Соломон Голомб: Американ математигі және ойын теориясының шебері
Solomon W. Golomb
Соломон Голомб (1932-2016) – американ математигі, ойын математикасының шебері. Cheskers ойынын ойлап тапты, полиоминолар мен пентоминоларды зерттеді. Tetris-ке әсер етті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық математик (1932–2016)
American mathematician (1932–2016)
Соломон Вольф Голомб (/g//ə//l//oʊ//m/; 30 мамыр 1932 – 1 мамыр 2016) – американдық математик, инженер және Оңтүстік Калифорния университетінің электр инженериясы профессоры, математикалық ойындар саласындағы еңбектерімен әйгілі. Ол ең бастысы 1948 жылы шахмат пен шашканы біріктірген Cheskers ойынын ойлап тапты. 1953 жылы полиомино және пентомино фигураларын толық сипаттады. Ол комбинаторлық талдау, сандар теориясы, кодтау теориясы және коммуникация мәселелерімен айналысты. Оның еңбектеріне негізделген пентомино ойындары кейіннен Tetris ойынына әсер етті.
Solomon Wolf Golomb (/g//ə//l//oʊ//m/; May 30, 1932 – May 1, 2016) was an American mathematician, engineer, and professor of electrical engineering at the University of Southern California, best known for his works on mathematical games. Most notably, he invented Cheskers (a hybrid between chess and checkers) in 1948. He also fully described polyominoes and pentominoes in 1953. He specialized in problems of combinatorial analysis, number theory, coding theory, and communications. Pentomino boardgames, based on his work, would go on to inspire Tetris.
Жетістіктер
Балтимор қалалық колледжін бітірген Голомб, Джонс Хопкинс университетінен бакалавр дәрежесін алды, ал 1957 жылы Гарвард университетінен «Жақсы сандардың таралуындағы мәселелер» тақырыбында диссертация қорғап, математика ғылымдарының магистрі және докторы ғылымын бітірді. Гленн Л. Мартин компаниясында жұмыс істеген кезде ол коммуникация теориясына қызығушылық танытып, ауыстыру тізімі тізбектері бойынша жұмысын бастады. Ол Фулбрайт бағдарламасы бойынша Осло университетінде оқыды, содан кейін Калтехтегі реактивті жылдамдық зертханасына қатысты, онда әскери және ғарыш байланыстарын зерттеді. 1963 жылы ол USC факультетіне қосылды және екі жылдан кейін толық профессорлық атаққа ие болды. Голомб ең ұзын ауыстыру тізімі тізбектерінің, сондай-ақ псевдорандомды немесе псевдошулы тізбектер деп белгілі сипаттамаларын және артықшылықтарын анықтауда алғашқы қадам жасады, олар әскери, өнеркәсіптік және тұтынушылық салаларда кеңінен қолданылады. Бүгінде миллиондаған сымсыз және ұялы телефондар ауыстыру тізімі тізбектерімен жүзеге асырылған псевдорандомды тікелей тізбекпен таралатын спектрді пайдаланады. Оның еңбегі USC-ті коммуникациялық зерттеулер орталығына айналдырды. Голомб энтропиялық кодтаудың бір түрі – Голомб кодтауын ойлап тапты. Астрономияда және деректерді шифрлауда қолданылатын Голомб сызықтары, сондай-ақ Костас тізімдерінің негізгі жасалу әдістерінің бірі – Лемпель Голомб жасалу әдісі де оның атымен аталады. Ол IEEE Information Society Newsletter басылымында «Голомбтың жұмбақ бағанасы» деген мақала жазып, тұрақты тілші болды. Ол сондай-ақ Scientific American журналының «Математикалық ойындар» бағанасына жиі қатысты (бұл бағана полиомино және пентомино туралы оның жаңалықтарын жариялауға көп көмектесті) және Gathering 4 Gardner конференцияларына жиі қатысты. Оның ойын-сауық математикасына қосқан үлесі – Rep плиткалары. Ол сондай-ақ «Голомбтың амалдары» деген бағана үшін Johns Hopkins Magazine журналының әр санына, өзі бітірген университетінің ай сайынғы басылымына жұмбақтар жазды және Word Ways: The Journal of Recreational Linguistics журналына жиі қатысты.
