Кіріспе
Мысыр ақыны Ахмет Шауки (أحمد شوقي, ; 1868–1932), «Ақындардың ханзадасы» (أمير الشعراء Amīr al Shu‘arā’) деген лақап атымен танымал, Мысырдың бас ақыны, тіл білімі маманы және араб әлеміндегі қазіргі заманғы араб әдебиетінің ең белгілі жазушыларының бірі болды.
Ahmed Shawqi (أحمد شوقي, , ; 1868–1932), nicknamed the Prince of Poets (أمير الشعراء Amīr al Shu‘arā’), was an Egyptian poet laureate, Linguist, and one of the most famous Arabic literary writers of the modern era in the Arab World.
Өмір
Мысырлық, черкес, түрік, күрд және грек тамырлары аралас бай отбасында өскен ол, Мысырдың хедживі сарайымен жақсы байланысқа ие, беделді әулеттен шыққан еді. Жоғары мектепті бітірген соң, заң факультетіне түсіп, аударма мамандығы бойынша диплом алды. Шауқиге Мысырдың хедживі Аббас II-нің сарайында жұмыс ұсынылып, ол оны дереу қабылдады. Хеджив сарайында бір жыл қызмет еткеннен кейін, Шауқи Монпелье және Париж университеттерінде үш жыл бойы заң білімін жалғастыру үшін жіберілді. Францияда ол француз драматургтарының, әсіресе Мольер мен Расиннің шығармаларымен терең әсерленді. 1894 жылы Мысырға оралғаннан кейін, ол араб әдебиетінің көрнекті өкілі болды. 1914 жылы британдықтар оны Испанияның оңтүстігіндегі Андалусияға жер аударып жіберді. Шауқи 1920 жылға дейін онда тұрып, сосын Мысырға қайта оралды. 1927 жылы әдебиетке қосқан зор үлесі үшін, әріптестері оған «Әмір әл-Шоғара» (сөзбе-сөз – «Ақындардың ханзадасы») атағын берді. Ол жер аударылар алдында, Хеджив Аббас II-нің Сарай-Эль-Коббадағы сарайының жанындағы Аль-Матария ауданындағы «Кармет ибн Хани» немесе Ибн Ханинің жүзім бағында тұрған. Мысырға оралғаннан кейін, Гизада жаңа үй салып, оны «Жаңа Кармет ибн Хани» деп атады. Ол Мохаммед Абдель Вахабпен танысып, оны алғаш рет өнермен таныстырды, оған үйінде бөлме беріп, шәкірттікке алды. Кейіннен бұл үй Ахмет Шәуки мұражайына айналды, ал Мохаммед Абдель Вахаб – ең танымал мысыр композиторларының бірі болды.
Жұмыс
Шауқидің шығармашылығы оның өміріндегі үш негізгі кезеңге бөлінеді. Бірінші кезең кедив сарайында қызмет еткен кезімен сәйкес келеді, ол кедивті мақтау және оның саясатын қолдау сияқты мақтаулар мен жырлардан тұрады. Екінші кезеңі Испаниядағы жер аударылуымен байланысты. Осы кезеңде оның өзіне деген сағынышы мен жат елдегі уайым-қайғысы оның поэзиялық талантын Мысырға, сондай-ақ араб әлеміне және жалпы арабтық идеяларға арналған патриоттық өлеңдерге бағыттады. Үшінші кезеңі жер аударылыстан оралғаннан кейін басталды, ол ежелгі Мысыр мен Исламның даңқты тарихымен шұғылданды. Осы кезеңде ол ислам пайғамбары Мұхаммедті мадақтаған діни өлеңдерін жазды. Оның поэзиялық стилінің қалыптасуы оның пьесаларында да көрінді, олардың ең танымалдары осы кезеңде жарияланды.
Поэзия
Шәуқияттың төрт томдық таңдамалы шығармалары, оның ішінде Мұхаммедқа арналған мадақ – «Нахж әл Бурда». «Араб мемлекеттері мен Исламның ұлы тұлғалары», – Ислам тарихына арналған ұзақ поэма. Атақты француз жазушы Жан де Ла Фонтеннің нақылдарынан шабыдаланған «Балаларға арналған поэтикалық әңгімелер».
Прозалық шығарма
Ол сонымен қатар "Алтын нарықтары" деген атпен жинақталған прозалық тараулар да жазды.
Сын
Ахмет Шәуки ғалымдар тарапынан араб неоклассицизмі қозғалысының "ең ұлы" ақыны деп саналады. Шәукидің шығармалары Нахданың негізгі әдеби және мәдени пікірталастарының бір бөлігі болды, онда дәстүр, түпнұсқалық және формальдылық эксперимент, әдепсiздік және батыстық үлгіге қарсы қойылды. Шәукиді Мұхаммед әл-Мұвайлихи сияқты жазушылар қатты сынға алды, олар Шәукидің жаңашыл шығармаларын, әсіресе "Шәукият" басылымынан кейін, дінге қарсы, мақтанқорлық, әдепсiз, батыстық және классикалық араб поэзиясының мақтанышпен сақталған дәстүріне лайықсыз деп есептеді. Шәукидің шығармалары Каирдегі мәдени орталық – Эль-Сави мәдениет дөңгелегінде үнемі тойланады. Google іздеу жүйесі компаниясы Шәукиді еске алу үшін логотипіне Google Doodle жүктеді, ол оның 16 қазан 2010 жылы туған күніне толар 142 жылдығына арналған уақытша логотипі болды. Суретте Google логотипіндегі "oo" әріптерінің орнына Шәуки өлеңінен алынған цитата келтірілген, ол ағылшын тілінде былай аударылады: "Отаным әрқашан ойымда, тіпті жұмақта болсам да". Сондай-ақ, Ахмет Шәуки дәлізі бар. Шәукидің бейнесімен бірнеше мүсіндер жасалды, оның ішінде Гизадағы Докки көшесінде және Римдегі Вилла Боргезеде орналасқандары бар. Шәукидің немересі Икбал әл-Алайли Мысырдың сюрреалистік поэзия қозғалысының маңызды тұлғасы болды. Оның екінші немересі Хадига Риад абстрактілі, сюрреалистік суретші болды. 1957 жылдың 14 қазанында Шәукинің қайтыс болғанына 25 жыл толуына орай оның құрметіне мысырлық почта маркасы шығарылды. Ахмет Шәукидің өмірі туралы көптеген кітаптар жазылған.
<blockquote>My homeland is always in my mind even if I were in paradise. and Ahmed Shawqi Corridor. A number of statues have been created in the likeness of Shawqi, including one on Dokki Street in Giza and another at the Villa Borghese in Rome. Shawqi's granddaughter Ikbal El Alailly was a central figure in Egypt's surrealist poetry movement. His other granddaughter Khadiga Riad was an abstract, surrealist painter. An Egyptian postage stamp was issued in honour of Shawqi on 14 October 1957 to commemorate 25 years since his death. Many books have been written on the life of Ahmed Shawqi.