Асимметрия ақпарат және сигналдау теориясы

Кіріспе

Экономикалық термин

Келісім-шарт теориясында сигнализация (немесе сигнализация; орфографиялық айырмашылықтарды қараңыз) – бір тараптың (агенттің) өзі туралы екінші тарапқа (принципальға) сенімді түрде ақпарат жеткізуі. Сигнал беру теориясын бастапқыда Майкл Спенс ұйымдар мен болашақ қызметкерлер арасындағы білімдердегі кемшіліктерді ескере отырып жасаған, бірақ Спенстің жұмыс нарығындағы сигнализация моделі бойынша (әлеуетті) қызметкерлер білім беру туралы құжаттарды алып, жұмыс берушіге өздерінің қабілет деңгейі туралы сигнал жібереді. Құжаттың ақпараттық құндылығы жұмыс берушінің жоғары қабілетті қызметкерлердің біліктілігімен және оларды алудың қиындығымен байланысты деп саналады. Осылайша, біліктілік куәлігі жұмыс берушіге төмен қабілетті жұмысшыларды жоғары қабілетті жұмысшылардан сенімді түрде ажыратуға мүмкіндік береді. Сигнал беру тұжырымы, сондай-ақ, қабылдаушы тараптың сыйымдылығы шектеулі болатын бәсекелестік қайырымдылық әрекеттесу кезінде де қолданылады.

Кіріспе сұрақтар

Сигнал беру асимметриялық ақпарат тұжырымымен басталды (толық ақпараттан ауытқу), ол кейбір экономикалық мәмілелерде тауарлар мен қызметтерді алмасудың қалыпты нарығында теңсіздіктердің болуымен байланысты. Майкл Спенс 1973 жылғы мақаласында екі тараптың асимметриялық ақпарат мәселесін бір тараптың екінші тарапқа қатысты маңызды ақпаратты ашатын сигнал жіберу арқылы шеше алатынын ұсынды. «Қой терісі» дегені дипломды бейресми білдіреді. Бұл қосымша білім алу жылынан түскен табыспен бірдей емес екенін ескеру маңызды. «Қой терісі» әсері – бұл әдетте қосымша білім алу жылына жатқызылатын жалақының өсуі. Бұл «білімін тоқтатқандар» мен «білімін аяқтағандар» арасындағы жалақы айырмашылығында эмпирикалық түрде байқалады, егер олардың білім алу жылдары бірдей болса. Сондай-ақ, жоғары білімді адамдарға жоғары жалақы төленуін тек сигнал беруге немесе «қозы терісі» әсеріне ғана байланыстыру дұрыс емес. Шындығында, білім алу жеке адамдар үшін де, қоғам үшін де көптеген мақсаттарға қызмет етеді. Тек осы барлық жайттар мен жалақыға әсер ететін көптеген факторлар ескерілгенде ғана «қозы терісі» әсерінің нақты құндылығын бағалауға болады. Сигнал берудің эмпирикалық зерттеулері оны жалақының статистикалық маңызды анықтауышы екенін көрсетеді, бірақ ол жас, жыныс және география сияқты басқа да маңызды факторлардың бірі ғана.

