Кіріспе

Итальяндық халық шаруасы

Цимарута ("chee mah roo tah"; көпше түрі) – дәстүрлі түрде мойынға тағылатын немесе нәресте төсегінің үстіне ілінетін, жаман көзден сақтайтын итальяндық халық амулеті немесе талисманы. Көбінесе күмістен жасалған бұл амулет бірнеше кішкентай қорғаушы талисманнан (кейбіреулері христиандық символизмді пайдаланады) тұрады, олардың әрқайсысы гүлдейтін дәрілік шөп – рутаның бір тармағын бейнелейді. "Цимарута" атауы неаполитан тіліндегі "cima di ruta" – "рута бұтағы" деген сөзден шыққан. Оңтүстік Италиямен тығыз байланысты амулеттің құрамдас бөліктері аймаққа қарай өзгеше болуы мүмкін. Рутаның орталық сабағынан әртүрлі пішіндерде гүлдейтін көптеген тармақтар шығады; бұл тармақтардың ұштарында мынадай сиқырлы белгілер "өсіп" шығады: раушан гүлі; таяқ немесе қылыш ұстаған қол; жалыстаған жүрек; балық; ай серпілісі; жылан; сұлуқұс; қанатты ортағасырлық шлем; вербена гүлі; дельфин; әтеш және бүркіт. Мысалы, бір цимарутада кілт, пышақ, гүл және айдың бірлескен бейнесі болуы мүмкін. Көбісі екі жақты және үлкен – кейбіреулерінің ені шамамен төрт дюймға жетеді.

Неопаганизмде

Аймақтық сиқыр дәстүрлерінің басқа да құжатталған элементтерімен қатар, цимарута (өздерін итальян-американдық сиқыршылар деп жариялағандар арасында қарызға алынған деп есептеледі). Неопагандық "сиқыр діні" Стрегонерияның (немесе "Стреге") кейбір тәлімгерлері оны көне итальяндық сиқыр дәстүрінің қалдығы деп санауы мүмкін, мысалы, Чарльз Лиландтың 1899 жылғы "Арадия, немесе Сиқыршылардың Ішкі Жүзді Евангелиясы" еңбегінде сипатталғандай (бұл еңбек – Стрегонерияның дамуына тікелей әсер еткеннен бөлек, Италияда белсенді болған аралдық пагандық сиқыршылар сектасының бар екенін мәлімдеді). Цимарутаның кейбір заманауи нұсқалары қоладан немесе қақтан жасалады. Автор Рейвен Гримасси өзінің "Цимарута: және көне Италиядан алынған басқа да сиқырлы нышандар" (2012) кітабында бұл нышанды ол сиқыршылардың ұйымы деп атаған "Диана қоғамына" мүшеліктің белгісі ретінде талқылайды. Гримассидің пікірінше, цимарута бастапқыда сиқыршылар қолданған сиқырлық амулет болған, кейіннен итальяндық халық сиқыры оны өздеріне қабылдап алған, ал түпнұсқалық пагандық нышандарға христиандық символдар қосылған.