Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1920 жылдардағы неміс жеңіл крейсерлерінің класы
Class of 1920s German light cruisers
Кёнигсберг класы, кейде К класы деп те аталады, неміс рейхсмарине және кригсмаринесінің жеңіл крейсерлер класы болды. Кластың құрамына неміс қалаларының атымен аталған үш кеме кірді: неміс крейсері Кёнигсберг, неміс крейсері Карлсруэ және неміс крейсері Кёльн, барлығы 1926 және 1930 жылдар аралығында салынған. Бұл кемелер рейхсмаринедегі заманауи крейсерлік конструкцияға ие болған алғашқы кемелер еді; олардың алдыңғысы, неміс крейсері Эмден, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезеңінің жобалары негізінде салынған. Олар тоғыз зеңбірек пен он екі торпедалық түтікпен қаруланған. Кластың үш кемесі де 1930 жылдар бойына оқу крейсерлері ретінде кеңінен пайдаланылды. Олар көптеген шетелдік саяхаттар жасап, 1936–1939 жылдары Испания азаматтық соғысы кезінде араласпау патрульдеріне қатысты. 1939 жылдың қыркүйегінде Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін үш кеме Солтүстік теңізде қорғаныс миналарын орналастырды. Олардың барлығы 1940 жылдың сәуір айында Норвегияға жасалған «Везерюбунг» операциясында қатысты. Кёнигсберг Бергеннің жанында Норвегияның жағалау артиллериясынан зақымданып, келесі күні британдық бомбалаушылармен батырылды. Карлсруэ британдық теңізшілерге түсті; Норвегияға жасалған шабуылдан тек Кёльн ғана аман қалды. Германияға оралғаннан кейін Кёльн тәжірибе ретінде Flettner Fl 282 тікұшақтарын пайдаланды. Ол 1941 жылы Кеңес Одағына басып кірген «Барбаросса» операциясы кезінде неміс құрлық әскерлеріне артиллериялық қолдау көрсетті және 1942 жылы Норвегияға қайта оралды. Соңында ол 1945 жылдың наурыз айында Вильгельмсхавенде американдық бомбалаушылармен батырылды. Оның зеңбіректері әлі де судан жоғары болды, бұл оған соғыстың соңғы күндеріне дейін британдық құрлық әскерлеріне қарсы қорғаныстағы неміс армиясын қолдауға мүмкіндік берді.
The Königsberg class, sometimes referred to as the K class, was a class of light cruisers of the German Reichsmarine and Kriegsmarine. The class comprised three ships named after German cities: German cruiser Königsberg, German cruiser Karlsruhe, and German cruiser Köln, all built between 1926 and 1930. These ships were the first of the Reichsmarine with a modern cruiser design; their predecessor, German cruiser Emden, was based on World War I era designs. They were armed with a main battery of nine guns and with twelve torpedo tubes. All three ships of the class were used extensively as training cruisers throughout the 1930s. They went on numerous overseas cruises and participated in the non intervention patrols during the Spanish Civil War in 1936–1939. After the outbreak of World War II in September 1939, the three ships laid defensive minefields in the North Sea. They all saw action in Operation Weserübung, the invasion of Norway, in April 1940; Königsberg was damaged by Norwegian coastal guns outside Bergen and sunk by British bombers the following day. Karlsruhe was sunk by the British submarine ; only Köln survived the attack on Norway. After returning to Germany, Köln operated Flettner Fl 282 helicopters as an experiment. She provided gunfire support to German ground forces during Operation Barbarossa, the invasion of the Soviet Union in 1941, and returned to Norway in 1942. Ultimately, she was sunk in Wilhelmshaven in March 1945 by American bombers. Her guns were still above water, which allowed her to support the defending German army against British ground forces until the final days of the war.
