Кіріспе

Корнуоллис форты – Малайзияның Пенанг штатындағы Джорджтаун қаласындағы бастиондық бекініс. Ол 18-ші ғасырдың соңында Британдық Шығыс Үндістан компаниясымен салынған. Бекініс салынып жатқан кезде Бенгалияның генерал-губернаторы болған генерал-лейтенант, 2-ші Корнуоллис графы (1738–1805) құрметіне аталған. Бұл Малайзиядағы ең ірі сақталған бекініс. Форт өзінің барлық тарихында ешқашан жауынгерлік қимылдарға қатыспаған.

Тарих

Капитан Фрэнсис Лайт 1786 жылы Кедах сұлтанынан Пенанг аралын басып алып, алғашқы бекіністі салды. Бұл нибонг (малай тілінде «алма ағашының діңі» деген мағынаны білдіреді) қоршауы болды, тұрақты құрылыстары жоқ, тек қамалдың бір бөлігін қамтиды. Бекіністің мақсаты Пенанг пен Кеданы қарақшылардан қорғау болды. 1794 жылы қайтыс болған капитан Лайт 1786 жылы Пенанг аралын Уэльс принці аралы деп атады. 1804 жылы, Наполеон соғыстары басталғаннан кейін, және полковник Р.Т. Фаркухар Уэльс принці аралының (сонымен қатар Пенанг аралы деп те аталады) губернаторы болған кезде, үнділік сотталған жұмысшылар бекіністі кірпіш пен таспен қайта салды. Форт Корнуоллис Норман Маккалистер Пенанг губернаторы болған 1810 жылы 80 000 долларға аяқталды. Бір кезде 9 метр ені және 2 метр тереңдігі бар ор қазбасы бекіністі қоршап тұрған, бірақ 1920 жылдары ауданда безгек таралуына байланысты ол толтырылды. Форт бастапқыда британдық әскер үшін салынған болса да, тарихи тұрғыдан оның қызметі қорғаныс емес, әкімшілік болды. Мысалы, Пенанг Жоғарғы сотының судьясы, англо-ирландтық адвокат сэр Эдмонд Стэнли, сот 1808 жылдың 31 мамырында ашылғанда алғаш рет Форт Корнуоллисте орналасты. 1920 жылдары Сикх полициясы бекіністі басып алды. Корольдік теңіз күштерінің қызметкерлері, пастор Питер Браун басшылығымен, 1970 жылдың шілде-тамыз айларында археологиялық зерттеу жүргізді. Форт 1977 жылдың 8 қыркүйегінде 168/1976 жылғы Ескі заттар заңына сәйкес, Ежелгі ескерткіш және тарихи орын ретінде тіркелді. Бүгінде ол Пенангтың ең танымал туристік орындарының біріне айналды.

Сәулет

Форт-Корнуоллис шіркеуі 1799 жылы салынған. Бұл жерде тіркелген алғашқы неке сол жылы Джон Тиммерс Лайттың жесірі Мартина Розельске үйленген кезде болды. Оңтүстік-батыс бастиондағы ғимарат, әдетте, шатыр емес, негізгі қару-жарақ қоймасы; массивті шатыры және айналасындағы тіреулер сол кезеңдегі қару-жарақ қоймаларына тән. Бұл ғимарат – Пенангта отаршылдық дәуірден сақталған ең көне шатырлы құрылыс. Ескі зеңбіректер фортты әшекейлейді. Ең ірісі – Сери Рамбай 1603 жылы құйылған; 1606 жылы Голландтың Шығыс Үндістан компаниясы оны Джохор сұлтанына сыйлаған. 1613 жылы ачехтықтар Сери Рамбайды басып алып, Ачехке әкелген. 1795 жылы ачехтықтар оны Куала-Селангорға берді. Британдықтар Сери Рамбайды 1871 жылы Куала-Селангорға жасалған жазалау шабуылынан кейін олжа ретінде тартып алды және зеңбіректі Пенангқа алып келді. 1950 жылдары үкімет оны фортқа орналастырды. Форттың солтүстік-шығыс бұрышына 1882 жылы темір қаңқалы маяк орнатылды. Бұл Малайзиядағы екінші ескі маяк, Малаккадағы Танджунг Туандағы Кейп Рачадо маягынан кейін. Алғашқыда Форт Пойнт маяғы деп аталған, ол 1914 және 1925 жылдары жаңартылғаннан кейін Пенанг порты маяғы деп қайта аталды. 2006 жылы Мемлекеттік туризмді дамыту комитетінің төрағасы бұл Малайзиядағы кеме мачтасына ұқсайтын жалғыз маяк және Малайзия түбегіндегі навигациялық мақсатқа қызмет етпейтін жалғыз маяк екенін мәлімдеді.