Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австриялық дирижер (1960 жылы туған)
Austrian conductor (born 1960)
Франц Леопольд Мария Мёст (1960 жылдың 16 тамызында туған), кәсіби тұрғыда Франц Велсер-Мёст ретінде танымал, австриялық дирижер. Қазіргі уақытта ол Кливленд оркестрінің музыкалық жетекшісі.
Franz Leopold Maria Möst (born 16 August 1960), known professionally as Franz Welser Möst, is an Austrian conductor. He is currently music director of the Cleveland Orchestra.
Өмірбаян
Франц Леопольд Мария Мост Австрияның Линц қаласында дүниеге келді, кейін композитор Балдуин Сулцерден сабақ алды. Жастық шағында Линцте скрипка ойнаған және дирижерлікке қызығушылық танытқан. Автокөлік апатында жарақат алып, жүйкесі зақымданғаннан кейін, ол скрипканы оқуын тоқтатып, дирижерлікке толық көшті. 1985 жылы, өзінің ұстазы, Лихтенштейн бароны Андреас фон Беннигсеннің ұсынысымен, өскен қаласы Вельске құрмет көрсету үшін сахналық есімін Welser Möst деп қабылдады. 1986 жылы Беннигсен оны асырап алды. 1992 жылы Велсер Мост Беннигсеннің бұрынғы әйелі Анжеликаға үйленді. Оның алғашқы маңызды дебюттері 1985 жылы Зальцбург фестивалінде, одан кейін 1986 жылы Лондон филармониялық оркестрінде және 1988 жылы Orchester Musikkollegium Winterthur оркестрінде болды. 1986-1991 жылдары Велсер Мост Швецияның Норрчепинг симфониялық оркестрінің бас дирижері болды, ал 1990 жылы Лондон филармониялық оркестрінің (LPO) бас дирижері атанды. Оның LPO-дағы қызметі даулы болды, Лондон филармониясының музыканттары оған «әдеттегіден де нашар» деген лақап ат қойды. 2014 жылдың қыркүйегінде ол Вена мемлекеттік операсынан дереу кетіп қалатынын жариялады. Велсер Мост – Вена әншілер қауымының құрметті мүшесі. Ол 2011, 2013 және 2023 жылдары Вена филармониялық оркестрінің Венадағы Жаңа жылдық концертіне дирижерлік етті. Велсер Мост АҚШ-тағы дирижерлік дебютін 1989 жылы Сент-Луис симфониясымен жасады. 1993 жылдың ақпанында алғаш рет Кливленд оркестрін жетектеді. 2002-2003 маусымында Велсер Мост Кливленд оркестрінің жетінші музыкалық директоры болды. Оның соңғы келісімшарты 2026-2027 маусымына дейін күшінде. Осы қызметі барысында Велсер Мост оркестрдің Венадағы Музикверейндегі тұрақты резиденциясын басқарды, ол 2003 жылы Велсер Мосттың алғашқы еуропалық гастролімен басталды. Сонымен қатар, Велсер Мост басшылығымен оркестр 2007 жылы Майамидегі Карнавал өнер орталығында (кейін Адриен Аршт өнер орталығы деп аталды) жыл сайынғы резиденциясын бастады. Велсер Мосттың басшылығымен оркестр 2009 жылы операларды тұрақты түрде сахнаға қоя бастады, бұл практиканы оның ізашары Кристоф фон Донаньи жаңғыртты. Бұл концерттік опералық қойылымдарға Моцарт/Да Понте операларының үш жылдық циклі – «Фигароның үйленуі», «Дон Жуан» және «Сонымен болсын» кірді. 2023 жылдың қазан айында Велсер Мостқа қатерлі ісік табылып, оны жойды және 2023 жылдың соңына дейін дирижерлік өнеркәсібін тоқтатты. 2024 жылдың қаңтарында Кливленд оркестрі Велсер Мосттың 2026-2027 маусымының соңында музыкалық директор лауазымынан бас тартатынын хабарлады.
