Сауда кемесінің екінші рулевойі

Кіріспе

Сауда кемесі офицері

Екінші офицер (2-ші офицер) немесе екінші офицер (2/O) – Халықаралық теңіз ұйымының (IMO) уәкілетті басқарушы мемлекетінің екінші офицерлер біліктілік сертификатына ие сауда кемесі палубасының лицензияланған мүшесі. Екінші офицер командадағы үшінші (немесе кейбір мұхит кемелерінде төртінші) дәрежеде болып, қарауылдағы офицердің міндетін атқарады, әдетте кеме навигаторы болады. Басқа міндеттері әртүрлі, бірақ екінші офицер көбінесе кемедегі медициналық қызметкер және апат сигналдарын беру жабдықтарын күтіп ұстауға жауапты. Мұнай танкерлерінде екінші офицер әдетте жүк операцияларында бірінші офицерге көмектеседі. Навигатордың рөлі кеме өту жоспарын жасауға бағытталған. Өту жоспары – кеме сапарының бастапқы портынан соңғы портына дейін қадам-сатырмен толық сипаттамасы. Жоспарға кемеден шығу, аттандыру, сапардың жолдағы бөлігі, жақындау және мақсатты портына кіру кіреді. GMDSS (Global Maritime Distress and Safety System) офицерінің міндеттері жабдықтарды сынау және техникалық қызмет көрсету, сондай-ақ кемедегі Global Maritime Distress Safety System жабдықтарының дұрыс тіркелуін қамтамасыз етуден тұрады. Қауіпсіздік жабдықтарына апаттық жағдайды көрсететін радио маяктары, NAVTEX құрылғысы, INMARSAT консольдары, түрлі радиостанциялар, іздеу-құтқару транспондерлері және цифрлық селективті шақыру жүйелері кіреді.

Күзет

Екінші серік көбінесе күзетші болып табылады. Портта да, теңізде де екінші серік кеменің, экипаждың және жүктің қауіпсіздігін күндізгі сегіз сағат бойы қамтамасыз етуге капитан алдында жауапты. Дәстүр бойынша, екінші серік "12 4" сағатында күзетте тұрады: түнгі сағат 00:00-ден таңғы сағат 4:00-ге дейін және түстен кейінгі сағат 12:00-ден кешкі сағат 16:00-ға дейін. Күзетте ол теңіздегі адам өмірінің қауіпсіздігі және қоршаған ортаны ластауға қарсы ережелер сияқты барлық қолданылатын ережелерді сақтауы тиіс. Портта күзет жүк операциялары, өрт және қауіпсіздік күзеттері, байланыс мониторингі және якорь немесе швартовкалық сызықтар сияқты міндеттерге бағытталған. Халықаралық теңіз ұйымының (IMO) ережелері офицердің ағылшын тілін еркін білуін талап етеді. Бұл бірнеше себепке байланысты қажет, мысалы, кестелер мен теңіздік жарияланымдарды пайдалану, ауа райы және қауіпсіздік туралы хабарламаларды түсіну, басқа кемелермен және жағалау станцияларымен байланыс орнату және көп тілді экипажбен жұмыс істеу үшін.

Теңіз күзетi

Теңізде күзетші жолдастың үш негізгі міндеті бар: кемені бағыттау, қауіпсіздікті қамтамасыз ете отырып, кемелер қозғалысынан аулақ болу және төтенше жағдайларға денқөп беру. Жолдастар әдетте, рульші және қарауылшы рөлін атқаратын білікті матростармен бірге күзетте тұрады. Рульші бұрылыстарды орындайды, ал қарауылшы жақындап келе жатқан кемелер сияқты қауіптер туралы хабарлайды. Бұл рөлдер көбінесе бір рульші/қарауылшыға біріктіріледі және кейбір жағдайларда толығымен жойылуы мүмкін. Кемені тиімді басқару қабілеті қауіпсіз күзеттік тарту үшін өте маңызды. Кеменің суға батып жату тереңдігі, экипаждың орналасуы, жылдамдығы және кеденің астындағы бос кеңістік оның бұрылу радиусы мен тоқтау қашықтығына әсер етеді. Басқа факторларға желдің және ағыстың әсері, кеменің суға батып кетуі, судың тереңдігі және осыған ұқсас әсерлер жатады. Кемеде бағдарлау – кемеден адамды құтқару, якорь тастау немесе кемені тоқтату қажеттігі туғанда маңызды. Сондай-ақ, офицер Морзе кодын жіберу және қабылдау және Халықаралық сигналдар жинағын пайдалану білігіне ие болуы керек.

