Калифорниялық бунгало архитектуралық стилі

Кіріспе

Архитектуралық стиль

Калифорния бунгалосы – американдық шеберлік стиліндегі тұрғын үй архитектурасының балама атауы. Бұл стиль Грин және Грин сияқты дизайнерлердің үлкен "соңғы бунгало" типтес үйлеріне қарағанда, кішкентай және орташа өлшемдегі үйлерде қолданылды. Калифорния бунгалолары 1910 жылдан 1939 жылға дейін АҚШ-тың қала маңындағы аудандарда кең таралды, сондай-ақ әртүрлі дәрежеде басқа елдерде де танымал болды.

Сыртқы

Бунгалолар – 1 немесе 1 1/2 қабатты үйлер, еңіс шатырлары мен ашық қиықтары бар. Әдетте үйдің басты бөлігінің үстінде шатыр терезесі (немесе соған ұқсас көрінетін төбелік желдеткіш) болады. Идеалды жағдайда бунгалолар көлденеңге қарай созылып, жергілікті материалдар мен аралас жасыл екпелер арқылы жермен үйлеседі. Бұл Калифорния бунгалосына тән ерекше сыртқы түрін қалыптастыруға көмектеседі. Бунгалоларда көбінесе ағаш жалаты, көлденең қаптама немесе штукатурланған сыртқы қабырғалар, сондай-ақ кірпіш немесе тастан жасалған сыртқы түтін шығаратын құбырлар және жартылай ені бар алдыңғы верандасы болады. Ірі бунгалоларда асимметриялық L пішіндес верандалар кездесуі мүмкін. Верандалар көшедегі шудың артуына байланысты кейіннен жабылып қалған. "Калифорния" бунгалосы (Австралиядан басқа, төменде қараңыз) кірпіштен салынбайды, бірақ басқа бунгалоларда, әсіресе Чикаго аймағында, ауа райының салдарынан мұндай үйлер жиі кездеседі. "Ұшақ бунгалосы" деп аталатын түрінің екінші қабатында ғимараттың ортасында орналасқан, әлдеқайда кішігірім аумақ болады және ол ертедегі ұшақтың пилот кабинасына ұқсайды деп саналады.

Интерьер

Нағыз бунгалоларда қызметшілерге арналған жайлар болмайды, және кіреберіс бөлмелері мен отыру бөлмелерінің орнына, алдыңғы есіктен тікелей кіретін қарапайым тұрғын бөлмесі, сондай-ақ кішкентай ас үй болады. Тұрғын бөлмесінің орталық нүктесі – камин, және тұрғын бөлмесі көбінесе жеке асханаға кең ашылады. Барлық ортақ кеңістіктер бірінші қабатта орналасқан, жайлы атмосферасымен ерекшеленеді. Виктория стиліндегі үйлерге қарағанда төбелері төмен болғанымен, көбінесе секвойя ағашынан жасалған қабырғалары болады және әдетте ферма үйлері мен кейінірек салынған басқа үйлерге қарағанда биік. Шатырлар көлбеу шатырдың астында жайласады.

