Кіріспе

Көкпар жолдары (Canopy walkways) – жаяу адамдарға орманның қалың жапырақты бөлігіне қол жеткізуге мүмкіндік береді. Алғашқы көкпар жолдары орман қалыңдығындағы ағаштар арасындағы көпірлерден тұратын, көбінесе ағаштардың ішінде немесе айналасындағы платформалармен байланысқан. Олар бастапқыда ғалымдардың орман қалыңдығын зерттеу үшін ежелгі орманның жоғарғы қабаттарына кіруіне арналған еді. Бірақ, ағаштарға шектеулі және бір бағытты қол жеткізуді қамтамасыз еткендіктен, кейіннен олар кранды көтерілгіштерге (canopy cranes) алмастырылды. Бүгінде олар Оңтүстік Африканың Квазулу-Натал аймағындағы Дхлинза орманы, Малайзияның Таман Негара ұлттық паркі, Кулимдегі Седим өзені, Руанданың Нюньгуэ ұлттық паркі және Гананың Какум ұлттық паркі сияқты жерлерде экотүризм орталықтары болып табылады.

Австралия

Австралияда ағаш қақпалары немесе ағаш басындағы жолдар ерекше танымал. Оларды көптеген штаттарда және түрлі орталарда кездестіруге болады.

Тасмания

Таунэ әуе жолы Тасманияның оңтүстігіндегі Гивестон қаласына жақын мемлекеттік орманның ішінде орналасқан. 2001 жылы ашылған ол 619 метрлік көтерілген жолдан, 37 метрлік бақылау мұнарасынан және Хуон өзенінен 50 метр биіктіктегі консольдік бөліктен тұрады. Кешендегі басқа да қызықтырулардың ішінде – арқанмен сырғанау және парапланмен ұшу бар.

Виктория

Otway Fly әлемдегі ең ұзын және ең биік "темір шатырлы серуен жолы" деп мәлімдейді. Оның ұзындығы 600 метр, ең биіктігі 47 метр. Батыс Викториядағы Отуэй жотасындағы жеке меншік жерде орналасқан бұл серуен жолы Миртл бич және Тау күлі сияқты ағаштармен аралас орманды кесіп өтеді, бұл әлемдегі ең биік қатты ағаш түрлері. Ортаңғы қабатта жұмсақ ағаш жапырақтары және басқа да кішкентай ағаштар көптеп кездеседі. Otway Fly сонымен қатар клиенттерге тропикалық орманның еденінен 30 метр биіктікте сырғанауға мүмкіндік беретін цип-лайн турларын ұсынады. Бұл жол 2003 жылы 6,5 миллион долларға салынды және жоғары орналасқан жаяу жүру платформасынан, Янгс-Крик өзені үстіндегі консольді бөліктен және адамды жоғарғы жақтағы бақылау алаңына жеткізетін 47 метрлік "спиральді мұнарадан" тұрады. Алғашқыда MFS Living and Leisure компаниясы басқарды, кейін 2011 жылы әлемдегі ең ірі туристік орталықтардың бірі – Merlin Entertainments компаниясына сатылды. Викторияда сондай-ақ Донна Буанг жаңбырлы ормандар галереясы да бар. Мельбурнның шығысында, Цемент Крикте, Дона Буанг тауының етегінде орналасқан бұл галерея жерден бір метр биіктікте орналасқан 350 метрлік металл жаяу жолдан және жерден 15 метр биіктіктегі консольді платформадан тұрады, ол салқын қоңыржай тропикалық орманның шатыр деңгейіне көрініс ашады. Түсіндірмелік тақтайшалар болғанымен, Rainforest галереясы штаттан тыс және кіру тегін. 2018 жылы теңіз жағалауындағы Лорн курорты қаласында Live Wire Park аясында, негізінен цип-лайнға бағытталған бизнес ретінде 120 метрлік, 10 метрлік биіктіктегі шатырлы серуен жолы ашылды. Штаттағы басқа жаңбырлы ормандардағы шатырлы серуен жолдарынан айырмашылығы, бұл жол әдемі, ашық жағалау орманды аймақтарын кесіп өтеді.

Жаңа Оңтүстік Уэльс

Illawarra Fly Treetop Adventure 500 метрлік болат жол мен 30 метрге дейінгі биіктіктегі, сондай-ақ жақын маңдағы Тасман теңізіне көрініс ашатын 45 метрлік мұнараны қамтиды. Бұл кешенге сонымен қатар арқанмен сырғанау (zip line) турлары да кіреді. 2008 жылы 6,5 миллион долларға салынған бұл орын бастапқыда Ottway Fly сияқты, 2011 жылға дейін MFS Living and Leisure компаниясымен басқарылды, кейіннен Merlin Entertainments компаниясына сатылды. Дорриго ұлттық паркіндегі Skywalk – бұл 70 метрлік қысқа жол, ол орман үстінен жардың шетінен 21 метр биіктікке дейін созылады.