Навигациялық жабдықтар мен басқа да навигациялық құралдарға жауапты офицер

Кемеде екінші офицер - кеме капитанының, яғни капитанда жұмыс істейтін офицер және эхолот, радар, ECDIS, AIS сияқты барлық навигациялық жабдықтардың, ал кейбір кемелерде тіпті GMDSS радио жабдықтарының да жұмыс жай-күйін тексеру жауапкершілігі оның міндеті болып табылады. Алайда, соңғы кезде компаниялар GMDSS жабдықтарын күту жауапкершілігін үшінші офицерге жүктеуге бейім. Бұл тексерулер компаниялардың жоспарланған техникалық қызмет көрсету жүйесіне сәйкес жүргізіледі. Бұған қоса, мұндай тексерулер көбінесе келу және кету порттарына дейін жасалады. Егер қандай да бір навигациялық жабдықтың істен шыққандығына күдік туса, онда жабдықтың берілген өнімділік стандарттарына сәйкес жұмыс істейтіні тексерілуі керек. Навигациялық карталарды түзету және оларды жаңартып отыру міндеті де екінші офицерге жүктеледі.

Кемелердің навигациялық картадағы орнын анықтау үшін аспан, жер, электрондық және жағалау навигациялық әдістері қолданылады. Желдің, судың күшінің, ағыстардың әсерін және шамамен жылдамдықты ескере отырып, офицер рульшіге бағытты ұстауға бұйрық береді. Офицер кеменің қауіпсіз өтуі үшін теңіздік нұсқаулар, су тасқыны кестелері, теңізшілерге арналған хабарламалар және радио-навигациялық ескертулер сияқты қосымша ақпараттарды пайдаланады. Қауіпсіздік талабы бойынша, офицер рульді басқарудағы мәселелерді жылдам шеше білуі және жүйені ең жақсы жұмыс істеуі үшін калибрлеуі керек. Магниттік және гирокомпастар бағытты көрсеткендіктен, офицер компастың қателіктерін анықтап, түзетуге қабілетті болуы тиіс. Ауа райының кемелерге тигізетін күшті әсері офицердің барлық қолжетімді көздерден метеорологиялық ақпаратты түсіндіріп, қолдануын қажет етеді. Бұл үшін ауа райы жүйелері, есеп беру тәртібі және тіркеу жүйелері саласындағы біліктілік қажет.

Төтенше жағдайлар

Төтенше жағдайлар кез келген уақытта орын алуы мүмкін, сондықтан офицер жолаушылар мен экипажды қорғауға дайын болуы керек. Соқтығысқан немесе қарап отырған жерге тіреліп қалғаннан кейін офицер алғашқы шаралар қабылдауға, зақымды бағалау және бақылауға, сондай-ақ теңізден адамдарды құтқару, қиын жағдайдағы кемелерге көмектесу және портта туындауы мүмкін кез келген төтенше жағдайға жауап беру процедураларын түсінуге міндетті. Офицер сигналдарды түсінуі және Дүниежүзілік теңіз сауда кемелерін іздеу және құтқару жөніндегі IMO нұсқаулығын білуі тиіс.

Жүкті өңдеу

Кеме офицері жүктің тиеуін, орналастыруын, бекітуін және түсіруін қадағалай білуі керек. Талаптарға жүкті сапар барысында дұрыс күтуді түсіну кіреді. Ерекше маңыздысы – жүктің, оның ішінде ауыр жүктің кеменің теңізге лайықтылығы мен тұрақтылығына тигізетін әсерін білу. Офицер сондай-ақ қауіпті, зиянды немесе денсаулыққа зиян келтіретін жүктерді қоса алғанда, жүктерді қауіпсіз түрде қолдану, сақтау және бекітуді түсінуі тиіс.

