Кіріспе

19-шы және 20-шы ғасырдағы американдық әйелдер сайлау құқығы үшін күрескен көшбасшы

Анна Говард Шоу (14 ақпан 1847 – 2 шілде 1919) – АҚШ-тағы әйелдер сайлау құқығы қозғалысының белгілі қайраткері. Ол сонымен қатар дәрігер және Америка Құрама Штаттарында методист пасторы болып тағайындалған алғашқы әйелдердің бірі болды.

Ерте өмір

Шоу 1847 жылы Ньюкасл-апон-Тайнда дүниеге келді. Төрт жасында ол отбасымен бірге АҚШ-қа көшіп, Массачусетс штатының Лоренс қаласында қоныстанды. Шоу он екі жаста болғанда, әкесі Солтүстік Мичиганның шұрайлы даласында үш жүз алпыс акр жерді иеленді де, анасы мен бес баласын жалғыз өмір сүруге жіберді. Анасы Мичигандагы үйлерін «тәрізді ағылшын шаруашылығы» ретінде елестеген, онда «терең шалғындар, шуақты аспан мен бақша гүлдері» болмақ. Бірақ келгенде, олардың табаны «шөлге айналған, пошта кеңсесінен 40 миль, ал теміржолдан 100 миль қашықтықтағы» қарапайым, қираған шатырлы үйге тиді. Шоу колледжге түсуге және өмірінде Құдайдың қалауынша өмір сүруге бекінді. Отбасының қарсылығына қарамастан, Шоудың колледжге баруға деген ниеті есейген сайын нығайды. Азамат соғысынан кейін ол мұғалімдік жұмысын тастап, үйленген қарындасы Мэримен бірге Мичиган штатының Биг-Рапидс қаласына көшті. Ол физикалық жұмысқа, мысалы, ор қазуға немесе көмір тиюге құштар болғанымен, сол кезде әйелдерге қолайлы мамандықтардың бірі – киім тігуге мәжбүр болды. Шоудың өміріндегі маңызды сәт – Гранд-Рапидске уағыз айтуға келген Универсалист пасторы Марианна Томпсонмен кездесуі болды. Шоу діни қызметке барып, әйел пасторді көруге асықты. Қызметтен кейін Шоу Томпсонға миссионерлік қызметті мансап еткісі келетінін айтты, ал Томпсон оны дереу білім алуға ынталандырды. Томпсонның көмегімен Шоу Биг-Рапидс орта мектебіне түсті, онда оқытушы Люси Фут Шоудың қабілетін таныды. Шоу жиырма төрт жасқа келгенде, Методист Епископалдық шіркеуде әйелді пасторлыққа бекітуді көздеген Х.С. Пек оны алғашқы уағызын оқуға шақырды. Шоу бастапқыда тартынды, өйткені оның бұрынғы тәжірибесі тек «орманның ішінде, тыңдап отырған ағаштарға жалғыз уағыз айтқан кішкентай қыз» ғана еді.

Колледж жылдарындағы күрес

1873 жылы Шоу Мичиган штатының Альбион қаласындағы методистік Альбион колледжіне түсті. Оның отбасы оның таңдаған жолына қарсы болғандықтан, олар қаржылай көмектесуден бас тартты. Оған дейін Шоу үш жыл бойы лицензиялы дін қызметкері болып жұмыс істеген және тәртіп сақтау туралы лекциялар оқып ақша тапқан. Альбион колледжін бітірген соң Шоу 1876 жылы Бостон университетінің теология мектебіне оқуға барыпты. Ол 42 студенттің арасындағы жалғыз әйел болды және әрқашан "өзінің онда қажет еместігіне" терең сеніммен қарады. Шоу 1886 жылы Бостон университетінен медицина докторы ғылымын қорғады. Медициналық институтта оқып жүрген кезінде ол әйелдердің саяси құқықтарын жақтаушыға айналды.

Сьюзан Б. Энтонимен бірге

1886 жылдан бастап Шоу Әйелдердің Христиандық Ұлыстық Құдайына Бағыну Одағының (WCTU) франчайзинг бөлімінің төрағасы болды. Оның міндеті – "әйелдерге сайлау құқығын беру үшін жұмыс істеу, содан кейін дауыс беру арқылы 'отбасын қорғау' және тыйым салу заңдарын қабылдау" болды. Алайда, ол Массачусетс Сайлау Құқығы Қауымдастығына және кейіннен Америка Әйелдер Сайлау Құқығы Қауымдастығына (AWSA) лекция оқып, сайлау құқығы қозғалысына белсенді қатысқандықтан, тыйым салуға деген қызығушылығы азайды. Шоу Сьюзан Б. Энтонимен алғаш рет 1887 жылы кездесті. 1888 жылы Шоу Халықаралық Әйелдер Кеңесінің алғашқы отырысына қатысты. 1919 жылы Линчпен күресу жөніндегі ұлттық конференцияда сөз сөйлеп, әйелдердің сайлау құқығын линчпен күресудің бір қадамы ретінде ұсынды. Шоу 72 жасында Пенсильвания штатының Мойлан қаласында пневмониядан қайтыс болды, ол АҚШ Конституциясының Он Тоғызыншы түзетуі Конгресс тарапынан бекітілгенге дейін бірнеше ай бұрын болды. Люси мен Анна отыз жыл бірге болды, және ол қайтыс болғанда оның жанында болды.

Мұра

Оның 1915 жылғы «Республиканың негізгі принципі» деген сөзі «Америка риторикасы» жобасының 20 ғасырдың 100 үздік сөзінің тізімінде 27-орынды иеленді (рейтинг бойынша). 2000 жылы ол Ұлттық әйелдер даңқы залына енгізілді. Альбион колледжінде Анна Говард Шоу әйелдер орталығы, Бостон университетінің теология мектебінде Анна Говард Шоу орталығы бар. Шоу орталығы 1978 жылы құрылғаннан кейін он жыл өткен соң Біріккен методист шіркеуінің Солтүстік-Шығыс аймағының әйелдер орталығы деп тағайындалды. Филадельфияның Оңтүстік-Батыс Шкуилкил ауданында 1922–1924 жылдары салынған Анна Говард Шоу атындағы жасөспірімдер мектебі оның құрметіне аталды. 1988 жылы Мичиган штатының Биг-Рапидс қаласындағы қауымдастық кітапханасының жанына Анна Говард Шоудың ескерткіші орнатылды.