Жапон сурет салу өнері: Yamato-e стилі – Хэйан кезеңінде қалыптасқан, ерекше бейнелеуімен, шағын тұлғалармен, табиғат пен оқиғаларды көркем суреттеумен ерекшеленеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Япондық сурет салу стилі
Japanese painting style
Ямато-э (大和絵) – Тан әулетінің суреттерінен шабыттанған және кейін Хэйан кезеңінің соңында толыққанды дамыған жапондық сурет салу стилі. Ол классикалық жапон стилі деп есептеледі. Муромачи кезеңінен бастап (15 ғасыр) «ямато-э» термині, Қытайдың Сун және Юань дәуірлеріндегі тушьпен салынған суреттерден (唐絵) шабыт алған заманауи қытай стиліндегі суреттерден айыру үшін қолданыла бастады. Ямато-э-нің ерекше белгілеріне көптеген кішкентай тұлғалар, ғимараттар мен басқа да нысандардың егжей-тегжейлі сақталуы, көріністің тек бір бөлігін толық бейнелеу, ал қалғанын назарда ұстамау немесе «аспан бұлтымен» жабу, ғимараттардың ішкі көрінісін жоғарыдан, көлденең бұрыштан, тіпті шатыры арқылы қарағандай көрсету, сондай-ақ пейзаждың өте стильдік бейнеленуі жатады. Ямато-э көбінесе оқиғаларды, мәтінмен немесе одан без мәтінмен көрсетеді, сонымен қатар табиғаттың сұлулығын, танымал орындарды (名所絵) немесе төрт маусымды (四季絵) бейнелейді. Суреттер көбінесе қабырғаға ілінетін, оңнан солға қарай оқылатын қол шолуларында, немесе бүктемелі экрандарда немесе панельдерде кездеседі. Ямато-э суреттерінің ешқайсысы Ямато кезеңінен немесе одан кейінгі бірнеше ғасырлар бойы сақталған жоқ. Ямато-э – бұл стиль, ол белгілі бір кезеңмен шектелмейді. Тоса мектебі 15 ғасырда ямато-э стилін қайта жаңғыртты, оның ішінде оқиғалық сюжеттерге қайта оралу да болды. Бәсекелес Кано мектебі қытай стиліндегі суреттердің балама дәстүрінен өркендегенімен, 16 ғасырдың соңынан бастап жапон қамалдарын безендіретін үлкен суреттер үшін дамыған стиль ямато-э стилінің кейбір элементтерін қамтыды. 17 ғасырда ямато-э-дегі пейзаждық фонды жеңілдетілген және стильдік бейнелеу Ринпа мектебінің үлкен пейзаждық туындыларының стилі ретінде қайта жаңғыртылды. Кейін ямато-э стилінің оқиғалық элементі, күнделікті өмірді бейнелеуге деген қызығушылық және композицияда көлденең және ішінара көріністерді таңдау укиё-э стиліне, сондай-ақ нихонгаға үлкен әсер етті.
Yamato e (大和絵) is a style of Japanese painting inspired by Tang dynasty paintings and fully developed by the late Heian period. It is considered the classical Japanese style. From the Muromachi period (15th century), the term yamato e has been used to distinguish work from contemporary Chinese style paintings (唐絵), which were inspired by Chinese Song and Yuan era ink wash paintings. Characteristic features of yamato e include many small figures and careful depictions of details of buildings and other objects, the selection of only some elements of a scene to be fully depicted, the rest either being ignored or covered by a "floating cloud", an oblique view from above showing interiors of buildings as though through a cutaway roof, and very stylised depiction of landscape. Yamato e very often depict narrative stories, with or without accompanying text, but also show the beauty of nature, with famous places (名所絵) or the four seasons (四季絵). The pictures are often on scrolls that can be hung on a wall , handscrolls that are read from right to left, or on a folding screen or panel Although they received their name from the Yamato period, no yamato e paintings from this period survive, nor from several centuries afterwards. Yamato e pictures rather stand for a style and are not restricted to a particular period. There was a revival of the yamato e style in the 15th century by the Tosa school, including a return to narrative subjects, and although the rival Kanō school grew out of the alternative tradition of Chinese style works, the style it developed from the late 16th century for large paintings decorating Japanese castles included some elements of the yamato e style. In the 17th century, the simplified and stylised depiction of landscape backgrounds in yamato e was revived as a style for large landscape works by the Rinpa school. Later the narrative element of yamato e, the interest in the depiction of everyday life, and the choice of oblique and partial views in a composition heavily influenced the ukiyo e style, as well as the nihonga.