Кеме операцияларын бақылау

Кеме бастығы кеме, оның бортындағы адамдар және қоршаған ортаның қауіпсіздігін сақтауға арналған ерекше жауапкершілікке ие. Бұл кеме өрт кезінде және тұрақтылығын жоғалтқанда теңізге лайықты күйде ұстауды, сондай-ақ адам суға түскенде, кемеден кету кезінде және медициналық төтенше жағдайларда көмек көрсетуді және қауіпсіздікті қамтамасыз етуді қамтиды. Кеме тұрақтылығын, жүк көтеру қабілетін, кернеуді және кеме құрылысының негіздерін түсіну кемені теңізге лайықты сақтаудың кілті болып табылады. Кұзыреттерге су басу және қалықтау қабілетін жоғалту жағдайында не істеу керектігін білу кіреді. Өрт те үнемі алаңдатушы фактор. Өрттің түрлері мен химиясын, өрт сөндіру құралдарын және жүйелерін білу, өрт болған жағдайда жылдам әрекет етуге дайындық жасайды. Бастық құтқару кемелері мен құтқару қайықтарын, олардың іске қосу құрылғыларын және жабдықтарын, соның ішінде радиолокациялық құтқару құралдарын, спутниктік EPIRB, SART, суға батыру костюмдерін және жылудан қорғау құралдарын пайдалануда сарапшы болуы тиіс. Кемеден кету қажет болған жағдайда теңізде аман қалу техникасын меңгеру маңызды. Бастықтар медициналық міндеттерді орындауға және радиоарқылы берілген немесе нұсқаулықтардан алынған нұсқауларды орындауға оқытылады. Бұл оқу кемедегі жиі кездесетін апаттар мен аурулар кезінде не істеу керектігін қамтиды.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-та екінші жұбай (шектеусіз) болу үшін үшінші жұбай болуы және осы лицензияны иеленген кезде кем дегенде 360 күн қызмет етуі керек. STCW 95 күшіне енгеннен кейін лицензия алған үшінші жұбайлар екінші жұбай лицензиясы үшін қажетті барлық емтихан пәндерін тапсырып, талап етілетін қызмет мерзімін растағаннан кейін автоматты түрде екінші жұбай лицензиясын ала алады. STCW 95-ке дейін лицензия алған үшінші жұбайлар қосымша талаптарды орындауы керек. АҚШ-та шектеусіз үшінші жұбай лицензиясын алудың екі жолы бар: мамандандырылған оқу орнына қатысу немесе «теңіз тәжірибесін» жинақтау және бірқатар оқу курстарын мен емтихандарды тапсыру. Үшінші жұбай лицензиясына алып келетін оқу орындарына АҚШ Сауда Теңіз Академиясы (палубалық бағдарламасы), АҚШ Жағалау Қорғау Академиясы, АҚШ Теңіз Академиясы (навигациялық қарауылға жауапты офицерлік біліктілігімен), кез келген мемлекеттік теңіз колледждері, Ұлы Көлдер Теңіз Академиясы немесе АҚШ Жағалау Қорғау Басқарушысы бекіткен үш жылдық шәкірт жұбайлар оқу бағдарламасы кіреді. Теңізші үш жылдық тәжірибеден кейін мұхиттық бу кемелерінде немесе моторлы кемелерде палуба бөлімінде қызмет еткеннен кейін лицензия алу процесін бастай алады, оның кем дегенде алты айы қабілетті теңізші, боцман немесе квартирмейстер ретінде болуы керек. Содан кейін теңізші қажетті оқу курстарын тыңдайды және кемедегі бағалауды аяқтайды. Соңында теңізші үшінші жұбай лицензиясын алу үшін АҚШ Жағалау Қорғау қызметіне өтініш бере алады. 1600 тонналық кеменің капитаны белгілі бір жағдайларда үшінші жұбай лицензиясын алуға өтініш беру процесін бастай алады. Егер өтініш мақұлданса, өтініш беруші лицензияны алу үшін толыққанды лицензиялық емтиханды сәтті тапсыруы керек. «Hawsepiper» – бұл теңіз саласындағы бейресми термин, ол өз мансабын лицензиясыз теңізші ретінде бастаған және офицерлік лицензия алу үшін дәстүрлі теңіз колледжіне/академиясына түспеген офицерді білдіреді. Кеме шұңқыры – кеменің мұрын бөлігінен өтетін және якорь тізбегі арқылы өтетін құбыр. «Hawsepiper» – бұл якорь шұңқырынан жоғары көтерілу, кемедегі лауазымдық сатыдан өсудің теңіз метафорасы. «Hawsepiper» деген сөзді құрметпен айтқанда жағымды термин саналады. Көптеген «hawsepiper» өзінің шығу тегімен мақтанады және өзін сипаттау үшін осы терминді қолданады. Бірнеше саудагерлік теңізшілер одағы өз мүшелеріне жоғарылауға көмектесу үшін қажетті оқуды ұсынады. Сол сияқты, кейбір жұмыс берушілер қызметкерлердің оқуын төлеу үшін қаржылық көмек көрсетеді. Әйтпесе, теңізші қажетті оқудың құнын өзі төлейді. STCW 95 талаптары күшіне енгеннен бері «hawsepiper» жолы тым қиынға соқты деген шағымдар айтылды. Мәселелерге формалды сыныптық оқу талаптарын орындау үшін жұмсалатын уақыт пен ақша шығындары кіреді. Сынаушылар жаңа талаптар, әсіресе АҚШ сияқты елдерде білікті теңізшілердің жетіспеушілігіне әкеледі деп мәлімдейді.