IPO-лар

Сигнал беру әдетте IPO-да жүзеге асады, онда компания акционерлік капиталды тарту үшін акцияларын ашық нарыққа ұсынады. Бұл, әлеуетті инвесторлар мен капитал тартатын компания арасындағы ақпараттың теңсіздігінен туындайды. IPO-ға дейін компаниялар жекеменшік болып табылатындықтан, болашақ инвесторлар фирманың нақты құны немесе болашақ перспективалары туралы шектеулі ақпаратқа ие болады, бұл нарықтың тиімсіздігіне және бағаның қателігіне әкелуі мүмкін. Осы ақпараттың теңсіздігін жою үшін компаниялар өздерінің нақты құнын әлеуетті инвесторларға жеткізу үшін сигнал беруді пайдалана алады. Leland және Pyle (1977) IPO процесіндегі сигналдардың рөлін талдап, жақсы болашақ перспективалары мен жоғары табысқа жету мүмкіндігі бар ("жақсы компаниялар") нарыққа анық сигнал беруі керек екенін анықтады, яғни, меншік иесі компанияның маңызды үлесін бақылауда ұстауы керек. Бұл сигналдың сенімді болып қабылдануы үшін, "нашар компаниялардың" оны қайталауына тым қиын болуы керек. Ассиметриялық ақпарат нарыққа сигнал бермесе, IPO нарығында кері таңдау туындауы мүмкін. IPO кезінде әртүрлі сигнал беру нысандары байқалады, әсіресе компаниялар ұсынылған акция бағасын әлеуетті инвесторлар үшін төмендеткен кезде. Бағаның төмендеуін перспективалық теориямен түсіндіруге болады, бұл инвесторлардың пайдаға келгенде шығынға қарағанда тәуекелге көбірек бейім екенін көрсетеді. Сондықтан, егер компания акцияларын нақты құнынан арзанға ұсынса, инвесторлар үшін пайда пайда болады, бұл акцияларға сұранысты арттырып, нарықтан кейін бағаның өсуіне әкелуі мүмкін. Бұл артық сұраныс нарыққа компанияның бағасы төмен екендігі туралы оң сигнал береді, өйткені эмитент нарыққа олар үстелде ақша қалдырып отырғанын көрсетеді – сатылатын акциялардың санының бірінші күннің жабылу нарықтық бағасы мен ұсыныс бағасы арасындағы айырмашылыққа көбейтілгені. Бұл эмитент үшін маңызды жанама шығын болып табылады, бірақ бастапқы инвесторларға сауда-саттық басталған күні айтарлықтай қаржылық табысқа қол жеткізуге мүмкіндік береді. Үстелде ақша қалдыруға қарамастан, бағаның төмендеуі компанияға пайдалы, өйткені ол нақты құны бойынша бағаланғаннан гөрі көбірек капитал тартуға мүмкіндік береді, егер нарық жабылу кезінде баға жоғары болса. Бұл эмитент үшін оң жарияланым мен БАҚ назарын аударуға да көмектеседі, бұл компанияның оң өсу перспективаларына қосымша сигнал береді. Сонымен қатар, компаниялар өздерінің сапалы екендігін нарыққа андеррайтерді таңдау арқылы да көрсете алады. Мысалы, танымал инвестициялық банк сияқты беделді андеррайтер, эмитенттің сапасы жоғары екенін және болашақта табысқа жету мүмкіндігі зор екенін көрсете алады. IPO процесінде андеррайтердің тиісті сақтық пен сараптаманы қамтамасыз етудегі рөлін ескере отырып, андеррайтер сәтсіздікке ұшырау ықтималдығы жоғары компаниялармен байланысуы екіталай. Бұл эмитенттің сенімділігін арттыруға көмектеседі, содан кейін ұсынылатын акционерлік капитал. Сонымен қатар, андеррайтердің сыйақы құрылымы, әдетте IPO-ның сәттілігіне негізделген, андеррайтерге IPO-ның сәттілігін қамтамасыз етуге ынталандыру болып табылады. Сондықтан, беделді андеррайтерді таңдау арқылы эмитент компаниясы әлеуетті инвесторларға өзінің сапасы туралы сигнал бере алады, бұл оның акцияларына сұранысты арттырады және нарықтық бағаның өсуіне әкелуі мүмкін. Алайда, сигнал беру механизмдері эмитенттерге пайда әкелгенімен, инвесторларға да шығын әкелуі мүмкін. Ақпараттың теңсіздігі инвесторларға нақты сапалы сигналдар мен нарықты манипуляциялау әрекеттерін ажыратуды қиындатады. Сонымен қатар, сигналдарды пайдалану "жеңімпаздың қарғысына" әкелуі мүмкін, онда инвесторлар төленген бағаға лайық емес акцияларға артық төлейді. Осылайша, әртүрлі сигнал беру механизмдерінің шығындары мен пайдасын түсіну нарықтың тиімділігін арттыру және ақпараттың теңсіздігі проблемаларын азайту үшін маңызды.

