Кіріспе

Сүт негізіндегі тағамдық өнім

Қышқыл сүт – сүтті қышқылдау арқылы өндірілетін тағамдық өнімдердің бір тобын білдіреді. Сүттің қышқыл дәміне жету үшін бактериялық ашыту немесе лимон шырыны немесе сірке су сияқты қышқыл қосу қолданылады. Қышқыл сүттің ұюына және қоюына себеп болып, зиянды бактериялардың өсуін тежейді және өнімнің сақталу мерзімін ұзартады. Одан ірімшік жасауға болмайды. Бактериялық ашыту арқылы алынған қышқыл сүт нақтырақ айтқанда ашытылған сүт немесе мәдениеттелген сүт деп аталады. Дәстүрлі түрде, қышқыл сүт – бір күн бойы жылы жерде, көбінесе пештің жанында қалдырылып, қышқылданып, жаңа сүт болатын. Қазіргі заманғы коммерциялық қышқыл сүт табиғи түрде қышқылданған сүттен өзгеше болуы мүмкін. Микробты организмдердің болуымен немесе болмауымен қышқыл қосылған қышқыл сүт нақтырақ айтқанда қышқылданған сүт деп аталады.

Рецептерде

Шикі сүт қышқылданбаған кезде оны кейде "тәмді сүт" деп атайды, себебі оның құрамында лактоза қанты болады. Ашыту процесінде лактоза сүт қышқылына айналады, ол қышқыл дәміне ие. Мұздатқыш ойлап тапқанға дейін шикі сүт көбінесе ішілмес бұрын қышқылданып кететін, сондықтан түрлі рецепттерде қалған сүт ингредиент ретінде пайдаланылатын. Ашыту арқылы алынған қышқыл сүттің дәмі, қышқылдандыру арқылы алынғаннан өзгеше болады, себебі коммерциялық өндірісте қосылатын қышқылдардың сүт қышқылынан басқа да дәмі бар, сондай-ақ ашыту процесі жаңа дәмдерді тудыруы мүмкін. Қатық – табиғи түрде қышқылданған сүттің қазіргі кездегі кең таралған алмастырғышы.