Квинсленд штаты

Маму тропикалық Skywalk штатының солтүстігіндегі Иннисфейл қаласының жанында орналасқан. Квинсленд парктері мен жабайы табиғат қызметіне тиесілі, ол 2008 жылы ашылды. Оның құрамында тропикалық жаңбырлы ормандар арқылы жер бетінен 15 метр биіктікте өтетін және 37 метрлік бақылау мұнарасы бар 350 метрлік көтерілген жол бар. Tree Top Walk – Австралияда салынған алғашқы орман шатырымен жүруге арналған жол. Оны Квинслендтің оңтүстігіндегі О’Райлидің жаңбырлы орманындағы Лэмингтон ұлттық паркінен табуға болады. 1988 жылы салынған, оның ұзындығы 180 метр және 9 кішкентай аспалы көпірден тұрады. Ең биік нүктесі жер бетінен 34 метрге жетеді. Тамборин жаңбырлы орманы Skywalk – 1,5 км қашықтықтық жол, оның 300 метрі көпірлермен және орман үстіндегі консольдік бөлімдермен жабдықталған. Ол 2009 жылы ашылды. Квинслендтің солтүстігіндегі Дайнтри Дискавери Орталығының әуелік жолы жер бетінен 11 метр биіктікте тропикалық жаңбырлы ормандардан өтеді. Ол бес қабатты, 23 метрлік бақылау мұнарасына жетелейді.

Батыс Австралия

Батыс Австралияның оңтүстігіндегі Дания маңындағы Гиганттар аңғарының ағаш бағынан өтетін жол 620 метрлік және жерден 40 метрге дейінгі биіктіктегі бөлімдерді қамтиды. Ол мемлекеттік парктері мен жабайы табиғат департаментінің меншігінде.

Бруней

Ұлу Тембуронг ұлттық паркі ерекше биік (60 метрлік) орман шатырымен жалғасқан ағаш үйлерден тұратын жолға ие. Оған ұзын қайықпен жетуге болады.

Коста-Рика

Аспанды аралау – Монтеверде бұлтты орманы ағаштарының қанатының үстінен жасалатын саяхат. Sky Walk аспалы көпірлер мен ағаш төбелерінен биік жатқан жолдардың үйлесімінен тұрады. Sky Walk – жаяу серуендеу жолдары, пульсті гондола және зиплайнды қамтитын, ірі орман туристік кешенінің бір бөлігі.

Германия

Бавариядағы Нойшонаудағы Баумвипфелпфад – орман төбесінен 8 мен 25 метр аралығында 1300 метрлік жаяу жол. Ол 44 метрлік ағаш күмбезіне спираль бойынша жоғары көтерілумен аяқталады. Баумвипфельпфад Харц (Баумвипфельпфад Бад Харцбург) – Төменгі Саксонияның Гослар ауданындағы Бад Харцбург қаласының маңындағы Харц тауларындағы білім беру және ағаш басындағы жол. Ағаш басына шамамен 300 метрлік спираль тәрізді кіреберіс арқылы жетуге болады. Құрылыс құны шамамен 4,6 миллион еуроны құрады және құрылыс жобасы 2014 жылдың қарашасынан 2015 жылдың наурызына дейін жүргізілді. Ағаш басындағы жол 2015 жылдың 8 мамырында пайдалануға берілді. Баумвипфельпфад – Сааршлейфе Меттлах қаласында (Саарланд) 1250 метрлік жаяу жолы жерден 23 метрге дейін көтеріледі. Жолдың соңындағы бақылау мұнарасының биіктігі 43 метрге жетеді. Хайних ұлттық паркіндегі "Баумкроненпфад". ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік табиғи мұрасы болып табылатын Хайних ұлттық паркіне бар болғаны 10 км қашықтықта бара аласыз. Ағаштардың 24 метрлік биіктігінде серуендеп, 44 метрлік мұнараға көтеріліңіз. Ұлттық парк көрмесі және соңғы жетістік – "Тармысық тесік" биосфера туралы мәліметтер ұсынады. Табиғатты жақсы көретіндер табиғаттың таза аумағында 18 жаяу жолмен және 3 велосипед жолымен жүре алады. www.baumkronenpfad.de

Гана

Қақұм шатыр жолы 300 метрден астам созылып, орман төңірегінен 35 метрге дейін биіктейтін көру платформасы мен жеті көпірді қамтиды.

Малайзия

Малайзияның Борнео штатындағы Сабах қаласында орналасқан Данум аңғарының шатыршалық жолы 300 метрлік, 27 метрлік биіктіктегі шатыршалық жол арқылы келушілерге керемет тропикалық жаңбырлы ормандардың көрінісін ұсынады. Кедах штатында орналасқан Сугай Седим ағаштардың үстіндегі жолы 925 метр ұзындықта. Африкадағы ең ұзын шатыршалық жол Лекки табиғатты қорғау орталығында орналасқан. Бұл жоба Chevron компаниясының демеушілігімен жүзеге асырылған, бірақ Нигерияның табиғатты қорғау қоры басқарады және қадағалайды. 401 метрлік жол ерекше табиғи қорықты кесіп өтеді, биіктігі 22,5 метр. Шатыршалық жол 2015 жылдың 23 желтоқсанында Лагос штатының үкіметі Нигерияның табиғатты қорғау қорына тапсырылды.