Ерте тарих

Бангалоның шығу тегі Үндістанның Бенгал провинциясынан бастау алады, сөздің өзі хинди тіліндегі «бангла» немесе бенгал стиліндегі үй сөзінен алынған. Британдықтар жергілікті сабаннан төселген шатырлы үйлерді өзгертіп, әкімшілер үшін үйлер мен жазғы демалыс орындары ретінде бангалолар салды. Калифорнияда жетілдіріліп, танымал болған көптеген кітаптарда Калифорниядағы алғашқы бангало деп 1890 жылдардың басында Пейдж Браун салған үй аталған. Алайда, Браунның жақын досы, Джозеф Ворчестер (1836–1913), өзі үшін бангало жобалап, 1877–78 жылдары оны 555 Блэр даңғылында, Пидмонт, Калифорниядағы төбеде, Сан-Франциско шығанағының ар жағындағы Окленд қаласында тұрғызды. Бұл бангало Бернард Мэйббик, Уиллис Полк және басқа да Сан-Франциско сәулетшілеріне әсер етті. Жек Лондон 1902–1903 жылдары Ворчестердің үйін жалға алып, оны «үлкен әріппен жазылған 'Б' бангалосы» деп атады. Бангалолар танымал болды, себебі олар төменгі орта таптың пәтерлерден жеке үйлерге көптеп көшу қажеттіліктерін қанағаттандырды. Бангалолар қарапайым, арзан және көзге түспес болды. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін бангалоны 900 долларға салуға болар еді, бірақ соғыстан кейін бағасы шамамен 3500 долларға дейін өсті. Бангало дизайндары иллюстрацияланған каталогтардан пошта арқылы тапсырыс беру арқылы, кейде жергілікті тәжірибеге немесе жағдайларға байланысты өзгерістермен таратылды. Мердігерлер мен құрылысшылар каталогтарды арзан бағаға сататын, ал кейде оларды тегін де тарататын. Оларда көркем бангалолардың суреттері мен сызбалары болды. Көптеген фирмалар алдын ала кесілген үйлерді ұсынды, олар теміржолмен немесе кемемен жеткізіліп, орнында құрастырылатын болды. Мұндай үйлер құрылыс индустриясы нашар дамыған аймақтарда немесе компаниялық қалаларда, қысқа мерзімде салу үшін жиі қолданылды. Бангалолардың көпшілігі жаппай өндірістің кейбір элементтерін қамтыды: әдетте есіктер, терезелер және кітап сөрелері, үстелдер немесе бүгілетін төсектер сияқты жиһаздар ағаш сарайларынан немесе каталогтардан алынды. Бангалоларды Америка қалаларының көпшілігіндегі ескі аудандарда кездестіруге болады. Шындығында, олар бір кезде соншалықты танымал болды, көптеген қалаларда 1920 жылдары салынған үйлердің «Бангало белдеуі» деп аталатын аймақтары бар. Бұл аудандар көбінесе қала маңына созылған трамвай желілері бойында орналасқан. Бангалолар қазіргідей үлкен топтармен емес, көбінесе бірден үш үйге дейін салынды.

The bungalow actually traces its origins to the Indian province of Bengal, the word itself derived from the Hindi bangla or house in Bengali style. The native thatched roof huts were adapted by the British, who built bungalows as houses for administrators and as summer retreats. Refined and popularized in California, many books list the first California house dubbed a bungalow as the one designed by the San Francisco architect A. Page Brown in the early 1890s. However, Brown's close friend, Reverend Joseph Worcester (1836 1913), designed a bungalow for himself and erected it at 555 Blair Ave, atop a hill in Piedmont, California, in Oakland, California, across the bay from San Francisco, in 1877–78. The bungalow influenced Bernard Maybeck, Willis Polk and other San Francisco architects, and Jack London, who rented Worcester's house from 1902 to 1903, called it a "bungalow with a capital 'B. The bungalow became popular because it met the needs of changing times in which the lower middle class were moving from apartments to private houses in great numbers. Bungalows were modest, inexpensive and low profile. Before World War I, a bungalow could be built for as little as $900 although the price rose to around $3,500 after the war. Bungalow designs were spread by the practice of building from mail order plans available from illustrated catalogs, sometimes with alterations based on local practice or conditions. Contractors and builders would sell the catalogs at a low cost and in some cases, give them away for free. They contained pictures and drawings of artistic bungalows. A variety of firms offered precut homes, which were shipped by rail or ship and assembled on site. These were most common in locations without a strong existing construction industry, or for company towns, to be built in a short time. The majority of bungalows did include some elements of mass production; typically doors, windows, and built in furnishings such as bookcases, desks, or folding beds were sourced from lumber yards or from catalogs. Bungalows can be found in the older neighborhoods of most American cities. In fact, they were so popular for a time that many cities have what is called a "Bungalow Belt" of homes built in the 1920s. These neighborhoods were often clustered along streetcar lines as they extended into the suburbs. Bungalows were built in smaller groups than is typical today, often one to three at a time.

Америка Құрама Штаттары

Оңтүстік Калифорнияда Калифорния бунгалоларының шоғырланған көптеп орналасқан аудандарының мысалдары: Лонг-Бич қаласындағы Белмонт-Хайтс, Риверсайд қаласындағы Вуд-стритс, Бунгало Хэйвен, Лос-Анджелес қаласындағы Хайленд-парк және Сан-Диегодағы Норт-парк («Драйден ауданы» орналасқан жері). Басты ғимараттан бөлек, Беверли-Хиллс қонақүйінде қонақ бөлмелері мен люкстері бар 23 бақша бунгалосы бар. АҚШ-тың басқа штаттарындағы аудандардың мысалдары: Солт-Лейк-Ситидегі Авенюлар ауданы; Сан-Францискодағы Вествуд-парк; Джорджия штатының Колумбус қаласындағы Мидтаун ауданы; Атланта қаласындағы Вирджиния Хайленд және Кэндлер-парк; Хьюстон қаласындағы Хьюстон-Хайтс; Денвер қаласындағы Парк-Хилл және Вашингтон-парк; Мэриленд штатының Такома паркі және Вашингтон, округ Колумбиядағы Такома; Вирджиния штатының Арлингтон округіне қарасты Черридейл және басқа да аудандар; Вирджиния штатының Александрия қаласындағы Дель-Рей; Флорида штатының Санкт-Петербург қаласындағы тарихи Кенвуд; Луизиана штатының Батон-Руж қаласындағы Бағбан ауданы; Аризона штатының Тусон қаласындағы Батыс университеті маңындағы аудан.

