Кіріспе

Күнделік кітапшаның немесе қосымша журналдың түрі. Жалпы журнал – түзету жазбалары, ашылу қорлары, тозу, есептесу қателіктері және т.б. сияқты операциялар тіркелетін күнделік кітапша немесе қосымша журнал. Жалпы журналға жазбалар үшін бастапқы құжаттар журналдық түбіртектер, басқару есептерінің көшірмелері және шот-фактуралар болуы мүмкін. Журналдар бастапқы жазба кітаптары болып табылады, және операциялар қолмен жалпы немесе қосымша кітапшадағы шоттарға жазылуынан бұрын журналға жазылғандықтан, оларды бастапқы жазба кітаптары деп те атауға болады. Онда қос жазбалы есеп жүйесі бойынша операциялар бір немесе бірнеше шоттарды дебеттеу және сол сомаға бір немесе бірнеше шоттарды кредитттеу арқылы тіркеледі. Дебеттелген және кредитттелген сомалардың жалпы сомасы әрқашан тең болуы керек, осылайша есептесу теңдеуі сақталады. Қолмен жүргізілетін есептесу ақпараттық жүйелерінде сату журналы, сатып алу журналы, кассалық түсімдер журналы, төлемдер журналы және жалпы журнал сияқты әртүрлі арнайы журналдар қолданылуы мүмкін. Жалпы журналға тіркелген операциялар – ұйым қолданатын арнайы журналға енгізілмейтін, мысалы, стандартты емес немесе түзету жазбалары болып табылады.

Қолмен өңдеу

Бухгалтер немесе есепші әдетте жалпы журналды жүргізеді. Жалпы журнал жазбасы – қаржылық операциялардың күнтізбелік тәртіппен тіркелуі. Жалпы журнал жазбасында әдетте операцияның күні (күннің алғашқы жазбасынан кейін оны көрсету міндетті емес), дебеттелуге және кредителдіруге жататын шоттардың атаулары (есеп жоспарындағы атаулармен сәйкес болуы керек), әрбір дебет және кредит сомасы, сондай-ақ операцияның қысқаша сипаттамасы, яғни түсіндірме жазылады. Әрбір дебет және кредит шоты мен түсіндірме бір-бірінен кейін келетін жолдарда көрсетіледі, әдетте келесі жазба жасамас бұрын кемінде бір жол бос қалдырылады, ал жазбалар бір беттен аспауы тиіс. Бұл талап емес, бірақ дебеттерді бірінші, содан кейін кредиттерді, одан кейін түсіндірмені енгізу кең таралған тәжірибе. Қандай формат қолданылса да, ол тұрақты қолданылуы керек. Бірнеше дебеттік немесе кредиттік жазбалар болуы мүмкін, бірақ дебеттердің жалпы сомасы кредиттердің жалпы сомасына тең болуы керек. Мысалы, бірнеше шығын (дебет) бір төлеммен (кредит) төленуі мүмкін.