Кіріспе
Сым жасау үшін қолданылатын металл өңдеу процесі. Сымды тарту – сымды бір немесе бірнеше қалыптар арқылы тартып, сымның көлденең қимасын кішітетін металл өңдеу процесі. Сым тартудың көптеген қолданыстары бар, оның ішінде электр сымдары, кабельдер, кернеуге төзімді құрылымдық элементтер, серіппелер, қағаз қыстырғыштар, доңғалақтардың спицалары және ішекті музыкалық аспаптар. Процесс ұқсас болғанымен, сым тарту экструзиядан өзгеше, себебі сым тарту кезінде қалып арқылы итерілмей, тартылады. Сым тарту көбінесе бөлме температурасында жүргізіледі, сондықтан ол суық өңдеу процесі ретінде жіктеледі, бірақ үлкен сымдар үшін күшті азайту үшін жоғары температурада да жүргізілуі мүмкін. Өте жұқа сымдар көбінесе шоғырлармен тартылады. Шоғыр ішінде сымдар ұқсас қасиеттері бар, бірақ химиялық тұрақтылығы төмен металлмен бөлінеді, осылайша тартудан кейін оны алып тастауға болады. Егер көлденең қимасы 50%-дан артық азайса, қайта тартудан бұрын аралық отқа пісіру қажет болуы мүмкін. Кәсіби сым тарту әдетте диаметрі белгілі бір ыстық прокатталған сым орамасынан басталады. Беті алдымен тазаланып, қабыршақтар алынады. Содан кейін ол сым тарту машинасына беріледі, ол бір немесе бірнеше блоктардан тұруы мүмкін. Бір блокты сым тарту машиналары қалыптарды дәл ұстап тұру және сымды тесіктер арқылы тұрақты тарту құралдарын қамтиды. Типик конструкция құйма темірден жасалған тіреуге немесе үстелге тіреуіш орнатылған, ол қалыпты ұстайды, және сымды бетіне орап, оны қалып арқылы тартатын тік барабаннан тұрады. Сым орамасы басқа барабанға немесе "жылдам" (swift) деп аталатын құрылғыға жиналады, ол қалыптың артында орналасқан және қажетті жылдамдықпен сымды шығарып алады. Сым барабаны немесе "блогы" жылдам қосылуына немесе ажыратылуына мүмкіндік беретін құралмен жабдықталған, осылайша сымның қозғалысын дереу тоқтатуға немесе бастауға болады. Блок та конустық пішіндес, сондықтан аяқталғаннан кейін сым орамасын жоғары қарай оңай сығуға болады. Сымды блокқа бекіту алдында оның жеткілікті ұзындығы қалып арқылы тартылуы керек; бұл айналмалы барабанға оралған тізбектің соңындағы екі қысқышпен жүзеге асырылады, сымды екі немесе үш рет блокқа оралғанша тартады, онда ұшы кішкентай бұрандалы қысқышпен немесе керікпен бекітіледі. Сым блокқа бекітілгеннен кейін, ол қозғалысқа келеді және сым қалып арқылы тұрақты түрде тартылады; блоктың тегіс айналуы және сымды тұрақты жылдамдықпен тартуы өте маңызды, әйтпесе сым әлсіреп немесе тіпті үзілуі мүмкін "серпілу" пайда болады. Сымды тарту жылдамдығы материалға және азайту мөлшеріне байланысты әртүрлі болады. Ұзын блоктармен жабдықталған машиналар бір блокты машиналардан сымды үздіксіз қалыптар сериясы арқылы тартуымен ерекшеленеді. Созылуға және сығуға байланысты, сымның жылдамдығы әрбір кезеңнен кейін өзгереді. Бұл артқан жылдамдық әр блок үшін әртүрлі айналу жылдамдығын қолдану арқылы өтеді. Мұндай машиналар 3-ден 12 қалыпқа дейін қамтуы мүмкін. Суық өңдеудің әсерін жою және одан әрі тарту үшін аралық отқа пісіру жиі қажет болады. Аяқталған өнімнің соңғы қасиеттерін жақсарту үшін дайын өнімге де отқа пісіру қолданылуы мүмкін. Ұзын сым тарту машинасынан шығатын өнімнің мысалы – телефон сымы. Ол ыстық прокатталған сымнан 20-30 рет тарту арқылы жасалады.
