Кіріспе

"Рух" философиялық ұғымы неміс сөзі Geist неміс философиясында маңызды орынға ие. Geist сөзінің мағынасын шамамен үш түрлі жолмен түсіндіруге болады: әуесте (қорқынышты жаратылыс), рух (Құдайдың рухы) және сана немесе интеллект. Кейбір ағылшын аудармашылары бұл терминді түсіндіру үшін "рух/сана" немесе "рух (сана)" деген тіркестерді қолданады. Geist Георг Вильгельм Фридрих Гегельдің 1807 жылғы "Рух феноменологиясы" (Phänomenologie des Geistes) еңбегіндегі маңызды ұғым болып табылады. Гегельдің 18 ғасырдың соңындағы әлемдік тарихқа қатысты көзқарасымен байланысты белгілі туындылар: Вельтгейст ("әлемдік рух"), Фольксгейст ("ұлттық рух") және Цайтгейст ("заман рухы").

Гегельдік

Гейст – Гегель философиясының орталық ұғымы. Көптеген түсіндірмелерге сәйкес, Weltgeist («дүние рухы») нақты объект немесе трансценденттік, құдайға ұқсас нәрсе емес, бірақ тарихты философиялық тұрғыдан қарастырудың бір жолы. Weltgeist тарихқа түрлі Volksgeister («ұлттық рухтар») арқылы ықпал етеді, ал тарихтың ұлы тұлғалары, мысалы Наполеон, «конкретті жалпылық» болып табылады. Бұл кейбіреулерді Гегельдің ұлы адамдар теориясын қолдайтынына алып келді, бірақ оның тарих философиясы, әсіресе «әмбебап мемлекеттің» (Universalstaat, «мемлекет» емес, әмбебап «рет» немесе «ереже») рөлі және «Тарихтың соңы» туралы көзқарасы одан да күрделі. Гегель үшін ұлы батырды Гейст немесе абсолютті рух, оның айтуынша, «ақылдың хитролығы» арқылы білмейтіндей пайдаланады және оның тарихи миссиясы орындалғаннан кейін тарих үшін маңызсыз болады; ол осылайша тарихтың телеологиялық принципіне бағынады, бұл принцип Гегельге философия тарихын өзінің тарих философиясында аяқталады деп қайта қарастыруға мүмкіндік береді.