Жалпы сипаттамалары
Кенигсберг класының кемелері су сызығы бойынша ұзын және жалпы ұзындығы ұзын болды. Олардың судан шығып тұратын конструкциялық көлемі және Вашингтон теңіз келісімінде белгіленгендей стандартты көлемі, толық жүктелгенде судан шығып тұру мүмкіндігі болды. Кемелердің корпустары бойлық болаттан жасалған және салмақты азайту үшін кеңінен дәнекерленген; корпустың 85 пайызы бұрандаланғаннан гөрі дәнекерленген. Корпус ұзындығының 72 пайызын құрайтын қос түбіне бөлінген және он тоғыз су өткізбейтін бөлімшеден тұрды. Кенигсберг класындағы крейсерлердің штаты 21 офицер және 493 сарбазды құрады. Кейін бұл 23 офицерге және 588–591 сарбазға дейін артты, ал Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде экипаж 820 мен 850 офицер мен сарбаздан тұрды. Кемелерде екі пикеттік қайық, екі баржа, екі шлюпка, бір кеспе және бір сал кіретін бірнеше кіші кемелер тасымалданды. Кемелер теңізде жақсы жүзіп, бірақ ішкі жүк дұрыс тиелмесе, құлау қаупі бар еді және аз дәрежеде рульге ие болды. Руль толық бұрылғанда жиырма градусқа дейін еңкейді. Дегенмен, олар өте маневрлі болды және толқындарда жылдамдығын жоғалтпады. Қатты бұрылыста жылдамдық 20 пайызға дейін төмендеді. 1930 жылдары кластың барлық үш кемесі де барлау үшін екі жүзуші ұшақ тасымалдау үшін қайта жабдықталды. Олар ұшақтарды ұшыруға арналған катапультамен және суға қонғаннан кейін оларды көтеруге арналған крандармен жабдықталған. Кемелер бастапқыда екі Heinkel He 60 екі қанатты ұшақ тасыды, олар онжылдықтың соңында екі Arado Ar 196 бір қанатты ұшаққа ауыстырылды. Бір уақытта катапультта бір ғана ұшақ сақталуы мүмкін еді; екінші ұшақты бөлшектеп, сақтауға қою қажет болды, ал кемелерде оны сақтауға арналған ангар болған жоқ.
The ships of the Königsberg class were long at the waterline and long overall. They had a beam of and a maximum draft of They had a design displacement of and a standard displacement, as defined by the Washington Naval Treaty, of They displaced at full load. The ships' hulls were constructed from longitudinal steel frames and incorporated extensive welding to save weight; up to 85 percent of the hulls were welded rather than riveted. The hull was divided into nineteen watertight compartments and had a double bottom that extended for 72 percent of the length of the hull. The Königsberg class cruisers had a standard crew of 21 officers and 493 enlisted men. This later increased to 23 officers and 588–591 enlisted men, and during World War II, the crew size rose to between 820 and 850 officers and men. The ships carried a number of smaller vessels, including two picket boats, two barges, two launches, one cutter, and one dinghy. The ships were moderately good sea boats, but had the potential to capsize if internal stores were improperly loaded, and suffered from a slight lee helm. They heeled up to twenty degrees with the rudder hard over. They were nevertheless very maneuverable and lost little speed in a head sea. In a hard turn, they lost up to 20 percent speed. In the 1930s, all three members of the class were modified to carry a pair of float planes for reconnaissance. They were equipped with an aircraft catapult to launch the planes and cranes to recover them after they landed in the water. The ships initially carried two Heinkel He 60 biplane float planes, replaced later in the decade with two Arado Ar 196 monoplane float planes. Only one aircraft could be stored on the catapult at a time; the second plane had to be disassembled and placed in storage, and the ships did not have a hangar to store it in.