Signaling typically occurs in an IPO, where a company issues out shares to the public market to raise equity capital. This arises due to information asymmetry between potential investors and the company raising capital. Given firms are private before an IPO, prospective investors have limited information about the firm's true value or future prospects, which may lead to market inefficiencies and mispricing. To overcome this information asymmetry, firms may use signaling to communicate their true value to potential investors. Leland and Pyle (1977) analyzed the role of signals within the process of an IPO, finding that companies with good future perspectives and higher possibilities of success ("good companies") should always send clear signals to the market when going public, i. e. the owner should keep control of a significant percentage of the company. In order for this signal to be perceived as reliable, the signal must be too costly to be imitated by "bad companies". By not providing a signal to the market, asymmetric information will result in adverse selection in the IPO market. Various forms of signaling have also been observed during IPOs, especially when companies underprice the offered share price to prospective investors. Underpricing can be explained by prospect theory, which suggests that investors tend to be more risk averse when it comes to gains than losses. Hence, when a company offers its shares at a discount to their true value, it creates the perception of a gain for investors, which can increase demand for the shares and lead to a higher aftermarket price. This excess demand also sends a positive signal to the market that the firm is undervalued, as the issuer signals to the market that they are leaving money on the table defined as number of shares sold times the difference between the first day closing market price and the offer price. This represents a substantial indirect cost to the issuing firm, but allows initial investors to achieve sizeable financial returns at the very first day of trading. In spite of leaving money on the table, underpricing is still beneficial to the firm because it allows them to raise more capital than they would have if they had priced the shares at their true value, assuming a higher price at market close. This also helps to generate positive publicity and media attention for the issuer, providing further signaling for a company's positive growth prospects. Additionally, firms can also signal their quality to the market through their choice of an underwriter. A reputable underwriter, such as a well known investment bank, can signal that the issuing firm is of high quality and has a strong likelihood of future success. Considering the underwriter's role in providing due diligence and expertise in the IPO process, it is unlikely for an underwriter to associate themselves with firms that have a high likelihood of failure. This helps increase the credibility of the issuing firm, and hence the share capital on offer. Additionally, the underwriter's compensation structure, which is typically based on the success of the IPO, provides an incentive for the underwriter to ensure the success of the IPO. Therefore, by choosing a reputable underwriter, the issuing firm can signal its quality to potential investors, which increases the demand for its shares and can potentially lead to a higher aftermarket price. However, while signaling mechanisms can benefit issuers, they can also impose costs on investors. Information asymmetry can make it difficult for investors to distinguish between true signals of quality and mere attempts to manipulate the market. Moreover, the use of signals can lead to a "winner's curse" where investors overpay for shares that are not worth the price paid. Thus, understanding the costs and benefits of different signaling mechanisms is crucial in improving market efficiency and reducing information asymmetry problems.

Брендтер

Бренд капиталын дамыту – фирмалардың тұтынушыларға сапа мен сенімділікті көрсету үшін қолданатын маңызды стратегиясы. Waldfogel және Chen (2006) интернет-сауда алаңдарындағы бөлшек саудагерлердің ұсынатын ақпараттың брендті сигнал беру механизмі ретіндегі маңыздылығына тигізетін әсерін зерттеді. Олардың зерттеуінде брендті сатушылардың, брендсіз сатушылардың және үшінші тарап сайттарының веб-беттеріне жасалған кірулер пайдаланылды, олар деректерді жинап, тұтынушыларға ақпараттық делдал ретінде ұсынды. Бұл мақалада тұтынушылардың шығындарына тікелей баға берілмеді, себебі брендті немесе брендсіз өнімдерге жұмсалған нақты тұтынушылық шығындарды қамтыған жоқ. Сонымен қатар, тұтынушылардың шығындары веб-бетке кіру көрсеткіштерінен өзгеше болуы мүмкін екені мойындалды. Дегенмен, ақпараттық делдалдарды пайдалану брендсіз сатушыларға жасалған тұтынушылардың кіру санын арттырса, брендті сатушыларға жасалған кіру санын азайтады. Авторлар бренд дамыту нарықты шоғырландыратын механизм болғанымен, интернет ақпаратты ұсыну арқылы брендке жұмсалатын қаражаттың тиімділігін төмендетіп, нарықтың шоғырлануын азайтуға мүмкіндік береді деген қорытынды жасады.

