Кіріспе

Жапон мемлекет қайраткері, сарай адамы және саясаткер Фудзивара но Моросуке (藤原 師輔), сондай-ақ Куджо доно немесе Боджо удайджин деп те аталады, Хэйан кезеңінің ортасындағы жапон мемлекет қайраткері, сарай адамы және саясаткер болған. Сарай әдет-ғұрыптарын жақсы білетін, білімді ғалым саналған ол император Мураками тұсында удайджин қызметін атқарып, сарай үкіметін қолдады. Моросукенің үлкен қызы Фудзивара но Анши, император Муракамидің әйелі, кейіннен император Рейзеи және император Эн'ю болған екі ханзаданы дүниеге әкелді, бұл Моросуке әулетін императордың ана тарапынан туысқандары ретінде артықшылықты жағдайға жеткізді.

Өмір

Моросуке Фудзивара но Тадахираның екінші ұлы болып дүниеге келді, ол көп жылдар бойы секкан (регент) және дайджо дайджин ретінде үкіметті басқарды. 930 жылы ол император Дайгоның қызы Кинши ханшайымымен байланыс жасады, кейін оған үйленуге рұқсат берілді. Бұл императорлық емес жапондық шенеуніктің императорлық ханшайымға үйленгенінің алғашқы жағдайы болды. Бұрын шенеуніктер императордың қыздарына үйленген жағдайларда, қыздар алдымен императорлық мәртебесінен айырылған. 931-947 жылдары ол санги лауазымынан өтіп, уақытша чунагон лауазымына ие болды. Тайра-но Масакадо көтеріліс бастағанда, Фудзивара-но Тадабуми шығысты бағындыруға жауапты ұлы генерал (征東大将軍) болып тағайындалды, бірақ ол шайқасқа қатыса алмас бұрын көтеріліс басылды. Сотта Тадабумидің құрметі талқыланды, ал Моросукенің ағасы Санейори Тадабуми ештеңе жасаған жоқ болғандықтан, оған ешқандай сыйлық берілмеуі керек деді. Моросуке Тадабуми оның бұйрықтарын қабылдап, астанадан аттанғандықтан, оны марапаттау керек деп талас жасады. Санейори өз ұстанымында тұрды, бірақ халық пікірі Моросуке жағында болды. Осыдан кейін Моросуке дайнагон болып тағайындалды, императорлық гвардияның генералы (右近衛大将) болды және екінші дәрежелі рицурё (律令) мәртебесін алды. 947 жылы император Сузаку тақтан бас тарды, ал император Мураками таққа отырды. Санейори садайджин болып тағайындалғаннан кейін, Моросуке бұрынғы лауазымын удайджин ретінде иеленді және аға екінші дәрежеге (正二位) көтерілді. Көтерілуде үлкен ұлы мен мұрагеріне басымдық берілді, бірақ Моросуке ағасына қарсы тұруға жеткілікті күшті болды: Моросуке тіпті Санейориден де көп билікке ие болды. Моросуке өзінің үлкен қызы Аншиді Мураками мұрагер хан болған кезде үйлендірді. Ол таққа отырғаннан кейін ханшайым болып, императорға көмектесті. Болашақ император Рейзеи дүниеге келгеннен кейін Анши чугу атағын алды. Мұрагердің анасы ретінде Моросуке және оның жақтастары он жыл бойы Муракамидің жанында сотты басқарды. Әйелі Кинши ханшайымы қайтыс болғаннан кейін Моросуке ханшайым Гашиге, ал ол қайтыс болғаннан кейін ханшайым Ясукоға үйленді, олардың барлығы император Дайгоның қыздары болды, осылайша императорлық әулетпен байланысын одан әрі нығайтты. Ол үш императорлық ханшайыммен байланыс жасап, содан кейін үйленгендіктен, Моросуке Уцубо Моногатаридегі кейіпкердің прототипі болуы мүмкін, яғни ең тәлкек Фудзивара но Канемаса. 960 жылы Моросуке ауыр сырқатқа шалдықты, сол кездегі әдет-ғұрып бойынша шашын қырқуға және монах болып кешіруге тырысты, бірақ император Мураками оны бұл әрекеттен қайтару үшін елші жіберді. Бірақ ауруы күшейіп, 29 мамырда шашын қырқып алды, екі күннен кейін, 960 жылдың 31 мамырында 53 жасында қайтыс болды. Моросуке өмірінде ешқашан секкан лауазымын атқармады, бірақ Мураками қайтыс болғаннан кейін оның немерелері император Рейзеи мен император Эн'юдің бірінен соң бірі таққа отыруы оның отбасын императордың аналық тарапынан туысқандары ретінде ерекше жағдайға қойды. Оның үлкен ұлы Коретада қысқа уақытқа секкан ретінде билікке ие болды, ал оның басқа ұлдары Канемичи, Канеи, Тамемицу және Кинсу де дайджо дайджин лауазымына ие болды. Моросуке балаларының ұрпақтары Фудзивара регент отбасының заңды мұрагерлері болды.

Жеке тұлға және шығармалары

Моросуке мен оның үлкен ағасы Санейори екеуі де Фудзивара но Тадахирадан тәрбие алып, сарайдағы ғұрыптар мен дәстүрлердің жеке мектептерін құрды. Моросуке (九条流) ал, Санейори (小野宮流) деп аталатын мектептерді құрды, олар өз ұрпақтарына жеткізілді. Моросуке өзінің мектебінің амал-жолдарын (九条年中行事) деп аталатын кітапқа түсірді. Ол Минамото но Такаакирамен дос болды, ол да сарай жолдарын жақсы білетін және оған үшінші және бесінші қыздарын ұзатты. Талантты Такаакира Моросуке қолдауымен гүлденді. Моросуке сонымен қатар көрнекті ақын болды, (師輔集) деп аталатын өлеңдер жинағын қалдырды. 956 жылы ол бағында той ұйымдастырды, ал «Окагамиде» Ки но Цураюкиге барып, одан өзі үшін өлең жазуын сұрағаны туралы әңгіме бар. Моросукенің отыз алты өлеңі «Госен Вакашуға» енген. Оның жеке күнделігі (九暦) және ұрпақтарына қалдырған өсиеттері (九条殿遺誡) да сақталған.