Машиналар
Олардың қозғалтқыш жүйесі төрт бу турбинасынан және 10 цилиндрлі төрт тактілі дизель қозғалтқыштарынан тұратын. Турбиналар үш бөлімге орналастырылды, ал дизельдер турбиналардың тікелей артындағы өз бөлімдерінде болды. Турбиналарға бу алты Marine типті, екі ұшты, маймен қыздырылатын су түтік қазандықтарымен қамтамасыз етілді. Қозғалтқыштар алғашқы екі кемеде кең, ал «Кёльн» кемесінде диаметрі бар үш пернелі бұрандаларды қоздырды. Кемелердің қозғалтқыш жүйесі ең жоғары жылдамдықты қамтамасыз етті және , бірақ барлық үш кеме жылдамдық сынақтарында осы көрсеткіштің артығын көрсетті. Кемелер жоба бойынша отын майының сақталды, бірақ дейін сақтауға болатын. Бұл оларға шамамен кемелерде және кемелерде қашықтыққа жүруге мүмкіндік берді. Басқару бір рульмен жүзеге асырылды. Кемелерде үш турбогенератор және екі дизель генераторы болды; генераторлардың жалпы қуаты 220 Вольтта құрады.
Their propulsion system consisted of four steam turbines and a pair of 10 cylinder four stroke diesel engines. The turbines were split into three engine rooms, with the diesels in their own rooms directly aft of the turbines. Steam for the turbines was provided by six Marine type double ended oil fired water tube boilers. The engines powered a pair of three bladed screws that were wide on the first two ships and in diameter on Köln. The ships' propulsion system provided a top speed of and were rated at , though all three ships exceeded on speed trials. The ships carried of fuel oil as designed, but could store up to This gave them a range of approximately at and at Steering was controlled by a single rudder. The ships had three turbo generators and two diesel generators for electricity; the generators had a combined output of at 220 Volts.
Қару-жарақ
Кемелерде үш үштік мұнараға орнатылған тоғыз 15 см SK C/25 зеңбірегі болды. Бір мұнара кеменің алғы бөлігінде, ал екеуі артқы бөлігінде, бірінен-бірі асып тұрып орналасқан. Артқы зеңбірек мұнаралары оттың қамытын кеңейту үшін ығыстырылған. Оларға әр зеңбірекке 120 оқтан тұратын, барлығы 1080 оқ-дәрі берілді. Салынған кезде кемелерде екі 8,8 см SK L/45 зениттік зеңбірегі жеке орнатылған; олардың әрқайсысына 400 оқ-дәрі берілді. "Кёнигсберг" класындағы кемелерде орталық бөлігінде орналасқан төрт үштік торпедалық аппарат болды; оларға жиырма төрт торпеда берілді, бірақ 1940 жылға дейін олар жаңа үлгілермен ауыстырылды. Кемелер 120 теңіз минасын тасымалдауға да қабілетті болды. Кемелердің зениттік батареялары олардың қызмет ету кезеңінде қайта қаралып, жақсартылды. Бастапқыда жеке орнатылған 8,8 см зеңбіректер жаңа 8,8 см SK C/32 зеңбіректері үшін екі зеңбіректік орнатумен ауыстырылды және үшінші екі зеңбіректік орнату қосылды, соның нәтижесінде зеңбіректердің саны алтыға жетті. 1930 жылдардың ортасында сегіз 3,7 см SK C/30 зеңбірегі орнатылды, сонымен қатар сегіз 2 см Flak 30 зеңбірегі де қосылды. Соғыстың соңына дейін аман қалған жалғыз кеме – "Кёльн" сегіз 3,7 см және он сегіз 2 см зеңбірегімен қаруланды, бірақ екі калибрлі зеңбіректердің тиісінше он және жиырма төрт данасын орнатуға мүмкіндік беретін шаралар қарастырылған.
