Уэйн Гарднер: Австралиялық моторалық жарысшының өмірі мен мансабы
Wayne Gardner
Уэйн Гарднер – австралийский мотогонщик, чемпион мира MotoGP 1987 года. Обзор карьеры, успехи в Гран-при и автоспорте, а также о его сыновьях-гонщиках.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралиялық мотоцикл жарыскері (туған 1959)
Australian motorcycle racer (born 1959)
Уэйн Майкл Гарднер (11 қазан 1959 ж. туған) – Австралияның бұрынғы кәсіби мотоцикл және жарыс машиналарын жарыстырушысы. Ол 1986 жылдан 1992 жылға дейін Гран-при мотоцикл жарыстарының әлем чемпионаттарында өнер көрсетті, ең бастысы Honda зауытының жарыс командасының құрамында, ол мотоцикл жарысының жоғары классында жеңіске жеткен алғашқы австралиялық болды. Әлемдік мотоцикл жарыс жолындағы жетістіктері оған «Воллонгонг Ұлысы» деген лақап атын сыйлады. Мотоциклмен жарысқаннан кейін Гарднер 1993 жылдан 2002 жылға дейін жарыс машиналарын жарыстырды. Оның екі ұлы, Реми мен Лука да мотоцикл жарыстарында өнер көрсетеді.
Wayne Michael Gardner (born 11 October 1959) is an Australian former professional motorcycle and touring car racer. He competed in the Grand Prix motorcycle racing world championships from to , most prominently as a member of the Honda factory racing team where he became the first Australian to win motorcycling's premier class in His success on the world motorcycle road racing circuit earned him the nickname The Wollongong Whiz. After his motorcycle racing career, Gardner competed in touring car racing from 1993 to 2002. Both of his sons, Remy and Luca, are motorcycle racers.
Мотоцикл жарысы мансабы
Гарднер Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Вуллонгонг қаласында дүниеге келген. Ол 1977 жылы 18 жасында жарыс карьерасын бастады, Австралия чемпионатында қолданылған Yamaha TZ250 мотоциклімен жүріп, Amaroo Park трассасында дебюттік жарысында екінші орынды иеленді. Бірнеше аптадан кейін Оран Парк жарыстарында алғашқы жеңісін тойлады. 1981 жылы Гарднерді Мамору Мориваки Австралияның Супербайк чемпионатында Мориваки Kawasaki Kz1000 мотоциклінде жарысу үшін шақырды. Гарднер және оның серігі Джон Пейс 1981 жылғы беделді Сузука 8 сағаттық жарысында Мориваки Kawasaki мотоциклімен поул-позициядан бастады, барлық ірі заводтық жарыс командаларын озып кетті. Ғалым жарысшы Грейм Кросби Гарднерге Еуропада жарысуға алғашқы мүмкіндік берді. Кросби Suzuki-мен келісімшартқа ие болғанымен, Гарднерді Кросбиге тиесілі британдық Мориваки дилерлігімен басқарылатын Kawasaki мотоциклімен British Superbike чемпионатында өнер көрсетуге демеушілік етуге шешім қабылдады. Мориваки мен Гарднер британ чемпионатында жарысып, Англиядағы алғашқы жарыста жеңіске жетті. Гарднер маусымның соңғы жарысына титул үшін күресу мүмкіндігімен келді, бірақ қозғалтқыштағы ақаулық оны чемпионаттың жалпы есебінде үшінші орынға түсірді. Гарднер 1983 жылғы Голландия ТТ жарысында Honda Britain командасымен 500 куб.см Гран-приде дебют жасады, сол жарыс барысында ол әлем чемпионы Франко Унчинимен апатқа ұшырады. 1984 жылы қатысқан барлық бес Гран-при жарысында ұпай жинады, оның ішінде Швеция Гран-приінде танымал үшінші орынды алып, чемпионаттың соңғы нәтижесінде жетінші орынға ие болды. Гарднер 1992 жылғы маусымнан кейін мотожарыстан зейнеткерлікке шықты, бірақ спортқа жақын болды, Дарил Бити сияқты жас жарысшыларға мансабының басында көмектесті. Ол Goodwood жылдамдық фестивалі сияқты арнайы іс-шараларда классикалық Honda мотоциклімен жүрді және Goodwood жарысында Джеймс Уитам, қасіретті Барри Шин және бұрынғы Формула-1 жүргізушісі Деймон Хилл сияқты әріптестерімен қайта жарысты.
