Жаңа өсиеттен тыс гностикалық мәтін: Шындықтың Інілігі
Gospel of Truth
Жаңа өсиеттен тыс Гностик мәтін: «Шындықтың Ішіндегі Жақсы Жаңалық». Наг-Хаммади кодекстеріндегі көне философия, мазмұны, авторлығы және Иренейдің сындығы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Келісімнің апокрифтерінен гностикалық мәтін
Gnostic text from the New Testament apocrypha
«Шындықтың Ізгі хабары» – Наг-Хаммади кодекстерінде («NHC») табылған Жаңа Келісімнің апокрифтерінен шыққан гностикалық мәтіндердің бірі. Оның екі копт тіліне аудармасы бар: Субахмимик нұсқасы бірінші Наг-Хаммади кодексінде («Жунг кодексі») жартылай толық қалпында сақталған, ал Сахид нұсқасы он екінші кодексте фрагменттер түрінде кездеседі.
The Gospel of the Truth is one of the Gnostic texts from the New Testament apocrypha found in the Nag Hammadi codices ("NHC"). It exists in two Coptic translations, a Subakhmimic rendition surviving almost in full in the first Nag Hammadi codex (the "Jung Codex") and a Sahidic in fragments in the twelfth codex.
Тарих
"Шындықтың Ізгі хабары" деп аталмаған, бірақ туындының аты мәтіннің алғашқы үш сөзінен алынған. Оны 140-180 жылдар аралығында грек тілінде Валентиандық гностиктер жазған болуы мүмкін (немесе, кейбіреулердің пікірінше, Валентиннің өзі). Бұл туралы Лиондық Ириней білген, ол оның гностикалық мазмұнына қарсылық білдіріп, оны ерестік деп жариялаған. Ириней оны "Валентиннің" шәкірттерінің туындысы деп есептейді, ал осы еңбек пен Валентин мен оның ізбасарларының авторлығына жатқызылатын басқа туындылардың ұқсастығы көптеген ғалымдарды осы пікірге келтірді. Бірақ Валентиннің шәкірттері қорқуды ұмытып, өздерінің туындыларын жариялап, нақтыдағыдан да көп Ізгі хабарлары бар деп мақтанады. Олардың батылдығы соншалық, олардың жақында жазылған шығармаларын "Шындықтың Ізгі хабары" деп атап, бірақ олардың елшілердің Ізгі хабарларымен ешқандай ортақ нәрсесі жоқ. Егер олар ұсынған нәрсе Шындықтың Ізгі хабары болса және ол елшілер бізге жеткізген нәрседен өзгеше болса, онда мұны ойлайтын адамдар, Киелі кітаптардың өзінен елшілерден жеткен нәрсе Шындықтың Ізгі хабары емес екенін қалай дәлелдеуге болатынын біле алады. Басқа ғалымдар осы кітаптың төртінші ғасырда жазылғанын айтады. Копт тіліне аудармасы жасалып, Наг-Хаммадиде жерленгеннен кейін, мәтін Наг-Хаммади табысқа дейін жоғалып кеткен.
The Gospel of Truth is not titled, but the name for the work comes from the first three words of the text. It may have been written in Greek between 140 and 180 by Valentinian Gnostics (or, as some posit, by Valentinus himself). It was known to Irenaeus of Lyons, who objected to its Gnostic content and declared it heresy. Irenaeus declares it one of the works of the disciples of "Valentinius", and the similarity of the work to others thought to be by Valentinus and his followers has made many scholars agree. But the followers of Valentinus, putting away all fear, bring forward their own compositions and boast that they have more Gospels than really exist. Indeed their audacity has gone so far that they entitle their recent composition the Gospel of Truth, though it agrees in nothing with the Gospels of the apostles, and so no Gospel of theirs is free from blasphemy. For if what they produce is the Gospel of Truth, and is different from those the apostles handed down to us, those who care to can learn how it can be shown from the Scriptures themselves that [then] what is handed down from the apostles is not the Gospel of Truth. Other scholars have argued for a fourth century composition for the book we now have. After its Coptic translations and their burial at Nag Hammadi, the text had been lost until the Nag Hammadi discovery.
Стиль
Мәтін күшті поэтикалық шеберлікпен жазылған (аудармада да байқалады) және тақырыптарды айқын циклдік түрде беруді қамтиды. Бұл Назареттік Исаның істері туралы есеп беру мағынасындағы "ізгі хабар" емес, оны уағыз ретінде түсіну дұрыс. Ғалымдар бұл мәтінді Наг-Хаммади жинағындағы ең жақсы жазылған мәтіндердің бірі деп санайды, оның құндылығын көркем әдебиеттің үлкен туындысы және бірнеше ізгі хабарларға (канондық және басқаларына) жасалған гностикалық түсіндірме ретінде жоғары бағалайды. Бұл идеялар Валентин гностицизмінің көзқарастарынан өзгеше. Мәтінде Матай және Жоханның Жаңа Өсиеттегі Ізгі хабарларына, сондай-ақ 1 және 2 Коринфтіктерге, Ғалаттықтарға, Ефестіктерге, Қолостықтарға, Еврейлерге, 1 Жоханға және Аян кітабына сілтемелер жасалған немесе оларға меңземе жасалған. Жақияның Ізгі хабары ең көп сілтеме жасалған. Оған Томаның Ізгі хабары да ықпал еткен; мысалы, бір жерде (22:13-19) Иоанн 3:8-ді Тома 28-мен бірге келтіреді.
The text is written with strong poetic skill (notable even in translation), and includes a heavily cyclical presentation of themes. It is not a "gospel" in the sense of an account of the works of Jesus of Nazareth, but is better understood as a homily. The text is generally considered by scholars one of the best written texts in the whole Nag Hammadi collection, considering its worth highly as both a great literary work and a gnostic exegesis on several gospels, canonical and otherwise. The ideas expressed deviate from the views of Valentinian gnosticism. The writing is thought to cite or allude to the New Testament Gospels of Matthew and John, as well as 1 and 2 Corinthians, Galatians, Ephesians, Colossians, Hebrews, 1 John and the Book of Revelation. It cites John's Gospel the most often. It is also influenced by the Gospel of Thomas; for instance at one point (22:13 19) it cites John 3:8 alongside Thomas 28.