1978 жылғы Мемлекеттердің келісімдер мүрагерлігі жөніндегі Вена конвенциясы
Vienna Convention on Succession of States in Respect of Treaties
1978 ж. жасалған Вена конвенциясы мемлекеттердің келісімшарттарға қатысу құқығын реттейді. Жаңа тәуелсіз мемлекеттерге жеңілдіктер, бөлінген мемлекеттерге – міндеттемелер қарастырылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1978 жылғы халықаралық шарт
1978 international treaty
Шарттарға қатысты мемлекеттердің мұрагерлігі туралы Вена конвенциясы – 1978 жылы қол қоюға ашылған халықаралық шарт, мемлекеттердің мұрагерлігі туралы қағидаларды белгілейді. Ол, ішінара, "деколонизация процесінің халықаралық қауымдастықты түбегейлі өзгертуіне" жауап ретінде қабылданды. Конвенция 1996 жылдың 6 қарашасында күшіне енді, бұл Республика Македониясының конвенцияға мұрагерлікпен қосылуымен шақырылды, осылайша қажетті 15 мемлекеттің қатысуы қамтамасыз етілді. Шарттың көп дау тудырғаны дәлелденді, себебі ол "жаңа тәуелсіз мемлекеттерді" (бұрынғы отарлар үшін эвфемизм) және "мемлекеттің бөлігінің бөліну жағдайларын" (барлық басқа жаңа мемлекеттер үшін эвфемизм) ажыратады. 16-бап жаңа тәуелсіз мемлекеттерге "таза парақ" береді, яғни жаңа мемлекет отаршылдық биліктің шарттық міндеттемелерін мұраға алмайды, ал 34-баптың (1) тармағында барлық басқа жаңа мемлекеттер өздерінен бөлінген мемлекеттің шарттық міндеттемелерімен байланысты болады делінген. Сонымен қатар, 17-бап жаңа тәуелсіз мемлекеттердің көпжақты шарттарға, олардың бұрынғы отаршылары қатысушы болған, көбінесе басқа тараптардың келісімінсіз қосылуына мүмкіндік береді, ал 9-бап барлық басқа жаңа мемлекеттердің тек алдыңғы мемлекеттері қатысушы болған көпжақты шарттарға басқа тараптардың келісімімен ғана қосылуы мүмкін екенін көрсетеді.
The Vienna Convention on Succession of States in Respect of Treaties is an international treaty opened for signature in 1978 to set rules on succession of states. It was adopted partly in response to the "profound transformation of the international community brought about by the decolonization process". It entered into force on 6 November 1996, which was triggered by the succession of the Republic of Macedonia to the treaty giving it the requisite 15 parties. The treaty has proven to be controversial largely because it distinguishes between "newly independent states" (a euphemism for former colonies) and "cases of separation of parts of a state" (a euphemism for all other new states). Article 16 states that newly independent states receive a "clean slate", such that the new state does not inherit the treaty obligations of the colonial power, whereas article 34(1) states that all other new states remain bound by the treaty obligations of the state from which they separated. Moreover, article 17 states that newly independent states may join multilateral treaties to which their former colonizers were a party without the consent of the other parties in most circumstances, whereas article 9 states that all other new states may only join multilateral treaties to which their predecessor states were a part with the consent of the other parties.
Конвенцияның қатысушылары
2019 жылдың ақпан айына дейін конвенцияны ратификациялаған 23 мемлекет бар. Тағы 14 мемлекет конвенцияға қол қойған, бірақ оны ратификацияламаған.
As of February 2019, there are 23 state parties which have ratified the convention. A further 14 states signed the convention but have not ratified it.