Тарих
Ямато-э термині Хэйан дәуірінің мәтіндерінде кездеседі, бірақ сол кездегі және кейінгі кезеңдерде оның қамтыған жұмыстарының нақты ауқымы көп пікірталас тудыратын мәселе. Ямато-э ішінде "әйелдер салған суреттер" мен "ерлер салған суреттер" арасындағы айырмашылықты көрсететін сілтемелер де бар. Бұл айырмашылық та көп талқыланады, бірақ оның мағынасына қатысты қалыпты түсініктерді келесі екі бөлімде талқыланатын топтардың туындыларымен түсіндіруге болады; екеуі де әйгілі шедеврлер және Жапонияның ұлттық қазыналары. Төменде талқыланатын туындылардың ауқымы, әдетте, ямато-э терминімен сипатталатындықтан, кең, бірақ олардың көпшілігі көптеген ұсақ тұлғалары бар повестьтік қол шолулар. Сонымен қатар, түрлі стильдердегі көптеген экрандар мен басқа форматтағы жұмыстар болды, олардың қалдықтары аз сақталған. Ямато-э стилі кейбір буддалық суреттердің пейзаждық фонында байқалады, олар Хэйан дәуірінің суреттерінің ең көп сақталған үлгілері болып табылады.
The term yamato e is found in Heian texts, although the precise range of works it covered then, and also in subsequent periods, is a much debated topic. There are also references showing a distinction within yamato e between "women's painting" and "men's painting". This distinction is also much debated but the typical assumptions as to its meaning can be illustrated by works from each group discussed in the next two sections; both are famous masterpieces and National Treasures of Japan. The range of works discussed below, all usually considered to be embraced by the term yamato e, is considerable, but most are narrative handscrolls with many small figures. There were also many screens and works in other formats in the various styles, of which few traces remain. The yamato e style is apparent in the landscape background of some of the Buddhist paintings which are the most numerous survivals of Heian painting.
Гендзи Моногатари Эмаки
Ең көне ямато е-ның сақталған шығармалары – 12 ғасырдағы «Гендзи туралы әңгіме» кітабының төрт атақты қол орамалары. Олардың үшеуі Нагоядағы Токугава өнер мұражайында, ал біреуі Токиодағы Готох мұражайында сақталады. Бұл орамалар «Гендзи моногатари эмаки» деген атпен белгілі. Егер кітап толық болған деп есептесек, түпнұсқаның шамамен 15% ғана сақталған. Бастапқы орамалардың жалпы ұзындығы 450 футқа жуық, олар 20 орамнан тұрады, онда мәтін мен суреттер кезекпен келген, 100-ден астам сурет және 300-ден астам каллиграфиялық бөлім бар. Қазір сақталған орамалардың құрамында тек 19 сурет, 65 мәтіндік парақ және 9 үзінді парақ бар. Суреттерде Қытайдан едәуір дамыған, жетілген дәстүр көрінеді. Конвенцияларға шатырсыз бөлмелерге жоғарыдан бұрышпен қарау және өте қарапайым бет-әлпет егжей-тегжейлері кіреді, бұл минималды эмоциялық экспрессияға мүмкіндік береді. Түстер жаңа және жарқын, олар (作絵) деп аталатын техникада жасалған, онда алғашқы контур бірнеше қабат пигментпен жабылады, содан кейін соңғы сызықтар қосылады. Осыған ұқсас суреттелген экранның тек бір ғана мысалы сақталған. Әйелдер бейнесі, көбінесе сәнді шаршау күйінде бейнеленген, еркектерден әлдеқайда көп болғандықтан, бұл «әйелдер суреті» үлгісі ретінде қарастырылады.
The oldest yamato e works to survive are four famous 12th century handscrolls of parts of The Tale of Genji, three in the Tokugawa Art Museum in Nagoya, with another from the same set in the Gotoh Museum in Tokyo; together they are known as the Genji Monogatari Emaki. Only a small proportion, about 15%, of the original survives, assuming this was complete. The original scrolls would have totalled about 450 feet long, in 20 rolls which alternate text with images, containing over 100 paintings, with over 300 sections of calligraphy. The surviving scrolls consist of only 19 paintings, 65 sheets of text, and 9 pages of fragments. The paintings show an already mature tradition that has developed a considerable way from its Chinese origins. Conventions include the angled view from above into roofless rooms, and very simplified facial details, allowing minimal expressiveness. The colours are fresh and bright, built up in a technique called (作絵) where a first outline is covered by several layers of pigment, with final lines added on top. Only one example survives from so early comparable to the painted screens shown at the rear in the interior scene illustrated. As female figures, mostly shown in a state of elegant lassitude, far outnumber the men, this is taken as an exemplar of "women's painting".