The ships were armed with nine 15 cm SK C/25 guns mounted in three triple gun turrets. One turret was located forward, and two were placed in a superfiring pair aft. The rear gun turrets were offset to increase their arc of fire. They were supplied with 1,080 rounds of ammunition, for 120 shells per gun. As built, the ships were also equipped with two 8.8 cm SK L/45 anti aircraft guns in single mounts; they had 400 rounds of ammunition each. The Königsberg class also carried four triple torpedo tube mounts located amidships; they were supplied with twenty four torpedoes, though these were replaced with models by 1940. The ships were also capable of carrying 120 naval mines. The ships' anti aircraft batteries were revised and improved throughout the course of their careers. The original single mounted 8.8 cm guns were replaced with twin mounts for the new 8.8 cm SK C/32 guns and a third twin mount was also installed, bringing the number of guns to six. Eight 3.7 cm SK C/30 guns were installed in the mid 1930s and up to eight 2 cm Flak 30 guns were also added. Köln, the only ship to survive to the end of the war, was ultimately armed with eight 3.7 cm and eighteen 2 cm guns, though provisions had been made to mount up to ten and twenty four guns of the two calibers, respectively.
Қару-жарақ
Кемелер қалыңдығы кеменің орта тұсында максималды және екі басында азаятын броньды палубамен қоршалған. Олардың қалың қарулы белдеулері екі жағынан қалың қалқандармен жабылған. Су астындағы қорғаныс торпедалық қалқан мен 20 мм соқтығысқа арналған қалқаннан тұрды. Бақылау мұнарасының қабырғалары мен шатыры болды. Кемелердің артиллериялық мұнараларының алдыңғы беті 30 мм, ал шатыры, бүйірлері және артқы жағы 20 мм қалыңдықпен жасалған. Мұнаралардың барбеттері де 30 мм қалыңдықпен жасалған. Карлсруэ кейіннен күшейтілген броньмен жабдықталды, ол жаңа Wotan weich болаттан жасалған сыртқы қаптамадан және Wotan weich болаттан жасалған жоғарғы палубадан тұрды.
The ships were protected by an armored deck that was thick amidships and tapered down to on either end. They had an armored belt that was thick and capped with thick bulkheads on either end of the belt. Underwater protection consisted of a torpedo bulkhead and a 20 mm collision bulkhead. The conning tower had sides and a roof. The ships' gun turrets had 30 mm faces and 20 mm roofs, sides, and rears. The barbettes for the turrets were also 30 mm thick. Karlsruhe was later fitted with increased armor protection, consisting of a outer plating that consisted of the new Wotan weich steel, and an upper deck that was , also Wotan weich.
Қызмет тарихы
Кенигсберг класының барлық үш кемесі де 1930-шы жылдары теңізші курсанттарына оқу крейсерлері ретінде қызмет етті. Олар Еуропа суларында көптеген саяхаттар жасады, ал Карлсруэ мен Кёльн басқа континенттерге барды. Олардың барлығы он жыл бойы түрлендірілді, ұшаққа қарсы қару-жарақтары бірнеше рет жақсартылды, сондай-ақ басқа да өзгерістер енгізілді. Үш кеме 1936–1939 жылдары Испания азаматтық соғысы кезінде бейтараптық күзетуге қатысты, ал 1939 жылдың қыркүйегінде Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Солтүстік теңізде қорғаныс миналарын орналастырды. Содан кейін үш кеме 1940 жылдың сәуір айында Норвегияға басып кіру операциясы – «Весерюбунгке» қатысты. Кенигсберг пен Кёльн Бергенге шабуылға жіберілді, ал Карлсруэ Кристиансанға шабуылға қосылды. Кенигсберг Бергеннің жанындағы артиллериядан ауыр атқылауға түсті және көп зақым алды; портты басып алғаннан кейін уақытша жөндеуге портқа кірді. Оған Германияға қайтуға бұйрық берілді, бірақ ертесі күні британдық бомбалаушылар шабуыл жасап, кем дегенде бес бомба тиді. Кемедегілердің көп бөлігі қашып үлкерді, бірақ шабуылда он сегіз адам қаза тапты. Карлсруэ Кристиансанның жанындағы норвеж артиллериясын басып, жердегі әскерлерін сәтті түсірді. Карлсруэ порттан шыққаннан кейін британдық теңізшілер неміс крейсеріне шабуыл жасап, екі торпедамен атты. Торпедалар Карлсруэнің қуатын жойып, кемеге судың тез толуын болдырмады. Ықпал етуші торпедалық катер экипажды алып кетті, содан кейін крейсердің тез батуын қамтамасыз ету үшін оған екі торпеда атып жіберді. Оның қираған жері 2017 жылы табылды және оның кімдігі 2020 жылдың қыркүйегінде расталды; ол Норвегия жағалауынан белгілі бір тереңдікте жатыр. «Кёльн» Норвегия маңындағы операциядан аман қалған жалғыз кеме болды. Германияға оралғаннан кейін ол Flettner Fl 282 тікұшағын сынау үшін түрлендірілді. Содан кейін ол Балтық теңізінде 1941 жылы неміс әскерлерінің ілгерілеуіне артиллериялық қолдау көрсетті. 