Кіріспе

II* санаттағы үй, Софолк, Ұлыбритания

Сомерлейтон Холл – Англияның Сомерлейтон және Лоустофт қалалары маңындағы шатырлы үй және иелік. Оның иесі – Хью Кроссли, 4-ші Сомерлейтон бароны. Алғашқы жобасын Джон Томас жасаған. Ғимарат Англияның Ұлттық мұра тізіміне II* санаттағы ескерткіш ретінде енгізілген, ал оның ландшафты мен формальды бақтары Тарихи парктер мен бақтар тізімінде II* санаттағы мұра ретінде тіркелген. Кнепп Жабайы жерінен шабыт алып, Сомерлейтон иелігін жабайыландыру жұмыстары жүргізілуде, оған еркін жүретін ірі қара мал, қара шошқалар мен Эксмур понилері енгізілді.

Тарих

1240 жылы Сэр Питер Фитзосберт Сомерлейтон Холлдың орнында сарай салған, оның қызы Джернеган отбасына үйленген. Фитзосберттердің еркек ұрпағы тоқталып, Джернегандар 1604 жылға дейін осы иелікте болды. 1604 жылы Джон Вентворт бұл иелікті сатып алды. Ол Сомерлейтон Холлды Шығыс Англияның Тюдор-Якоб стиліндегі сарайға айналдырды. Кейін ол Гарни отбасының иелігіне өтті. Келесі иесі – адмирал сэр Томас Аллин, ол Лоустофт қаласында туған. Ол 1665 жылғы Лоустофт шайқасына және 1672 жылы Саутвольдтегі Солебей шайқасына қатысқан. Соңында, сол отбасының еркек ұрпағы да жойылды. 1843 жылы Сомерлейтон Холл мен паркті табысты кәсіпкер және парламент депутаты Сэмюэл Мортон Пето сатып алды. Ол келесі жеті жыл бойы кең ауқымды қайта құру жұмыстарын жүргізіп, ағылшын-итальян сәулетінің шедевр тудырды. Ұйге арнайы суреттер салынды, ал бақшалар мен жерлер толығымен қайта жоспарланды. Пето Уильям Эндрюс Несфилд пен Джозеф Пакстонға бақша дизайндарын тапсырды. Петоның ұлы Гарольд Пето белгілі бақша дизайнері болды, бірақ оған Сомерлейтон бақшаларының әсер еткені белгісіз. 1863 жылы Сомерлейтон иелігі Батыс Йоркширдегі Халифакстан келген, кілем өндіруші, Пето сияқты қайырымдылықпен айналысқан және парламент мүшесі болған сэр Фрэнсис Крослиге сатылды. Сэр Фрэнсистің ұлы Савил 1916 жылы Сомерлейтон бароны атанды. Отбасының ұраны: «Барлық жақсылық жоғарыдан келеді». Хью Кросли, 4-ші Сомерлейтон бароны, 2012 жылы Холлды мұраға алды және отбасымен бірге онда тұрып жатыр. 1955 жылы әуе кемесін ойлап тапқан Кристофер Кокерэлл Сомерлейтон Холлдағы көлді алғашқы тәжірибелерін жүргізу үшін пайдаланды.

Сарай

Зал ІІ* санаттағы ескерткіш болып табылады. Оны Джон Томас жобалаған, ол бұрын Принц Альберт үшін жұмыс істеген архитектор еді, және 1850 жылы құрылысы аяқталды. Сағат мұнарасында Бенджамин Вуллиами жасаған сағат орналасқан. Ол Англияның Ұлттық мұра тізіміне енгізілген.

Салтанатты бақтар

Ландшафтық парк пен формалды бақтар да тарихи парктің және бақтардың тізілімінде ІІ* дәрежеде тіркелген. Формалды бақтар меншіктің (7,7 шаршы миль) бір бөлігін құрайды. Олар 1846 жылы Уильям Эндрюс Несфилд салған, Ұлыбританиядағы ең үздік лабиринттердің бірі – шаған қабырғалы лабиринтті, сондай-ақ «Кристалл сарайдың» архитекторы Джозеф Пакстон жасаған қырлы-борықты жылыжайды қамтиды. Бұдан басқа, қоршалған бақ, құс үйі, лоджия және раушан гүлдері мен глициниялармен жабылған ұзын пергола бар. Бақтың ашық аймақтарында рододендрон мен азалиялар, сондай-ақ ағаштардың көрнекті коллекциясы орналасқан. Жеміс бағы мен шарап қоймасы екеуі де ІІ дәрежелі тізімде. Жеміс бағының солтүстігіндегі қырлы-борықты жылыжайлар ІІ дәрежелі тізімде. Бірнеше бақ безендірулері мен мүсіндер тізімделген; оларға Аталантаның мүсіні, күн сағатының төңірегіндегі төрт урнадан тұратын топ, сондай-ақ күн сағаты кіреді, барлығы ІІ дәрежелі тізімде. Формалды бақтардағы ортадағы төрт урна мен төрт тас иінтірек екеуі де ІІ дәрежелі тізімде. Қысқы бақтың қалдықтары мен формалды бақтардың шекаралық қабырғалары ІІ дәрежелі тізімде. Террасаның оңтүстігіндегі цистерна және бақтың алдыңғы жағындағы тіреу қабырғасы ІІ дәрежелі тізімде. Сарайдың кіреберісіндегі қабырға ІІ дәрежелі тізімде. Оңтүстік ложасы және Сомерлейтон залының қақпалары ІІ дәрежелі тізімде.