Golomb, a graduate of the Baltimore City College high school, received his bachelor's degree from Johns Hopkins University and master's and doctorate degree in mathematics from Harvard University in 1957 with a dissertation on "Problems in the Distribution of the Prime Numbers". While working at the Glenn L. Martin Company he became interested in communications theory and began his work on shift register sequences. He spent his Fulbright year at the University of Oslo and then joined the Jet Propulsion Laboratory at Caltech, where he researched military and space communications. He joined the faculty of USC in 1963 and was awarded full tenure two years later. Golomb pioneered the identification of the characteristics and merits of maximum length shift register sequences, also known as pseudorandom or pseudonoise sequences, which have extensive military, industrial and consumer applications. Today, millions of cordless and cellular phones employ pseudorandom direct sequence spread spectrum implemented with shift register sequences. His efforts made USC a center for communications research. Golomb was the inventor of Golomb coding, a form of entropy encoding. Golomb rulers, used in astronomy and in data encryption, are also named for him, as is one of the main generation techniques of Costas arrays, the Lempel Golomb generation method. He was a regular columnist, writing Golomb's Puzzle Column in the IEEE Information Society Newsletter. He was also a frequent contributor to Scientific American'''s Mathematical Games column (The column did much to publicize his discoveries about polyominoes and pentominoes) and a frequent participant in Gathering 4 Gardner conferences. Among his contributions to recreational mathematics are Rep tiles. He also contributed a puzzle to each issue of the Johns Hopkins Magazine, a monthly publication of his undergraduate alma mater, for a column called "Golomb's Gambits", and was a frequent contributor to Word Ways: The Journal of Recreational Linguistics''.
Марапаттар
Голомб Ұлттық инженерлік академиясының және Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болды. 1985 жылы IEEE ақпараттық теория қоғамының Шеннон сыйлығын алды. 1992 жылы ол зерттеулері үшін АҚШ Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің медалімен марапатталды, сондай-ақ Ресей Ғылым академиясының Ломоносов медалімен және Ресей Табиғи ғылым академиясының Капица медалімен марапатталды. 2000 жылы ол ақпараттық ғылымдар мен жүйелерге ерекше үлесі үшін IEEE Ричард У. Хамминг медалімен марапатталды. Ол төрт онжылдықтан астам уақыт бойы кодтау және ақпарат теориясының маңызды тұлғасы ретінде танылды, әсіресе цифрлық коммуникациядағы мәселелерді шешу үшін озық математиканы қолдану қабілеті үшін. Голомб алғашқы жоғары беделді профессорлардың бірі болды, ол Рональд К. Хофлиннің Mega IQ қуат тестісіне қатысты, ол бастапқыда Omni Magazine журналында жарияланған. Оның IQ көрсеткіші 176-ға жетеді, бұл таңдалмаған халықтың 1 миллионнан бір бөлігін құрайды. 2012 жылы ол Америка математикалық қоғамының мүшесі атанды. Сол жылы ол Ұлттық ғылым медаліне ие болды. 2014 жылы ол «кодтау теориясына, деректерді шифрлауға, коммуникацияға және математикалық ойындарға қосқан үлесі үшін» Өнеркәсіптік және қолданбалы математика қоғамының мүшесі болып сайланды. 2013 жылы ол 2011 жылғы Ұлттық ғылым медалімен марапатталды. 2016 жылы ол «ғарыш байланысы саласындағы пионерлік жұмысы және цифрлық кең спектрлік сигналдарды, қауіпсіздікті қамтамасыз ететін, кедергілерді жоятын және криптография, зымыранды бағыттау, қорғаныс, ғарыш және ұялы байланыс, радар, сонар және GPS үшін дәл орналасуды қамтамасыз ететін берілімдерді жасағаны үшін» Электр инженериясы бойынша Бенджамин Франклин медалімен марапатталды.
Golomb was a member of both the National Academy of Engineering and the National Academy of Sciences. In 1985, he received the Shannon Award of the Information Theory Society of the IEEE. In 1992, he received the medal of the U. S. National Security Agency for his research, and he has also been the recipient of the Lomonosov Medal of the Russian Academy of Science and the Kapitsa Medal of the Russian Academy of Natural Sciences. In 2000, he was awarded the IEEE Richard W. Hamming Medal for his exceptional contributions to information sciences and systems. He was singled out as a major figure of coding and information theory for over four decades, specifically for his ability to apply advanced mathematics to problems in digital communications. Golomb was one of the first high profile professors to attempt the Ronald K. Hoeflin Mega IQ power test, which originally appeared in Omni Magazine. He scored at least IQ 176, which represents 1/1,000,000 of the unselected population. In 2012, he became a fellow of the American Mathematical Society. That same year, it was announced that he had been selected to receive the National Medal of Science. In 2014, he was elected as a fellow of the Society for Industrial and Applied Mathematics "for contributions to coding theory, data encryption, communications, and mathematical games." In 2013, he was awarded the National Medal of Science 2011. In 2016, he was awarded the Benjamin Franklin Medal in Electrical Engineering "for pioneering work in space communications and the design of digital spread spectrum signals, transmissions that provide security, interference suppression, and precise location for cryptography; missile guidance; defense, space, and cellular communications; radar; sonar; and GPS."
Таңдалған кітаптар
Бұл кітапта Соломон Голомбтың бұрын табу қиын болған еңбектері жинақталған.
This book contains some previously hard to find works of Solomon Golomb.