1942 жылдың ортасында ол норвеж суларына оралды және PQ 18 конвойына шабуыл жасауға тырысты, басқа неміс кемелерімен бірге. Ол Германияға қайта оралды, онда оқу кемесі және конвойды сүйемелдеу сияқты түрлі рөлдерде қызмет етті, содан кейін Норвегияға қайта оралды. 1944 жылдың желтоқсан айында британдық бомбалаушылар оны зақымдап, жөндеуге Германияға қайтаруға мәжбүр етті. 1945 жылдың наурыз айында Вильгельмсхавендегі кемежайда американдық ауыр бомбалаушылар шабуыл жасап, батырды. Ол түзу бойымен батты, оның қарулары әлі де судан көрініп тұрды, бұл соғыстың соңғы күндеріне дейін британдық күштерге қарсы оларды пайдалануға мүмкіндік берді.
All three ships of the Königsberg class served as training cruisers for naval cadets throughout the 1930s. They conducted numerous cruises in European waters, and both Karlsruhe and Köln traveled to other continents. They were all modified throughout the decade, and had their anti aircraft armament repeatedly improved, along with other alterations. The three ships took part in the non intervention patrols during the Spanish Civil War in 1936–1939, and after the outbreak of World War II in September 1939, they laid a series of defensive minefields in the North Sea. The three ships then participated in Operation Weserübung, the invasion of Norway, in April 1940. Königsberg and Köln were assigned to the assault on Bergen, while Karlsruhe joined the attack on Kristiansand. Königsberg came under heavy fire from a battery outside Bergen, and was badly damaged; after the port was captured, she moved into harbor for temporary repairs. She was ordered to return to Germany, but was attacked the next morning by British bombers and hit by at least five bombs. She sank slowly enough for the majority of her crew to escape; there were only eighteen men killed in the attack. Karlsruhe meanwhile suppressed Norwegian coastal guns outside Kristiansand and successfully landed her contingent of ground troops. After Karlsruhe left port, the British submarine attacked the German cruiser and hit her with a pair of torpedoes. The torpedo hits knocked out Karlsruhes power and thus prevented her crew from pumping out the water that was rapidly flooding the ship. Her crew was taken off by an escorting torpedo boat, which then fired a pair of torpedoes into the stricken cruiser to ensure she sank quickly. Her wreck was later discovered in 2017 and its identity confirmed in September 2020; it lies at a depth of , some off the coast of Norway. Köln was the only ship of the class to survive the operations off Norway. After returning to Germany, she was modified to serve as a testbed for the Flettner Fl 282 helicopter. She thereafter served in the Baltic, providing gunfire support to advancing German troops in 1941. In mid 1942, she returned to Norwegian waters, and unsuccessfully attempted to attack Convoy PQ 18 along with several other German warships. She was then ordered back to Germany, where she served in a variety of roles, including training ship and convoy escort, before again returning to Norway. She was damaged by British bombers in December 1944 and forced to return to Germany for repairs. While in dock in Wilhelmshaven in March 1945, she was attacked and sunk by American heavy bombers. She sank on an even keel, with her guns still above water, which permitted their use against advancing British forces until the final days of the war.