Шиги тауы туралы аңыз
Шигисан инжи немесе «Шиги тауы туралы аңыз» Чогосонши-дзи ғибадатханасының негізін қалаушы 9 ғасырғы Шингон монахы Мёреннің тарихын баяндайды. Заманауи батыс агиографиялары сияқты, бұл әңгімеде кереметтер кездеседі, соның ішінде «ұшатын қойма» (суретте көрсетілген) туралы әйгілі эпизод бар. Оқиғаның көп бөлігі қарапайым ауыл адамдары арасында өтеді және шамамен 30 фут (9 метрдей) ұзындықтағы біртұтас сурет түрінде бейнеленген. Суретте әртүрлі сахналарда қайта-қайта пайда болатын бірдей кейіпкерлер үздіксіз фон арқылы байланыстырылған (бұл ортағасырлық батыс өнерінде де кездеседі). Суреттер өте ерекше техникамен салынған, сызбалар жеңіл бояулармен өңделген. Көбінесе суреттегі тұлғалар ер адамдар, ал әйелдер бейнеленгенде, мысалы, жоғалған күріш қайтып келген сахнада, олар Гендзи Моногатари Эмакидегі тұлғалардан мүлдем өзгеше болып көрінеді. Бет-әлпеттері Гендзи Моногатари Эмакиге қарағанда әлдеқайда егжей-тегжейлі көрсетілген, ал түрлі эмоциялар шеберлікпен бейнеленген. Бұл «еркектер суреті» деп аталатын стильдің бір үлгісі.
The Shigisan engi or "Legend of Mount Shigi" tells the story of the 9th century Shingon monk Myoren, founder of the Chogosonshi ji temple. Like contemporary Western hagiographies, the narrative contains miracles, including a famous episode of the "flying storehouse" (illustrated). The story takes place mostly among ordinary country people, and is shown as one continuous picture about 30 feet long, with the same characters recurring in different scenes which are connected by a continuous background (something also found in medieval Western art). The images are done in a very different technique, with ink drawing lightly coloured by washes. Most figures are men, and when women are shown, as in another scene where the missing rice returns, they are shown in a very different way to the figures in the Genji Monogatari Emaki. Facial features are shown in far more detail than in the Genji Monogatari Emaki, and a wide range of expressions are expertly depicted. This is an example of one version of what "men's painting" is taken to refer to.
Басқа жұмыстар
Мурасаки Шикибуның күнделігі Эмаки – «Генджи туралы әңгіме» кітабының авторы, Леди Мурасакидің күнделігінің қазір аяқталмаған суреттелген нұсқасы, бүгінде төрт бөлігі сақталған, онда сарайдағы рәсімдердің суреттері бейнеленген. Ертедегі әскери және саяси туындылардың бірі – Бан Дайнагон Экотоба (Ұлы министр Банның әңгімесі), 12-ғасырдың соңында (қолмен оралған сурет) Жапонияның ерте Хэйан кезеңіндегі Отенмон қастандығының оқиғаларын көрсетеді. Токива Мицунагаға жатқызылатын сурет 20 метрден аса ұзындықта және 31,5 см биіктікте. Чёдзю дзинбуцу гига – ямато-э стиліндегі өте ерекше туынды, онда көптеген сахналарда адамдар мен антропоморфты жануарлардың өте жанды қаламмен салынған суреттері бар. Келесі Камакура кезеңінен (1185–1333) көптеген мысалдар сақталған, оның ішінде қарапайым халықтың өмірін көрсететін көптеген суреттер, сондай-ақ жапон тарихындағы соғыстар туралы әңгімелер бар. Моко Шурай Экотоба (Моңғол шапқыншылығының суреттелген баяндамасы) – 1275 және 1293 жылдар аралығында жасалған суреттелген екі қол орамасы. Олар самурай Такезаки Суэнаганың тапсырысымен моңғолдардың Жапонияға шабуыл жасауы кезіндегі оның батырлығы мен ерліктерін жазу үшін дайындалған. Бұл стильдегі туындылардың бірінші кезеңінің соңынан шыққан Юки Кассен Экотоба – 3 метрге жуық ұзындықтағы қол орамасы, онда мәтіндік бөлімнен кейін кең ауқымды шайқас суреттелген, ол 1439 жылы көтеріліс жасағаннан кейін Ашикага Мочуджинің өзін-өзі өлтіруін көрсетеді.
The Murasaki Shikibu Diary Emaki is a now incomplete illustrated version of The Diary of Lady Murasaki, the author of The Tale of Genjii, today surviving in four sections, with images of court ceremonies. An early military and political work is the Ban Dainagon Ekotoba (The Tale of Great Minister Ban), a late 12th century (handscroll painting) depicting the events of the Ōtenmon Conspiracy, an event of Japan's early Heian period. The painting, attributed to Tokiwa Mitsunaga, is over 20 m long and about 31.5 cm tall. The Chōjū jinbutsu giga represents a very different style within yamato e, with very lively pen drawings of men and anthropomorphic animals in a number of scenes. Rather more examples survive from the following Kamakura period (1185–1333), including many showing scenes of life among the ordinary people, and also stories of wars from Japanese history. The Mōko Shūrai Ekotoba (Illustrated Account of the Mongol Invasion) are a pair of illustrated handscrolls from between 1275 and 1293. They were commissioned by the samurai Takezaki Suenaga in order to record his battlefield valour and deeds during the Mongol invasions of Japan. From near the end of the first period of works in the style, the Yūki Kassen Ekotoba is a handscroll nearly 3 metres long, with a single wide battle scene after a text section, illustrating the suicide of Ashikaga Mochiuji after his rebellion in 1439.