Wire drawing is a metalworking process used to reduce the cross section of a wire by pulling the wire through one or more dies. There are many applications for wire drawing, including electrical wiring, cables, tension loaded structural components, springs, paper clips, spokes for wheels, and stringed musical instruments. Although similar in process, drawing is different from extrusion, because in drawing the wire is pulled, rather than pushed, through the die. Drawing is usually performed at room temperature, thus classified as a cold working process, but it may be performed at elevated temperatures for large wires to reduce forces. Very fine wires are usually drawn in bundles. In a bundle, the wires are separated by a metal with similar properties, but with lower chemical resistance so that it can be removed after drawing. If the reduction in area is greater than 50%, the process may require an intermediate step of annealing before it can be redrawn. Commercial wire drawing usually starts with a coil of hot rolled diameter wire. The surface is first treated to remove scales. It is then fed into a wire drawing machine which may have one or more blocks in series. Single block wire drawing machines include means for holding the dies accurately in position and for drawing the wire steadily through the holes. The usual design consists of a cast iron bench or table having a bracket standing up to hold the die, and a vertical drum which rotates and by coiling the wire around its surface pulls it through the die, the coil of wire being stored upon another drum or "swift" which lies behind the die and reels off the wire as fast as required. The wire drum or "block" is provided with means for rapidly coupling or uncoupling it to its vertical shaft, so that the motion of the wire may be stopped or started instantly. The block is also tapered, so that the coil of wire may be easily slipped off upwards when finished. Before the wire can be attached to the block, a sufficient length of it must be pulled through the die; this is effected by a pair of gripping pincers on the end of a chain which is wound around a revolving drum, so drawing the wire until enough can be coiled two or three times on the block, where the end is secured by a small screw clamp or vice. When the wire is on the block, it is set in motion and the wire is drawn steadily through the die; it is very important that the block rotates evenly and that it runs true and pulls the wire at a constant velocity, otherwise "snatching" occurs which will weaken or even break the wire. The speeds at which wire is drawn vary greatly, according to the material and the amount of reduction. Machines with continuous blocks differ from single block machines by having a series of dies through which the wire is drawn in a continuous fashion. Due to the elongation and slips, the speed of the wire changes after each successive redraw. This increased speed is accommodated by having a different rotation speed for each block. One of these machines may contain 3 to 12 dies. Often intermediate anneals are required to counter the effects of cold working, and to allow further drawing. A final anneal may also be used on the finished product to maximize ductility and electrical conductivity. An example of product produced in a continuous wire drawing machine is telephone wire. It is drawn 20 to 30 times from hot rolled rod stock.
Механикалық қасиеттері
Сым тартудың күшін арттыру әсері айтарлықтай болуы мүмкін. Кез келген болаттағы ең жоғары күштер шағын диаметрлі суық тартылған аустениттік тот баспайтын сымда тіркелген.
Сүрлеу өлшемі
Сурет салу формалары әдетте құралдық болаттан, вольфрам карбидінен немесе алмастан жасалады, вольфрам карбиді мен жасалған алмас ең көп қолданылады. Өте жіңішке сымды тарту үшін бір кристаллды алмаздық форма қолданылады. Ыстық тарту үшін құйылған болаттан жасалған формалар пайдаланылады. Болат сымды тарту үшін вольфрам карбидінен жасалған форма қолданылады. Формалар болаттан жасалған қаптамаға орналастырылады, ол форманы қолдайды және оңай алмастыруға мүмкіндік береді. Форма бұрыштары әдетте 6–15° аралығында болады, және әр форманың кемінде 2 әртүрлі бұрышы болады: кіреберіс бұрышы және жақындау бұрышы.