Австралия

Калифорниялық бунгало стилі 1913 жылдан бастап Австралияда ерекше танымал болды. Бұл кезең Голливуд киноиндустриясының өркендеуімен бірге келді, ол американдық киімдерді, жиһаздарды, көліктерді және үйлерді танымал етті, сонымен қатар бұрын британдық тұрғын үй стильдерінің күшті ықпалында болған Австралияға АҚШ сәулеттік журналдарының импорты артып, кеңейді. "Бунгало тұжырымының көпшілік үшін арзан және тартымды тұрақты қала маңындағы тұрғын үй нысаны ретінде қалыптасуына түрлі экономикалық және әлеуметтік факторлар түрткіс берді". Бунгалоның ағаштан жасалған нұсқалары тұрғын үй тапшылығының төмен құнды шешімі болды, ал Калифорниялық дизайн оңтүстік Австралиядағы ірі қалалардың кеңейіп жатқан қала маңындағы аймақтарына сай келді. Калифорнияға ұқсас климат Австралиялықтардың салыстырмалы түрде жылы жаз бен жұмсақ қысқа бейімделу қажеттілігін де көрсетті. Австралиядағы бунгалолар аймақтық ерекшеліктерге ие болды, көбінесе Мельбурнда жергілікті қызыл кірпіштен, Сиднейде бауыр түсті кірпіштен, ал Оңтүстік Австралияда әктастан салынды. Бунгало ағаштан да салынды – тропикалық Квинслендте олар 8 фут (2 метр) биіктіктегі діңгектерге орнатылды (мақсаты ыстық климатта ауаның еркін айналымын қамтамасыз ету). Калифорниялық бунгало стилінің негізгі өкілдері Педдл мен Торп, Кеннет Б. Милн, Александр Стюарт Джоли және Седрик Баллантайн болды. Олардың ең танымал жұмыстарының бірі – Сиднейдің Креморн қалашығындағы Джолидің Белведере үйі. Белведере мұра нысаны болып саналады.

Жаңа Зеландия

Калифорниялық бунгалолар 1910-шы жылдардың соңы мен 1920-шы жылдары Жаңа Зеландияда да кең таралды (мысалы, теміржол үйлері), және бунгалоларға деген үрдісті бастағандығымен, сондай-ақ 20-шы ғасырдың басында Жаңа Зеландияда бунгалолардың жаңа жергілікті стильдерінің қалыптасуына әсер еткендігімен ерекшеленеді.

Стилистік эволюция

Бунгало Калифорния мен Австралияда соншалықты танымал болды ki, 1920 жылдары басқа стильде үй салу өте сирек кездесті. 1900 жылдардың бірінші жартысында грузин жаңғыруы, голланд отаршылдығы жаңғыруы, миссия жаңғыруы және испан отаршылдығы жаңғыруы сияқты әртүрлі стильдер де кең таралды.

АҚШ-қа деген қызығушылықтың қайта жанданыуы

Америкалық өнер және қолөнер қозғалысына, сондай-ақ американдық шеберлер қозғалысына деген қызығушылықтың қайта оянуы және «Америкалық бунгало» сияқты арнайы басылымдардың пайда болуы бунгалоның соңғы жылдардағы танымал болуына септігін тигізді. 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында бүкіл ел бойынша үй бағаларының өсуі, сондай-ақ көптеген бунгалолар орналасқан қалалық аудандардың орталық және ыңғайлы жерде болуы осы үйлерге деген сұранысты одан әрі күшейтті. Мысалы, Сан-Диегода үш бөлмелі бунгало 650 000 доллардан 700 000 долларға дейін, тіпті одан да жоғары бағаға сатылуы мүмкін. Алайда, жергілікті тұрғын үй нарығының жағдайы ескерілуі керек, өйткені Мичиган штатының Детройт қаласында көптеген бунгалолар тасталып, бұзылып жатыр.