Либертариандық ғылыми фантастика: жеке меншік, еркіндік, мемлекетсіздік идеяларын зерттейтін ғылыми фантастика жанры. Тарихы, ерекшеліктері туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ғылыми фантастиканың субжанры
Subgenre of science fiction
Либертариандық ғылыми фантастика – бұл жеке басқа және өндіріс құралдарының жеке меншігіне баса назар аударатын, еркіндік пен жеке тәуелсіздік философиясымен байланысты саяси және әлеуметтік құрылымдарды зерттейтін ғылыми фантастиканың бір саласы. Кей жағдайларда, мұнда мемлекеттің жоқтығы да қарастырылады.
Libertarian science fiction is a subgenre of science fiction that focuses on the politics and social order implied by right libertarian philosophies with an emphasis on individualism and private ownership of the means of production—and in some cases, no state whatsoever.
Шолу
Категория ретінде либертариандық көркем әдебиет ерекше, өйткені оның авторларының басым көпшілігі өзін ғылыми фантастика авторлары ретінде таныстырады. Бұл көптеген басқа әлеуметтік сын авторларымен қарама-қайшы келеді, олар көбінесе академиялық немесе белгілі романшылар болып табылады және жанрлық жіктелуді қабылдамайды. Либертариандық пен ғылыми фантастика арасындағы байланыс соншалықты мықты, АҚШ-тың Либертариандық партиясы ғылыми фантастика конвенцияларында өкілдерді жиі ұсынады, ал либертариандық ғылыми фантастиканың ішкі түріндегі ең танымал авторлардың бірі – Л. Нил Смит 2000 жылы Аризона Либертариандық партиясынан АҚШ Президентіне кандидат болған. Жанр ретінде оны 1930 және 1940 жылдарға дейін дамып келе жатқан деп қарастыруға болады, сол кезде ғылыми фантастика журналдары фашизм мен коммунизмнің өрбуімен бірге өзінің шыңына жетті. Бұл орта дистопиялық романдардың пайда болуына себеп болғанымен, журналдарда бұл ықпал көбінесе «тоталитаризмге» тікелей қарсы тұратын қоғамдар (немесе топтар) туралы болжамдарға әкелді. Айн Рэндтің «Атлас шайқасты» романы – жанрдың барлық ағымында қайталанатын антисоциалистік көзқарас пен жекешілдік этиканың күшті (немесе ең күшті) ықпалы болып табылады. Бұл жанрдың ғылыми-фантастикалық бөлігіне тікелей қатысты Роберт А. Хайнлайнның еңбектері, әсіресе оның «Ай – қатал сүйікті» романы, оны тіпті либертариандық емес ғылыми фантастика оқырмандары да жоғары бағалайды. С. Эндрю Сванн және Майкл З. Уильямсон сияқты танымал либертариандық ғылыми фантастика авторлары да бар. 1979 жылы Л. Нил Смит либертариандық ғылыми фантастика үшін «Прометей» сыйлығын құрды. 1982 жылдан бері бұл сыйлық «Футуристикалық либертариандық қоғам» тарапынан «еркіндіктің мағынасын зерттейтін ғылыми фантастика жазушыларын қолдау мақсатында» табыс етілуде. Сыйлықтың кейбір иегерлері либертариандық деп танысады (мысалы, Л. Нил Смит, Виктор Коман, Брэд Линавейвер), ал басқалары (Терри Пратчетт, Чарльз Стросс) – танылмайды.
As a category, libertarian fiction is unusual because the vast majority of its authors are self identified as science fiction authors. This contrasts with the authors of much other social criticism who are largely academic or mainstream novelists who tend to dismiss any genre classification. The identification between libertarianism and science fiction is so strong that the U. S. Libertarian Party often has representatives at science fiction conventions and one of the highest profile authors currently in the subgenre of libertarian science fiction, L. Neil Smith, was the Arizona Libertarian Party's 2000 candidate for the President of the United States. As a genre, it can be seen as growing out of the 1930s and 1940s when the science fiction pulp magazines were reaching their peak at the same time as fascism and communism. While this environment gave rise to dystopian novels, in the pulps, this influence more often give rise to speculations about societies (or sub groups) arising in direct opposition to "totalitarianism". Ayn Rand's novel Atlas Shrugged is a strong (perhaps the strongest) influence with an anti socialist attitude and an individualist ethic that echoes throughout the genre. Of more direct relevance to the science fiction end of this genre is the work of Robert A. Heinlein, particularly his novel The Moon Is a Harsh Mistress, which is highly regarded even by non libertarian science fiction readers. Some other prominent libertarian science fiction authors include S. Andrew Swann and Michael Z. Williamson. In 1979, L. Neil Smith founded an award for libertarian science fiction, the Prometheus Award. Since 1982, the award has been given out by the Libertarian Futurist Society "to provide encouragement to science fiction writers whose books examine the meaning of freedom." Some winners of the award identify as libertarians (e. g., L. Neil Smith, Victor Koman, Brad Linaweaver), while others do not (Terry Pratchett, Charles Stross).