Кіріспе

Жаңа өсиеттің апокрифтік мәтіні

Стефанның аяны немесе Стефанның Апокалипсисі – Жаңа өсиеттің апокрифтік мәтіні. Онда он екі апостолдың жеті диаконының бірі – әулие Стефан суреттеледі.

Қорытынды

Бұл жазбада Назареттік Исаның мәнісі туралы христиан дінінің басындағы келіспеушіліктер баяндалады. Степан оқиға орнына келіп, Аян кітабын нақты шындық ретінде баяндайды, бірақ көпшілік мұны құрметсіздік деп жариялайды, ал Қаяфа оны тұтқындап, ұрып-соғады. Содан кейін Степан Понтий Пилаттың алдына келіп, оған сөйлемеуді бұйырады және Исаны мойындауға мәжбүрлейді. Оқиға Пауыл Тарсқа айналудан бұрын болғандықтан, Пауылдың Степанды қалай қуғынға түсіргені, оны айқышқа шегелеп өлтіргені сипатталады. Бірақ, періште Степанды құтқарады, сондықтан Саул/Пауылдың аузы мен құлақтарына балқытылған қорғасын құйылады, жүрегі мен аяқтарына шегелер қадалады, бірақ періште оны қайтадан емдейді. Келесі күні Степанды көпшілік алдында соттау үшін алып шығады, бірақ Степан оның орнына Натанның Исаның келуі туралы болжамын айтады, бұл күзетшілерді ашуландырады, сондықтан олар оны байлап, күзетшілердің басшысына жеткізеді. Санхедрин Степанды таспен ұруға шешім қабылдаса да, Никодим мен Гамалиел (яһуди ғалымы) оны өз денелерімен қорғауға тырысады, бірақ олардың өзі де қаза табады. Он сағаттан кейін Степан ақыры қайтыс болады және Пилат оның тілегіне қарсы күміс қаптамамен жабылған табытқа қойып жерлейді. Періште денесін Степанның жерленуін қалаған жерге көшіріп алады, бұл Пилатты денесінің жоғалуына таң қалдырады. Содан кейін Пилат Степанның көрінісін көреді және сенімге келеді. Сондай-ақ, Степанның естелігі Пауылдың да сенімге келуіне себеп болды делінеді.

Талдау

Көптеген ғалымдар Пилаттың мәтінге кейіннен қосылғанын айтады, Пилаттың оқиғаға қатысуы біршама қиыншылық тудыратын сияқты, ал мәтін негізінен Пауылдың дінге өту себептерін, сондай-ақ оның бұрынғы жамандықтарын түсіндіруге бағытталған. Сонымен қатар, көптеген ғалымдар Степан шейіт болған кезде Понтий Пилат Яһудеяның префекті болмағанын, оның Римге шақырылып, орнына уақытша префект Марцелл келгенін келіседі. Степанның аяны қабылданбады және христиандық канонда орын алмады. Алтыншы ғасырдағы Геласиан жарлығы оны апокрифтік деп жатқызады.