To become a second mate (unlimited) in the United States, one must have been a third mate and have at least 360 days of service while holding that license. Third mates who attained their licenses after the implementation of STCW 95 have passed all the examination topics required for the second mate's license, and can automatically claim the second mate's license after documenting the required service. Third mates who attained their licenses before STCW 95 must meet additional requirements. There are two methods to attain an unlimited third mate's license in the United States: to attend a specialized training institution, or to accumulate "sea time" and take a series of training classes and examinations. Training institutions that can lead to a third mate's license include the U. S. Merchant Marine Academy (deck curriculum), the U. S. Coast Guard Academy, and U. S. Naval Academy with qualification as an under way officer in charge of a navigational watch, any of the state maritime colleges, the Great Lakes Maritime Academy, or a three year apprentice mate training program approved by the commandant of the U. S. Coast Guard. A seaman may start the process of attaining a license after three years of service in the deck department on ocean steam or motor vessels, at least six months of which as able seaman, boatswain, or quartermaster. Then the seaman takes required training courses, and completes on board assessments. Finally, the mariner can apply to the United States Coast Guard for a third mate's license. A master of 1,600 ton vessels can, under certain circumstances, begin the application process for an unlimited third mate's license. If approved the applicant must then successfully pass a comprehensive license examination before being issued the license. Hawsepiper is an informal maritime industry term used to refer to an officer who began his or her career as an unlicensed merchant seaman and did not attend a traditional maritime college/academy to earn the officer license. A ship's hawsepipe is the pipe passing through the bow section of a ship that the anchor chain passes through. Hawsepiper refers to climbing up the hawsepipe, a nautical metaphor for climbing up the ship's rank structure. Hawsepiper is considered a positive term when said respectfully. Most hawsepipers are proud of their background and use the term to describe themselves. Several merchant seamen's unions offer their membership the required training to help them advance. Similarly, some employers offer financial assistance to pay for employee training. Otherwise, the mariner is responsible for the cost of the required training. There have been complaints that the hawsepiper progression path has been made too difficult since the requirements of STCW 95 have been enacted. Issues include the cost in time and money to meet formal classroom training requirements. Critics assert that the newer requirements will eventually lead to a shortage of qualified mariners, especially in places like the United States.

Үндістан

Үндістанда лицензия беру құқығы Кеме қатынасы бас басқармасына тиесілі. Мұндай лицензия алу үшін кадет талап етілген мерзім ішінде жұмыс істеуі және 2010 жылғы STCW кодексіне сәйкес әкімшілік белгілеген қажетті теңіз тәжірибесіне ие болуы керек. Бұған қоса, ол өмірді сақтау, аман қалу, өрттен қорғану және көпір командасын басқару сияқты міндетті оқу курстарын бітіруі тиіс. Соңында, ол әртүрлі Сауда флоты департаменттері, яғни MMD өткізген 2MFG жазбаша және ауызша емтихандарын сәтті тапсыруы керек. 2MFG ауызша емтиханында үміткерді теңіз инспекторы, теңіз кеңесшілерінің орынбасарлары немесе Үндістанның теңіз кеңесшісі тексеруі мүмкін.

Сапардың дәуірі

1840 жылдардағы "Two Years Before the Mast" жеке баянында автор (Ричард Генри Дана-кене) американдық саудалық бригтегі екінші офицердің рөлін былай сипаттайды: Екінші офицердің (немесе кез келген төменгі офицердің) рөлі сол кезде кеме капитанымен анықталатын. Сондықтан, автор сипаттағандай, бұл басқа кемелердегі офицерлерге қатысты міндетті емес. Бүгінде кез келген кемедегі екінші офицердің рөлі – навигациялық офицердің рөлі; ол навигацияны, навигациялық құралдарды және навигациялық жарияланымдарды басқарады. Ол кеме капитанына есеп береді. Екінші офицерден палубада жұмыс істеу талап етілмейді, бірақ ол қатысуы мүмкін. Ол лицензиясы бар офицер.