Перу

Перулік Амазониядағы Инкатерра Канапийі – 344 метрлік жеті аспалы көпір, алты ағаш үстіндегі бақылау алаңы және 29 метрлік екі мұнарадан тұрады.

Самуа

Савай аралының батыс жағында орналасқан Самоадағы Фалеалупо ауылында 40 метрге дейін биіктікте орналасқан және банян ағаштарынан өтетін Фалеалупо жаңбырлы орманының әуе жолы бар. Ол 1997 жылы салынды және жаңбырлы орманды қорғауға және туризм арқылы жергілікті тұрғындарға табыс табуға бағытталған жобаның бір бөлігі болып табылады.

Сингапур

Оңтүстік Риджс ормандық серуені – 1,3 км ұзындықтағы жоғарылатылған металл жол, биіктігі 18 метрге дейін жетеді, ағаштардың бағаналарымен бір деңгейде. Оңтүстік Риджс серуенінің ең әсерлі бөліктерінің бірі. Серуеннің ортасында шамамен, жол бір сәт жер бетіне оралып, бастапқыда британдық армия офицерлері үшін салынған, ал қазір Сингапурдағы бай экспаттар ұнататын Престон жолы мен оның "қара және ақ" бунгалоларымен қатар жүреді. Оңтүстік Риджс кәпірлігі – ормандық серуенге ұқсас 280 метрлік жоғарылатылған металл жол, сәл қысқарақ, бірақ биік ағаштардың арасында және ағаштарға жақын орналасқан. HSBC Treetop Walk – Макричидегі ең биік екі нүкте – Букит Пирс және Букит Калангты байланыстыратын 250 метрлік аспалы көпір. Ең биік нүктесінде көпір орман төңірегінен 25 метр биіктікте ілінген. Сингапур ботаникалық бағындағы SPH Walk of Giants – 260 метрлік ұзындықтағы, жерден ең жоғары биіктігі 8 метр болатын жоғарылатылған ағаш жол. Ол келушілерді кем дегенде 60 метрге, ал кейбіреулері 80 метрге дейін өсетін ағаштар жинағынан өткізеді.

Ұлыбритания

200 метрлік ағаш үстіндегі жол Лондон қаласындағы Кью Корольдік ботаникалық бағында орналасқан. Ол 2008 жылы ашылды және ормандық жол емес, көбінесе ашық саябаққа көрініс ұсынады. Бұл жол келушілерге орман қабаттарымен, сондай-ақ онда мекен ететін құстар, жәндіктер және саңырауқұлақтар туралы түсінік беруді мақсат етеді. Жолға жақын жерде келушілерге жолға көтерілмес бұрын ағаш түбірлері туралы білуге мүмкіндік беретін ерекше туннель бар.

Тайланд

Чианг Май провинциясының Мей Рим ауданындағы Королева Сирикит ботаникалық бағындағы 400 метрлік көпір 2015 жылы ашылды.

Флорида

Флориданың оңтүстік-батысындағы Мякка өзені мемлекеттік саябағы Солтүстік Америкадағы алғашқы шатырлы жолға ие, ол емен және пальма ағаштары арасында 30 метр биіктікте созылады. Уолт Дисней әлеміндегі Бей көлінде орналасқан Дискавери аралы 1974 жылдан 1999 жылға дейін жұмыс істеді және «Авиан жолы» аттракционында шатырлы жол болды. 2017 жылы ол тозығы жеткен, бірақ көбінесе бұрынғы қалпында сақталған.

Грузия

Атланта ботаникалық бағындағы Кендеда көпіршесі – бұл салыстырмалы түрде жаңа нұсқа, ол келушілерге қалалық орманның Сторза Вудс бөлігінен 183 метр (600 фут) қашықтықта, 12 метр (40 фут) биіктікте жүруге мүмкіндік береді. Көпірше құрылысы едәуір ерекше кері ілгіш конструкция болып табылады. Ол 2010 жылы ашылды және құрылысы 55 миллион долларға бағаланды.

Мичиган

Доу Гарднс бағындағы 426 метрлік (1400 фут) Уайтинг Орманды жолы 54 акрлық ормандық жолдарға, көлдерге, шалғынды далаларға және алма бағына көрініс ашады. Мичиган штатының орталық бөлігінде орналасқан бұл жол қазіргі таңда Америка Құрама Штаттарындағы ең ұзын орманды жол болып табылады, оның ең биік нүктесі жерден 12 метр (40 фут) биіктікте. Ол 2018 жылдың күзінде 20 миллион доллар инвестициямен ашылды.