Gardner was born in Wollongong, New South Wales, Australia. He began his racing career in 1977 at the age of 18, riding a second hand Yamaha TZ250 bike in the Australian championship and finishing second on debut at Amaroo Park. He went on to record his first win a few weeks later at Oran Park Raceway. In 1981 Gardner was hired by Mamoru Moriwaki to race in the Australian Superbike championship aboard the Moriwaki Kawasaki Kz1000s. Gardner and co rider John Pace qualified their Moriwaki Kawasaki on pole position at the prestigious 1981 Suzuka 8 Hours, ahead of all the major factory racing teams. Fellow racer, Graeme Crosby gave Gardner his first opportunity to race in Europe. Although Crosby was contracted to ride for Suzuki, he decided to sponsor Gardner to compete in the British Superbike championship riding Kawasakis run by the British Moriwaki concession owned by Crosby. Moriwaki and Gardner proceeded to compete in the British championship, winning their first race in England. Gardner entered the final race of the season with a chance to win the title but, an engine misfire relegated him to third place overall in the championship. Gardner made his 500 cc Grand Prix debut with the Honda Britain team at the 1983 Dutch TT during which he was involved in an accident with reigning world champion, Franco Uncini. He scored points in all five of the Grand Prix races in which he was able to compete in during 1984, including an impressive third place finish at the Swedish Grand Prix, earning a seventh place in the final championship standings. Gardner retired from motorcycle racing following the 1992 season but stayed closely involved with the sport, helping various riders like Daryl Beattie early in their careers. He rode at special events like the Goodwood Festival of Speed on classic Honda motorcycles and raced again at the Goodwood race meeting against fellow bikers James Whitham, the late Barry Sheene and ex Formula One driver Damon Hill.
Төрт дөңгелекті жарыстар мансабы
Уэйн Гарднердің автожарыстарға алғашқы қадамы 1990 жылғы Австралиялық жүргізушілер чемпионатының соңғы кезеңінде Формула Холденмен жарысқа қатысқанда болды. Бұл жарыс сол жылғы Австралиялық Формула-1 Гран-приіне ілеспе жарыс ретінде өткізілді. Гарднер 1991 жылғы NRS500 Гран-при мотоциклін сынау үшін Жапонияда өткен аптадан кейін, Аделаидаға жаттығулардың бірінші күні келді және ашық дөңгелекті машинадағы алғашқы жарысына 11-орыннан қатысты. Бірақ, Дрю Прайстің Ralt RT20 көлігінен төгілген салқындатқышқа тап болғанда шиканға бұрылып, қабырғаға соқтығып, машинаның алдыңғы бөлігіне ауыр зақым келтірді. Ол машинаны жарысқа дейін жөндеуге үміттенеді, бірақ басқа көлік те салқындатқышқа тап болып, Шрайкке соқтығысып, оны дереу жөндеуге келмейтіндей етіп бүлдірді. 1992 жылдың соңында 500 кубометрлік чемпионаттан шыққаннан кейін Гарднер төрт дөңгелекті автоспортқа қызығушылық танытты. Ол 1992 жылы Батерсттегі Тоухи 1000 үшін Грэм Мур жалға алған Боб Форбс Рейсинг Холден VN Комодор SS Group A көлігімен турнирлік карьерасын бастады. Мур/Гарднер Комодоры жарысқа 21-орыннан қатысып, 26-орында аяқтады. Гарднердің жарыстағы алғашқы жүрісі, жарысқа екі сағатқа созылған жаңбырдан кейін болды, ал Комодордың желдеткіші жұмыс істемегендіктен, көріну нашар болды, өйткені таудағы ауа райы қатты жаңбыр мен тұманды болды. 