Кедендік одақтардың экономикалық әсері: сауданы жандандыру және бұрмалау эффектілері. Тарифтерді жою арқылы тиімділік артады, бірақ бұрмалау қаупі бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кедендік одақтардың экономикалық әсері
Economic effect of customs unions
Сауда құру – еркін сауда аймағы немесе кедендік одақ құрылуына байланысты сауда ағындарының қайта бағытталуымен қатысты халықаралық экономика саласындағы экономикалық термин. Бұл мәселені алғаш рет Якоб Винер (1950) сауданы ауыстыру әсерімен бірге талқылады. Алғашқы жағдайда экономикалық одақ құрылғаннан кейін қарастырылып отырған тауарлардың құны төмендеп, экономикалық интеграцияның тиімділігі артады. Демек, сауда құрудың мәні – біріктіруші мемлекеттердің ішкі шекарасындағы кедендік тарифтерді жоюда (әдетте бұрыннан бір-бірімен сауда жасап тұрған мемлекеттер), бұл тауарлар бағасының одан әрі төмендеуіне алып келеді, сондай-ақ экономикалық интеграцияға келісім білдірген мемлекеттер арасында тауарлардың жаңа сауда ағынын құруға мүмкіндік береді. Сауда ауыстыру жағдайында керісінше болады, сауда ағыны шынымен тиімді серіктес мемлекеттен тиімділігі төмен мемлекетке бұрылады – бірақ ол экономикалық одақтың мүшесі болғандықтан және одақ ішінде тауарларын арзандатқандықтан (дегенмен әлемнің қалған бөлігімен салыстырғанда жоғары бағада сатады). Іс жүзінде экономикалық одақ құрылған кезде сауда құру және сауда ауыстыру әсерлерінің екеуі де орын алады. Нақты бір одақтың экономикалық интеграциясының тиімділігі сауда құру және сауда ауыстыру әсерлерінің арасындағы соңғы нәтиже ретінде бағаланады: сауда құру әсері басым болса, тиімді болады, керісінше болса – тиімсіз.
Trade creation is an economic term related to international economics in which trade flows are redirected due to the formation of a free trade area or a customs union. The issue was firstly brought into discussion by Jacob Viner (1950), together with the trade diversion effect. In the former case after the formation of economic union, the cost of the goods considered is decreased, leading to an increase of efficiency of economic integration. Hence, trade creation's essence is in elimination of customs tariffs on inner border of unifying states (usually already trading with each other), causing further decrease of price of the goods, while there may be a case of new trade flow creation of the goods between the states decided to economically integrate. The opposite takes place in case of trade diversion, when the trade flow is diverted from actually cost efficient partner state to less efficient one – but which became a member of economic union and made its goods cheaper within a union, but higher compared to the rest of the world. In practice, both trade creation and diversion effects take place due to formation of economic union. Efficiency of economic integration of specific union right now is assessed as a final outcome between trade creation and diversion effects: it is cost effective in case of prevailing of the trade creation effects, and vice versa.
Сауда құрудың пайда болуы
Кедендік одақ құрылған кезде мүше елдер өзара еркін сауда аймағын орнатып, мүше емес елдерге қатысты ортақ сыртқы тариф саясатын қабылдайды. Осының нәтижесінде, мүше елдер арасындағы сауда байланыстары күшейеді, себебі тарифтер, импорт квоталары, тариф емес кедергілер және субсидиялар сияқты қорғаушылық шаралар жойылады. Бұл мүше елдер арасындағы тауарлар мен қызметтер саудасының өсуіне, әр елдің салыстырмалы артықшылықтарын пайдалануға мүмкіндік береді. Яғни, сауданың көлемі ұлғайған сайын кірістер де артады (жоғары пайда әкеледі).
When a customs union is formed, the member nations establish a free trade area amongst themselves and a common external tariff on non member nations. As a result, the member nations establish greater trading ties between themselves now that protectionist barriers such as tariffs, import quotas, non tariff barriers and subsidies have been eliminated. The result is an increase in trade among member nations in the good or service of each nation's comparative advantage. In other words, increase in trade causes greater revenues, (more profitable).
Сауда құрудың төменгі жағы
Сауданың қалыптасуы кеден одағына кіретін мемлекет үшін маңызды, себебі маманданудың күшеюі басқа салаларға кері әсер ете алуы мүмкін. Протекционизмді қолдаушылыққа қатысты жаңа өнеркәсіптерді дамыту, ұлттық қауіпсіздік, аутсорсинг, сондай-ақ денсаулық сақтау және қауіпсіздік регламенттері сияқты аргументтер ойға келеді. Дегенмен, кедендік одақтар көбінесе достық елдермен құрылатындықтан, ұлттық қауіпсіздік туралы аргумент мәнсіз болады.
The creation of trade is important to the nation entering the customs union in that increased specialization may hurt other industries. Arguments for protectionism, such as the infant industry argument, national defense, outsourcing, and issues with health and safety regulations are brought to mind. However, customs unions are typically formed with friendly nations, eliminating the national defense argument.