Альтруизм және сигнал беру

Әртүрлі зерттеулер мен тәжірибелер альтруизм контекстінде сигнал беруді талдады. Тарихи тұрғыдан алғанда, кішкентай қауымдастықтардың ерекшелігіне байланысты, ынтымақтастық адамның гүлденуін қамтамасыз ету үшін маңызды рөл атқарды. Альтруизмді сигналдау адам қоғамында өте маңызды, себебі альтруизм – ынтымақтастыққа дайын екенін білдірудің бір жолы. Зерттеулер көрсеткендей, альтруизм жеке тұлғаның қоғамдағы беделін арттырады, бұл өз кезегінде, қажеттілік туған жағдайда көмекке ие болуды қоса алғанда, беделден үлкен пайда алуға мүмкіндік береді. Тестілеушілер сайлаушыларға өз шешімдерін түсіндіру үшін пайдалана алатын себептер ұсынған ойындарда, 6:1 арақатынамындағы бөліс, әділ 50:50 бөліске қарағанда әлдеқайда көп кездесті. Шын дүниедегі зерттеулер көрсеткендей, қайырымдылық анонимділікпен бірге төмендейді. Анонимді сыйлықтар, ашық сыйлықтарға қарағанда сирек кездеседі. Сондай-ақ, сыйлықтардың салыстырмалы әсерге ұшырайтыны анықталды. Екіншіден, кішкентай сыйлықтар жасағандар өз есімдерін ашып, сыйлық сомасын жасыруға бейімді болды. Орташа сыйлықтар жасағандар өз есімдерін және сомасын жариялап, беделге қол жеткізді. Авторлардың пікірінше, соңғы гипотезаға сәйкес келетін соманы ашу дұрыс. Жақында, сигнал беру теориясы қолданылған автомобильдер нарығында, мысалы, eBay Motors сияқты платформаларда қолданылды. Льюис (2011) ақпаратқа қол жеткізудің рөлін зерттейді және жеке ақпаратты өз еркімен жариялау eBay-дегі қолданылған автомобильдердің бағасын арттыратынын көрсетеді. Димока және тағы басқалар (2012) eBay Motors деректерін талдап, өнімнің белгісіздігін азайтудағы сигналдардың рөлін қарастырды. Тұтынушылар мінез-құлқы туралы әдебиеттегі ақпарат асимметриясын агенттен (сатушыдан) өнімге дейін кеңейте отырып, авторлар өнімнің белгісіздігінің сипаты мен өлшемдерін теориялық тұрғыдан негіздеп, растады, бұл сатушының белгісіздігінен ерекшеленеді, бірақ оған тәуелді. Авторлар сондай-ақ, ақпараттық сигналдардың (диагностикалық өнім сипаттамалары және үшінші тараптың өнімге берген кепілдіктері) өнімнің белгісіздігін азайтатынын, бұл онлайн қолданылған автомобильдер нарығындағы қолданылған автомобильдердің бағасының жоғарылауына (кітаптық құнына қатысты) теріс әсер ететінін анықтады.

Various studies and experiments have analysed signalling in the context of altruism. Historically, due to the nature of small communities, cooperation was particularly important to ensure human flourishing. Signalling altruism is critical in human societies because altruism is a method of signalling willingness to cooperate. Studies indicate that altruism boosts an individual’s reputation in the community, which in turn enables the individual to reap greater benefits from reputation including increased assistance if they are in need. In games where voters were provided by the testers with a mitigating reason they could cite to the other person to explain their decision, 6:1 splits were much more common than fair 50:50 split. Empirical research in real world scenarios shows charitable giving diminishes with anonymity. Anonymous donations are much less common than non anonymous donations. They also found donations were subject to reference effects. Second, those who gave small donations were more likely to reveal their names but hide their donations. Average donors revealed name and amount to also gain reputation. Revealing amount values the authors thought is more consistent with the latter hypothesis. Recently, signalling theory has been applied in used cars market such as eBay Motors. Lewis (2011) examines the role of information access and shows that the voluntary disclosure of private information increases the prices of used cars on eBay. Dimoka et al. (2012) analyzed data from eBay Motors on the role of signals to mitigate product uncertainty. Extending the information asymmetry literature in consumer behavior literature from the agent (seller) to the product, authors theorized and validated the nature and dimensions of product uncertainty, which is distinct from, yet shaped by, seller uncertainty. Authors also found information signals (diagnostic product descriptions and third party product assurances) to reduce product uncertainty, which negatively affect price premiums (relative to the book values) of the used cars in online used cars markets.