Franz Leopold Maria Möst was born in Linz, Austria, and later studied under the composer Balduin Sulzer. As a youth in Linz, he studied the violin and had developed an interest in conducting. After suffering injuries in a car crash that led to nerve damage, he stopped his violin studies and shifted full time to conducting studies. In 1985, Möst assumed the stage name Welser Möst at the suggestion of his mentor, Baron Andreas von Bennigsen of Liechtenstein, in an homage to the city of Wels where he grew up. In 1986, he was adopted by Bennigsen. In 1992, Welser Möst married Bennigsen's former wife, Angelika. His first major debuts were at the Salzburg Festival in 1985, followed by the London Philharmonic Orchestra in 1986 and the Orchester Musikkollegium Winterthur in 1988. Between 1986 and 1991, Welser Möst served as the principal conductor of the Norrköping Symphony Orchestra, Sweden, and in 1990 he became principal conductor of the London Philharmonic Orchestra (LPO). His LPO tenure was controversial, with the orchestral players in the London Philharmonic giving him the nickname "Frankly Worse than Most". In September 2014, he announced his resignation from the Vienna State Opera, effective immediately. Welser Möst is an honorary member of the Wiener Singverein. He conducted the Vienna Philharmonic Orchestra in its Vienna New Year's Concert in 2011, 2013 and 2023. Welser Möst made his United States conducting debut with the St. Louis Symphony in 1989. He guest conducted the Cleveland Orchestra for the first time in February 1993. With the 2002–03 season, Welser Möst became the seventh music director of the Cleveland Orchestra. His most recent contract extension is through the 2026–27 season. During his tenure, Welser Möst has led the orchestra's ongoing residency at the Musikverein in Vienna, which began with Welser Möst's first European tour in 2003. In addition, under Welser Möst, the orchestra initiated an annual residency at Miami's Carnival Center for the Performing Arts (later renamed the Adrienne Arsht Center for the Performing Arts) in 2007. Under Welser Möst, the orchestra began presenting regularly staged operas in 2009, reviving a practice by his predecessor Christoph von Dohnányi. These concert opera presentations have included a three year cycle of the Mozart/Da Ponte operas, Le nozze di Figaro, Don Giovanni, and Così fan tutte, In October 2023, Welser Möst had a cancerous tumor removed and canceled his conducting performances from late October through the end of 2023. In January 2024, The Cleveland Orchestra announced that Welser Möst is to conclude his tenure as ts music director at the close of the 2026 2027 season.
Жазбалар
LPO-дағы қызметі кезінде Велсер-Мёст EMI компаниясымен эксклюзивті жазу келісімін жасасқан. Оның 1996 жылғы Франц Шмидттың №4 симфониясының жазбасы «Ең үздік оркестрлік жазу» номинациясы бойынша «Граммофон» сыйлығын алды. Антон Брукнердің «Mass No. 3» және «Te Deum» шығармалары мен Эрих Вольфганг Корнгольдтың туындылары «Ең үздік классикалық альбом» номинациясы бойынша «Грэмми» сыйлығына ие болды. EMI Велсер-Мёстпен Цюрих операсындағы қойылымдарды жазу үшін ұқсас келісімге келді және оның Цюрих операсы қойылымдарының бірнеше DVD-лерін шығарды. 2008 жылы EMI Велсер-Мёсттың бұрынғы көптеген жазбаларын сегіз дискілік жинақта қайта шығарды. 2007 жылдың қазан айында Deutsche Grammophon Велсер-Мёст пен Кливленд оркестрінің бірінші коммерциялық жазбасын – Бетховеннің №9 симфониясын шығарды. Осы жазбадан кейін оркестр мен солист Меаша Брюггергосман орындаған Рихард Вагнердің Лидерлерінің дискісі жарық көрді. Северанс залында Брукнердің 7-ші және 8-ші симфониялары, ал Санкт-Флориан монастырында 5-ші және 4-ші симфониялары жазылған бірнеше DVD-дискілер де шығарылды. 2020 жылы Велсер-Мёст пен Кливленд оркестрі өткен үш ғасырдың туындыларын қамтитын үш дискілік жазбаны – «Кливленд оркестрі: Жаңа ғасыр» шығарды, бұл оркестрдің өзінің студиялық лейбліндегі алғашқы жазба болды.
During his tenure with the LPO, Welser Möst had established an exclusive recording contract with EMI. His 1996 recording of Franz Schmidt's Symphony No. 4 received the Gramophone Award for Best Orchestral Recording. The CDs of Anton Bruckner's Mass No. 3 and Te Deum and works of Erich Wolfgang Korngold both received Grammy Award nominations for "Best Classical Album." EMI struck a similar deal with Welser Möst to record performances at the Zürich Opera and has released a number of DVDs of his Zürich opera productions. In 2008, EMI reissued many of Welser Möst's earlier recordings in an eight CD set. In October 2007, Deutsche Grammophon released the first commercial recording featuring Welser Möst with the Cleveland Orchestra, Beethoven's Symphony No. 9. This recording was soon followed by a disc of Richard Wagner Lieder performed by the orchestra and soloist Measha Brueggergosman. Several DVDs have been issued as well, including Bruckner's 7th and 8th symphonies, at Severance Hall, and the 5th and 4th at the St. Florian Monastery. In 2020, Welser Möst and The Cleveland Orchestra released a three disc recording featuring works from the past three centuries, The Cleveland Orchestra: A New Century, the first recording on the orchestra's own in house label.