Кіріспе

Императорлық қорғаныс комитеті Екінші Бур соғысынан кейін Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуына дейін Ұлыбритания және Британ империясы үкіметінің маңызды уақытша құрылымы болды. Ол әскери стратегия мәселелері бойынша зерттеу жүргізумен және координациялаумен айналысты. Әдетте, нақты бір мәселені зерттеп, толыққанды есеп беру үшін уақытша кіші комитет құрылатын. Онжылдықтар бойы мұндай кіші комитеттер көптеген тақырыптар бойынша құрылды, мысалы, шетелдік тыңшылық (комитеттің 1909 жылғы есебі MI5 және MI6 құрылуына себеп болды), азық-түлік рационированиелеу және әуе қорғанысы. Императорлық қорғаныс комитетінің Ұлыбританиядағы ұлттық қауіпсіздікті координациялаудың дамуындағы маңызды қадам болғанын айтуға болады, ал қазіргі Ұлттық қауіпсіздік кеңесін оның тікелей мұрагері деп қарастыруға болады.

Тарих

Комитет 1902 жылы сол кездегі британ премьер-министрі Артур Балфурмен, Санкт-Джон Бродрик пен Лорд Селборнның ұсыныстары бойынша құрылды. 1904 жылы Ешер комитетінің ұсынысымен оған хатшылық берілді. Бастапқы идея Бур соғысынан кейінгі әскери қысқартулардан соң Корольдік теңіз күштері мен Британ армиясының болашақ рөлін анықтайтын стратегиялық көзқарас құру болды. Бірақ, комитет өз қорытындыларын іске асыруға қабілетті тұлғаларға ресми түрде жеткізу үшін ешқандай шара қабылданбады. Бұл кемшілік көп ұзамай байқалды, сол себепті Сэр Джордж Кларк басшылығымен хатшылық тағайындалды. Кларк байланысшы ретінде ғана емес, сонымен қатар комитет келіскен саясаттың іске асырылуын қамтамасыз етуге міндетті болды. 1905 жылдың желтоқсанында Балфур үкіметінің құлауымен және әскери күштер өздерінің болашағын өздері бақылауға бекінген кезде бұл жоспарлар орындалмады. Жаңа премьер-министрден қолдау алмағандықтан, ол 1907 жылы отставкаға кетті. Шағын хатшылық тұрақты жұмыс істей бастады, комитет отырыстарынан тыс мүшелер арасында байланыс жасады, сондай-ақ басқа мемлекеттік қызметкерлермен де байланыс ұстады. Морис Хэнкидің басшылығымен комитеттің маңызы біртіндеп артты. Хэнки 1908 жылы комитеттің теңіз жәрдемшісі болып тағайындалды, ал 1912 жылы комитеттің хатшысы болды және келесі жиырма алты жыл бойы осы лауазымды иеленді. 1914 жылға қарай комитет бүкіл Британ империясы үшін қорғаныс жоспарлау агенттігі ретінде жұмыс істей бастады, соның нәтижесінде Доминиондарға да кеңес берді. Ол 1920 жылдарға дейін осындай қызмет атқара берді. Бұл, негізінен, бейбіт уақыттағы қорғаныс жоспарлау жүйесі болды, ол кеңес берумен ғана шектелді. Формалды билік министрлер мен әскери басшылардың қолында болды, бұл комитеттің қолданыстағы бюрократиямен қабылдануына көмектесті. Премьер-министр төрағалық етті, мүшелері әдетте кабинет министрлері, әскери күштердің басшылары және негізгі мемлекеттік қызметкерлерден құралды. Доминион елдерінің премьер-министрлері де бейбіт уақытта комитеттің де-факто мүшелері саналды. 1947 жылы комитет Қорғаныс комитеті болып қайта құрылды.