Интернет арқылы қонақжайлықпен алмасу

BeWelcome және Warm Showers сияқты интернет-басқарылатын қонақжайлылық алмасу желілерінде үй иелері саяхатшылардан төлем күтпейді. Саяхатшы мен үй иесі арасындағы қарым-қатынас көбінесе өзара көмекке негізделген. Саяхатшылар үй иелеріне тұру туралы өтініш жібереді, бірақ үй иелері оны қабылдауға міндетті емес. Екі желі де коммерциялық емес ұйымдар ретінде адамзаттың игілігі үшін жарияланымдар жасау мақсатымен сенімді ғалымдар тобына өздерінің анонимді деректеріне қол жеткізуге рұқсат береді. 2015 жылы BeWelcome және Warm Showers деректері талданды. BeWelcome-тан түскен 97,915 тұру туралы өтінішті және Warm Showers-тан түскен 285,444 өтінішті талдаудың нәтижесінде жалпы заңдылық байқалды: өтінішті жазуға жұмсалған уақыт қысқарған сайын, үй иесінің оны қабылдау ықтималдығы төмендейді. Аз күш жұмсалып жасалған коммуникация, яғни «көшіріп жабыстыру» түріндегі өтініштер, дұрыс емес сигнал жібереді. Экономикалық теория журналында жарияланған зерттеуде бірегей тепе-теңдік нәтижесіне ие сигнал беру моделі ұсынылды. Басты агент моделінде, агенттің басқа баламасы күшті болған жағдайда, ол үлкен (көрінетін) инвестициялық деңгейді таңдайды деп айтылады. Алайда, әлсіз баламасы бар агент, басты тұлғаның өзінде күшті баламасы бар деген сенімге ие болуы үшін, үлкен инвестиция таңдап, алдауға тырысуы мүмкін (осылайша басты тұлға агентке жақсы шарт ұсынысын жасайды). Осылайша, агенттің баламасы туралы жеке ақпараты болған кезде, сигнал беру мәселені шешуге көмектеседі.

Сыртқы саясат және халықаралық қатынастар

Халықаралық қатынастар мен сыртқы саясаттың мәніне байланысты, сигнал беру қатысушы агенттердің іс-қимылдарын талдағанда ұзақ жылдардан бері қызығушылық тудырып келеді. Сыртқы саясаттағы сигнал беруді зерттеу экономистер мен ғалымдарға әртүрлі ақпарат алғанда шетелдік органдардың іс-қимылдары мен реакцияларын түсінуге көмектесті. Көбінесе, олар бір-бірімен өзара әрекеттескенде, бұл шетелдік тараптардың іс-қимылдары бір-бірі ұсынған іс-қимылдар мен реакцияларға тікелей байланысты болады. Дегенмен, көп жағдайда екі тарап арасында ақпараттың теңсіздігі байқалады, екеуі де өзара пайдасыз мүдделерін ілгерілетуге тырысады.

Құмға бату шығындары мен қол байлау

Іс-қимылдың құны алдын ала ("ex ante") жұмсалатын қымбат сигнал – құйылған шығын болып табылады. Мысалы, әскерді жұмылдыру осыған жатады, себебі бұл ниеттің айқын белгісін береді және шығындар дереу туындайды. Егер іс-қимылдың құны шешім қабылданғаннан кейін ("ex post") жұмсалса, онда ол қол байлау деп есептеледі. Көп ақшалық шығыны болмаса да, екі тараптың біреуі екіншісін тастап кеткен жағдайда, әсіресе дағдарыс кезінде, елеулі шығындарға ұшырайтындықтан, одақ – қол байлаудың кең таралған мысалы. Теориялық тұрғыдан алғанда, құйылған шығындар мен қол байлау – қымбат сигнал берудің қолданылатын формалары, алайда соғыс ықтималдығын өзгерту әдістерінің тиімділігіне қатысты түрлі пікірлердің болуына байланысты көп сынға ұшырады. "Конфликтті шешу" журналында жақында жарияланған зерттеулер құйылған шығындар мен қол байлаудың екеуі де сенімділікті арттыратынын көрсетті. Бұл қымбат сигналдардың құнының өзгеруі олардың сенімділігіне қалай әсер ететінін анықтау арқылы жүзеге асырылды. Бұрынғы зерттеулер екіұшты және өзгермейтін сипатта болды, бұл модельдің мүмкіндіктерін шектеді. Бұл сыртқы дипломатияда осы сигнал беру механизмдерін қолданудың негізділігін арттырды.