Кіріспе

Американдық мұсылман уағызшы (1963 жылдан қазірге дейін)

Әли Әл-Тәмими (сондай-ақ Әли Әл-Тимими; 14 желтоқсан 1963 жылы туған) – Вирджиния штатының Фэрфакс округынан шыққан американдық есептеу биологы және ислам мұғалімі. 2001 жылғы 11 қыркүйек оқиғасынан кейін жеке кешкі ас кезінде шәкірттеріне айтқан сөздеріне сүйене отырып, мемлекетке опасыздық жасауға және Талибанға қызмет етуге тырысқаны үшін сотталды. 2005 жылы ол өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Оның тікелей шағымы әлі де қаралып жатыр және он сегіз жылдан астам уақыттан бері тоқтап тұр. Әл-Тимими он бес жылдан астам уақыт жеке камерада ұсталды, оның ішінде он жылдан астам уақыт Колорадо штатындағы ADX Флоренс федералдық түрмесінде ерекше әкімшілік шаралармен ұсталды. 2020 жылдың тамызында аудандық сот оның ісі маңызды құқықтық мәселелерді көтеріп отыр деген шешім шығарғаннан кейін, шағымды күтіп тұрған кезде үй қамауына шартты түрде босатуға бұйрық берді.

Ерте өмір және білім

Әл Тимими 1963 жылы туған және Вашингтон қаласының Палисадес ауданында өскен. Ол он бес жасқа дейін Джорджтаун күндізгі мектебінде оқыды. Оның әкесі (2010 жылы қайтыс болған), адвокат, сол кездегі Ирак Корольдігінің елшілігінде мәдени атташе қызметін атқарған. Оның анасы, психикалық денсаулық саласының маманы, арнайы білім беру саласының докторы, бастапқыда ақыл-ой жетілмеушілігі бар балаларға арналған Сент-Джонс балалар даму орталығында сабақ берді. Кейін, 1970 жылдардың ортасында, ол Вернон әйелдер колледжінің деканы болды. Әл Тимимиге Саид Кутб, Абд әл-Рахман Абд әл-Халик, Сафар әл-Хавали және Мұхаммед Сурр сияқты ислами ойшылдар да әсер етті. 2005 жылдың сәуір айында сотталғаннан кейін Сауд Арабиясының «Ал Мадина» газетінде Әл Тимимидің өмірі туралы редакциялық мақала жарияланды. Онда оның тұлғасы «шешендік, қиындықтарға төтеп беру қабілеті, бір жағынан ерекше пікірлер, екінші жағынан мейірімділік пен жақсы қарым-қатынас» сипаттарын біріктіретін тұлға ретінде сипатталды. «Бұл ерекше үйлесім мені қатты әсер етті, мен оны шейх Саид Кутбқа ұқсас деп ойладым». Әл Тимими ата-анасының тілегімен бір жыл оқығаннан кейін АҚШ-қа оралып, Мэриленд университетінде компьютерлік ғылымдар бойынша екінші бакалавр дәрежесін алды. Кейін ол 2004 жылы Джордж Мейсон университетінен «Қатердегі хаос және күрделілік» тақырыбында докторлық диссертациясын қорғап, есептеу биологиясы саласындағы философия докторы ғылымын алды. Грант ГМ және басқалар. (2004 жылдың сәуір айы) «Рак зерттеуіндегі микромассивтер», «Ракқа қарсы зерттеулер», 24 (2A): 441-8. Әл Тимими, А., және Джеймисон, Д. К. (2004 жылдың сәуір айы) «Микромассив деректер қоймасындағы білімді ашу», Ақпараттық технологиялар жөніндегі халықаралық конференция, IEEE, Лас-Вегас, Невада штаты.

Жұмыспен қамту және исламдық қызмет

Мединадан оралғаннан кейін Әл Тимими 1990-шы жылдары ислам конференцияларында салафия тақырыбында лекциялар оқып, біртіндеп тыңдарман дамытты. Виорст Әл Тимимидің замандас саяси мәселелерден қашып, керісінше "исламдық соңғы күннің көрінісі, пайғамбарлық, құдайдың мәні және фиқһ (ислам құқығы) – бұл мәселелерді ол Мединеде және жеке оқуларында зерделеген" деп жазды. Әл Тимими "көптегендердің пікірінше, Америкада туған алғашқы белсенді салафит уағызшысы" деп сипатталған. Бірақ Әл Тимими Әл-Авлакидің ниетіне күдікпен қарады, оны тұзаққа салу әрекеті деп ойлады және Әл-Авлакиден кетіп қалуын сұрады. 2020 жылдың 18 тамызында Twitter-де CBS ұлттық қауіпсіздік тілшісі Кэтрин Херридж бүкіл оқиғаның себебі Әл-Авлакидің Әл Тимимидің үйіне келгені екенін мәлімдеді.