1992 жылы Гарднер Германияның DTM жарысында Jagermeister демеушілігімен Linder командасы үшін #20 BMW E30 M3 Sport Evolution машинасымен, командаласы Армин Ханнемен бірге 4 жарысқа қатысты, бірақ үлкен жетістікке жете алмады. 1993 жылы Гарднер 1993 жылғы Австралиялық туристік автомобиль чемпионатында Холден жарыс командасының VP Commodore көлігін жүргізуге шақырылды, бұл кейін V8 Суперкарлары аталған 5.0 литрлік туристік автомобильдердің алғашқы жылы болды. 1993 жылдың қарашасында Гарднер Аделаидадағы Австралия Гран-приіндегі Group A ілеспе жарысының бірінде жеңіске жетті, ал жыл басында Брэд Джонспен бірге Tooheys 1000-да үшінші орынды иеленді. 1993 жылы Холден жарыс командасы үшін жарысқанда болған көптеген оқиғалар оған "Капитан Хаос" деген лақап ат беруге себеп болды, және оның трассадағы қақтығыстары сол жылы Sandown 500 жарысынан қысқа мерзімге шеттетілуіне әкелді деп есептелді, бірақ шын мәнісінде Гарднер Холденмен де, Coca Cola-мен де өз командасын құру туралы ашық түрде сөйлесіп жатқандықтан болды. 1994 жылғы маусымда Гарднер өзінің командасын құрды, Уэйн Гарднер Racing (Coca Cola демеушілігімен), онда ол үш маусым бойы Channel 7 комментаторы Нил Кромптонмен бірге жарысты. Команданың ең төменгі көрсеткіші 1995 жылғы наурызда өткен АТКК Батерст кезеңінде болды. Бірінші кезеңнің басталысында Кромптон Фил Уордтың VP Commodore көлігімен соқтығысты. Бұл оны Гарднердің көлігіне тікелей итеріп жіберді, екеуі де жарыстың бірінші айналымында Hell Corner-ге жеткенге дейін қабырғаға соқтығысты (Уорд аз ғана зақыммен жарысын жалғастырды). Бірақ команда қалпына келді және Гарднер сенсациялық түрде стартты жеңіп алып, 1995 жылғы Тоухи 1000-ның алғашқы айналымдарын бастады, содан кейін ол және Кромптон жарысты 3-орында аяқтады, ал олардың командаластары Брэд Джонс және бұрынғы Батерст жеңімпазы Уин Перси бірнеше секундтан кейін 5-орында болды. Гарднердің ATCC-дегі ең жарқын сәті 1997 жылы Кальдер Парк кезеңінде жеңіске жеткені болды. Басты демеушісі Coca Cola 2000 жылғы Сидней Олимпиадасына инвестиция салуды жөн көргендіктен, команданың қаржылық тұрғыдан жұмыс істеуіне мүмкіндік бермейтін демеушілікпен жылына 2 миллион доллар жоғалтты, нәтижесінде команда 1999 жылғы маусымның жартысынан кейін Перкинс Инжинирингтен жалға алынған машинамен таратылды, бірақ ол 2002 жылға дейін V8 Суперкарларды жарыстыра берді, 2000 жылы Батерсттегі FAI 1000-дағы pole позициясын алу ең жарқын сәті болды, өте қиын жағдайда. Уэйн Гарднер 1997 жылы Кальдер Парк жарыстарында V8 Суперкар чемпионатының тұңғыш маусымында бірінші кезеңде таңғажайып жеңіске жетті. Гарднер 1997 жылғы маусымда толық жарысқа қатыспайтынын және жарыс немесе чемпионаттың фавориті емес екенін мәлімдегендіктен, бұл оқиға таң қалдырды. Гарднер сондай-ақ 1996 жылы "Toyota Supra" машинасымен жарысып, Бүкіл Жапонияның ірі турнирлік автомобиль чемпионатында қатысты және 2002 жылы автоспорттан зейнеткерлікке шыққанша жарысты. Ол 1999 (Фуджи Speedway-де) және 2001 (Sportsland SUGO-да) чемпионаттың бір кезеңінде жеңіске жетті. 2001 жылы ол маусымның әрбір жарысын аяқтаған жалғыз Toyota жүргізушісі болды және барлық жарыстарда ұпай жинады. Гарднер 1998 жылғы 24 сағаттық Ле Ман жарысына бір рет қатысты. Гарднер Riley & Scott көлігімен Филипп Гаше және бұрынғы мотоциклші Дидье де Радигеспен бірге жарысты. Олар 26-орыннан қатысты, бірақ 155 айналымды аяқтағаннан кейін қозғалтқыш проблемаларына байланысты жарысты аяқтамады.
