда оңтүстік штаттарының стандартты рельс өлшемімен, 5 футпен салынған. 1886 жылғы 1 маусымда солтүстік штаттарының рельс өлшеміне ауысу міндетті болғаннан кейін, генерал АҚШ стандартты рельс өлшеміне сәйкес келу үшін өзгертілді.

Зейнеткерлікке шығу және көрме

1891 жылы генерал қызметтен шығарылды және Винингстегі (Джорджия штаты) бос тұраққа қойылды, онда оның соңғы тағдыры күтіп тұрды. Келесі жылдың басында кәсіби фотограф Э. Уоррен Кларк Виннингстегі локомотивті тауып, Джон В. Томасқа, Нэшвилл, Чаттануга және Сент-Луис темір жолының президентіне (1890 жылы Джорджия штатының Батыс және Атлантик темір жолын жалға алған) Чикагода өтетін кезеңдегі Дүниежүзілік Колумбия көрмесінде көрсету үшін генералды қалпына келтіру туралы ұсыныс жасады. Томас бұл идеяны мақұлдады, және генерал жақын арада Батыс Нэшвиллдегі NC&StL Ry шеберханаларына жөнелтілді. Осы кезде локомотивке Radley Hunter стиліндегі шарлы түтік орнатылды, бұл түтік локомотивтің бастапқы түтігіне ұқсас болды, сондай-ақ ол ағашпен қыздырылатын локомотивке айналдырылды. 1892 жылы, көрмеге бір жыл қалғанда локомотив толыққанды қалпына келтірілді. Осы уақыт ішінде локомотив Камберленд армиясының ветерандарының кездесуіне қатысу үшін Чаттанугаға сапар шекті. Бұл сапар ағашпен қыздырудың қиындықтарын көрсетті, сондықтан жыл соңына дейін локомотив көмірмен қыздырылатын локомотивке айналдырылды. Осы кезде локомотивке ерекше жаңа түтік орнатылды, ол көмірмен қыздыруға арналған болғанымен, ағашпен қыздырылатын локомотив сияқты көріну үшін бастапқы түтікке ұқсас болды. 1901 жылы генерал Чаттанугадағы Одақ депосында қойылды. Ол жерде ол шамамен елу жыл бойы көрсетіліп тұрды, тек көрмелерге қатысу үшін қысқа мерзімге ғана алынып тасталды. Атап айтқанда, локомотив 1927 жылы Балтиморға Балтимор және Огайо темір жолының "Темір жылқы жәрмеңкесіне", содан кейін 1933 жылы Чикагоның "Өркендеу ғасыры" көрмесіне, 1939 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесіне және соңында 1948 жылы Чикаго темір жолы жәрмеңкесіне әкелінді. 1957 жылы Луисвилл және Нэшвилл темір жолы Нэшвилл, Чаттануга және Сент-Луисті, соның ішінде Батыс және Атлантиканы жалға алу құқығын сатып алды және Америка Азамат соғысының жүз жылдығына арналған генералды қалпына келтіруді жоспарлай бастады. 1959 жылы генерал Чаттанугадағы Одақ депосынан алынып, теміржолдың Оңтүстік Луисвилл шеберханаларына жөнелтілді. Қалпына келтіру барысында генералга заманауи пневматикалық тежегіштер, заманауи байланыстырғыш (тек тендерде, ал локомотивтің алдыңғы бөлігіндегі ескі байланыстырғыш сақталды) орнатылды және ол маймен қыздырылатын локомотивке айналдырылды. 1960 жылдары локомотив Луисвилл және Нэшвиллдің 665 нөміріндегі вагонын тартты және өз күшімен АҚШ-тың шығыс бөлігіндегі әртүрлі қалаларға сапар шекті, соның ішінде 1964 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесіне де қатысты.

Бала күтімі үшін күрес

1960 жылдардың ортасында Джорджия штаты локомотивті қайтаруға қызығушылық таныта бастады. Іс жүзінде, 1930 жылдан бері «Генерал» локомотиві туралы көптеген ұсыныстар туындады, ол әлі де Чаттанугада қойылған кезде, «Генерал» локомотивін Жер асты Атлантасында, Кеннесо тауында немесе Стоун Маунтин саябағында көрсету жоспарлары болды, тіпті кейбіреулері «Техас» локомотивін Циклорамадан алып, оны локомотивпен бірге көрсетуді де қарастырды. Бұл ұсыныстар туралы көптеген жаңалықтар таратылса да, ешқайсысы іске аспады. Локомотив салынған Патерсон қаласы да қызығушылық білдірді, себебі қалада Роджерс және басқа да фирмалар көптеген локомотивтер жасады, бірақ көрсетуге қоюға ешқайсысы болмады. Патерсон ақырында ұсынысын кері тартып алып, басқа локомотивтерді іздеді. Джорджия штатының «Генерал» локомотивіне деген қызығушылығы көп ұзамай «Генерал» локомотиві көрсетілген Чаттануга қаласымен керісіп қалуға әкелді. 1967 жылы 1862 жылы локомотив ұрланған Кеннесо қаласы, локомотивті Big Shanty тарихи қоғамы ұйымдастырған қайырымдылық шарасына қатысуды сұрады. «Генерал» локомотиві сол жаққа бағыт алғанда, Чаттануга қаласының мэрі Ральф Х. Келли бастаған топ тоқтатты. Ол локомотив қаланың меншігіне тиесілі деп есептеді және L&N компаниясына локомотивтің күзетуі туралы сотқа шағымдануға талап қойылды. 1969 жылдың 4 қаңтарында Чаттанугадағы АҚШ округтік судьясы Фрэнк У. Уилсон локомотив L&N компаниясына тиесілі деп шешті, олар оны өздері қалағанша тастауға құқылы. Бірақ Чаттануга қаласы бұл шешімге шағымданғаннан кейін, іс АҚШ-тың алтыншы округтік апелляциялық сотына жіберілді. Соңғысы Уилсонның шешімін қолдады, ал қала тағы да шағымданып, істі АҚШ Жоғарғы Сотына жіберді. Чаттануга қаласының Жоғарғы сотқа берген шағымы қабылданбады, осылайша Уилсонның шешімі түпкілікті күшке енді. «Генерал» локомотиві заңдық дау кезінде Луисвиллде сақталды, тек 1969 жылдың қараша айында Кентукки жүк көлігін құрастыру ашылуында қаланың О'Бэннон ауданында бір демалыс күні көрсетілді, сондай-ақ 1971 жылдың қараша айында қаланың Юнион вокзалында жолдың жаңа дизельді локомотиві №1776-мен бірге қойылды.

Қазіргі күн

L&N 1970 жылы локомотивтің қорғау құқығына қатысты сот дауын жеңгеннен кейін, оны бұрынғы Атланта, Ноксвилл және Солтүстік темір жолы арқылы Ноксвилльден Этова арқылы Мариеттаға, Чаттануганы аралап өтіп, Атлантаға жеткізді. 1972 жылдың ақпан айында Атлантада L&N президенті Кендалл генерал локомотивін сол кездегі штат губернаторы (кейіннен АҚШ президенті) Джимми Картерге ресми түрде табыс етті. Содан кейін локомотив Кеннесоға көшірілді, онда мұражай құрылысына дайындық жұмыстары жүргізілді. 1972 жылдың 12 сәуірінде «Үлкен Шэнти» мұражайы (кейіннен «Оңтүстік Азамат соғысы және локомотивтер тарихы мұражайы» деп аталды) ашылды, және генерал содан бері сол жерде қойылған.