Сот және үкім шығару

Әл Тимимиді соттамас бұрын, прокурорлар "Вирджиния Джихад желісі" деп атаған жас мұсылман ерлер тобы Лашкар-е Тайба деп аталатын Пәкістандағы жауынгерлік оқу лагеріне саяхат жасағандары үшін сотталды. Бұл топ 2001 жылдың 26 желтоқсанында АҚШ-тың "Шетелдік террористік ұйым" деп танылды. Әл Тимими сол істе айыптамасыз серіктес ретінде аталды және "олардың шетелге барып, Ауғанстанда зорлық-зомбылықпен күресіп жатқан моджахедтерге қосылу уақыты келді" деген пікірде болды. Сол жиынға қатысқан Рэндалл Ройер ерлерге Лашкар-е Тайбадан әскери оқу алуға болатынын айтты және оларды осы ұйыммен байланыстырды. "Вирджиния Джихад желісі" ісі бойынша сот аяқталғаннан кейін, прокурорлар Әл Тимимиді Лашкар-е Тайбаға сапарларын ұйымдастыруға көмектескені үшін соттады. Апталық кеңескеден кейін, қазылар алқасы 2005 жылдың сәуірінде Әл Тимимиді барлық 10 тармақ бойынша кінәлі деп тапты. Ройер 2016 жылдың желтоқсанында түрмеден босатылып, қазір діни экстремизмге қарсы күресетін коммерциялық емес ұйымда жұмыс істейді. Босатылғаннан кейін Ройер "Тимими нақты түрде Талибанға қосылуға немесе әл-Қаидаға көмектесуге шақырмады, бірақ оған мұндай ұсыныс жасаған сияқты болды" деді. Алайда Ройер сонымен қатар Әл Тимимидің мұсылман ерлерге "муджахидтермен бірге болу керек" деген кеңесінің "өте қате кеңес" болғанын айтты.

Апелляциялық шағымдар

2005 жылы сотталған болса да, әл-Тимимидің тікелей апелляциялық шағымы әлі де жалғасуда. 2005 жылдың соңында әл-Тимимидің адвокаттары, сол кезде жақында жарияланған NSA ордерсіз бақылау бағдарламасына байланысты, әл-Тимимиге қарсы заңсыз тыңдаулар жүргізілген-жоқ па, соны анықтау үшін ақпарат сұрады. АҚШ-тың төртінші апелляциялық округі бұл істі аудандық сотқа қайтару арқылы жауап берді, бұл сот судьясына кең өкілеттік берді. Әділет министрлігі әл-Тимимиге қарсы NSA тыңдауларын қолданғанын нақтыламады да, жоққа шығармады да. 2006 жылы әл-Тимимидің адвокаттары оның Федералдық түрмелер бюросымен (ФТБ) қарым-қатынасына наразылық білдіріп, оны заңгерлерімен кездесуіне кедергі келтіру үшін бірнеше рет басқа мекемелерге ауыстырғанын мәлімдеді. Адвокат Джонатан Турли NPR телеарнасына берген сұхбатында әл-Тимимидің "алты айдан кем уақыт ішінде төрт штаттың кем дегенде алты түрмесіне ауыстырылғанын" айтты. "Оны табу "Уолдо қайда?" ойынына айналды. Біз оны таба алмадық". Ішкі тергеуден кейін ФТБ түрме қызметкерінің әл-Тимимиді "сөзбен мазақтағанын" анықтады, бірақ әл-Тимимидің басқа да шағымдарын растауға жеткілікті дәлел таба алмады. 2016 және 2019 жылдар аралығында әл-Тимимидің адвокаттары оның бірнеше сот үкімінің Жоғарғы Соттың Johnson v. United States және United States v. Davis істері бойынша шешімдеріне сәйкес жарамсыз деп танылуын талап етті. 2020 жылдың 27 сәуірінде әл-Тимимидің адвокаттары оның апелляциясы аяқталғанша шартты түрде түрмеден босату туралы өтініш берді, бұл өтініште Жоғарғы Соттың араласуы оны түрмеде ұстап тұруға негіз болған айыптауларға күмән тудырғаны және COVID-19 пандемиясы оның босатылуын қажеттейтін ерекше жағдай екені айтылды. 2020 жылдың 18 тамызында судья Бринкема бұл өтінішті мақұлдап, әл-Тимимиді ADX-тан шартты түрде босатып, үй қамауына жіберді. 2020 жылдың 1 қыркүйегінде әл-Тимими ADX Флоренциядан босатылып, үй қамауына алынды.