Wayne Gardner's first foray into car racing came when he was to race a Formula Holden in the final round of the 1990 Australian Drivers' Championship which was run as a support race to that years Australian Formula One Grand Prix, driving a Shrike 002 built and developed for the category by the students of the Croydon Park Institute of TAFE in Adelaide where the race was held. After only arriving in Adelaide on the opening day of practice having spent the previous week in Japan testing his 1991 NRS500 Grand Prix bike, Gardner had qualified in a credible 11th place for his first competitive drive in an Open wheel car. However, a crash into the wall just past the chicane at the end of the pit straight when he spun on coolant that had been dropped by the Ralt RT20 of Drew Price, heavily damaged the front of the car. He was hopeful that the car could be repaired for the race, but his chances ended when another car also spun on the coolant and crashed into the Shrike damaging it beyond immediate repair. Following his retirement from the 500 cc championship at the end of 1992, Gardner turned his interests to four wheeled motorsport. He began his touring car career in 1992, driving the Raider Motorsport built Bob Forbes Racing Holden VN Commodore SS Group A, leased by Graham Moore for the 1992 Tooheys 1000 at Bathurst. The Moore/Gardner Commodore finished the crash shortened race in 26th place after qualifying 21st. Gardner's first drive in the race happened to be soon after the circuit was hit by rain which lasted for almost two hours, and his cause was not helped by the Commodore's windscreen de mister not working which saw the screen fog up making visibility, already poor due to the heavy rain and fog on The Mountain, almost impossible. Also in 1992, Gardner raced 4 events in the German DTM for the Jagermeister sponsored Linder Team running the #20 BMW E30 M3 Sport Evolution alongside team mate Armin Hahne, with little success. In 1993, Gardner was recruited to drive a VP Commodore for the Holden Racing Team in the 1993 Australian Touring Car Championship, the first year of the 5.0 litre touring cars which later became the V8 Supercars. In November 1993, Gardner won one of the Group A support races at the Australian Grand Prix in Adelaide, after earlier in the year finishing third Tooheys 1000 co driving with Brad Jones. Many incidents while driving for the Holden Racing Team in 1993 led to him being given the nickname "Captain Chaos", and it was thought that his continued on track clashes was what had led to his brief suspension from the team for that year's Sandown 500, though the real reason was that Gardner had been openly talking to both Holden and Coca Cola about starting his own team. For the 1994 season, Gardner formed his own team, Wayne Gardner Racing (sponsored by Coca Cola), where he raced for three seasons with teammate, Channel 7 commentator Neil Crompton. The team's low point came at the Bathurst round of the 1995 ATCC in March. Soon after the start of the first heat, Crompton was hit by the VP Commodore of Phil Ward. This pushed him straight into Gardner's car and both of the Coke sponsored cars ended their race in the wall before they got to Hell Corner on the first lap (Ward continued on with little to no damage). The team recovered though and Gardner sensationally won the start and led the opening laps of the 1995 Tooheys 1000, before he and Crompton went on to finish 3rd in the race, while their teammates Brad Jones and former Bathurst winner Win Percy finished 5th, only a few seconds behind. Gardner's ATCC highlight was winning the 1997 Calder Park round, held under lights at Calder Park Raceway. Following the withdrawal of their major sponsor Coca Cola who chose instead to invest in the upcoming Sydney Olympics in 2000, thus losing a rumoured $2 million a year in sponsorship which made it basically impossible for the team to function financially, the team folded after a partial 1999 season with a leased car from Perkins Engineering, but he continued racing V8 Supercars until 2002, with the highlight of taking pole position for the FAI 1000 at Bathurst in 2000, in appalling conditions. Wayne Gardner also took a surprise win in the first round in the V8 Supercar Championship's inaugural season in 1997, at Calder Park Raceway. It was surprising, as Gardner had announced that due to a lack of available funds, it was unlikely that he would race the full 1997 season, and he wasn't considered a race or championship favourite. Gardner also made a foray into the All Japan Grand Touring Car Championship, racing a works Toyota Supra in 1996, and raced in this competition until his retirement from motorsport in 2002. He won a round of the championship in 1999 (at Fuji Speedway) and 2001 (at Sportsland SUGO). He also had the distinction in 2001 of being the only Toyota driver to finish every race that season, and he also finished every race in the points. Gardner made a one off appearance at the 1998 24 Hours of Le Mans. Gardner was entered in the Riley & Scott with Philippe Gache and fellow ex motorcycle rider Didier de Radiguès. They qualified 26th, but failed to finish due to engine problems after completing 155 laps.