Кіріспе

Католик шіркеуінің епархиясы

Гонконгтың Рим-католик епархиясы (; Dioecesis Sciiamchiamensis) – Католик шіркеуінің Латын шіркеуінің епархиясы. Епархия өзінің атын епископтың тұратын қаласынан алады. Гонконгтың Рим-католик епархиясы Гуанчжоу (Кантон) архиепархиясының де-юре суфраган епархиясы болып табылады. Алайда, іс жүзінде ол тікелей Қасиетті Тақтың қарауында. Теория бойынша, Гонконг қана емес, Гуандун провинциясының шағын бөлігі де епархия құрамына жатады. Бірақ іс жүзінде епархия Гонконгтың арнайы әкімшілік аймағынан ғана тұрады. 2022 жылдың тамызына қарай жергілікті католиктердің саны шамамен 395 000, ал Гонконгта 169 000 филиппиндық католик болды. Оларға 279 діни қызметкер, 36 дьякон, 62 монах және 419 қарындас қызмет етеді. Бұл епархия Макао епархиясынан тәуелсіз, бірақ Макао епискобының билігіндегі «Гонконг пен оны қоршаған алты лигадан» тұрады. Британдық сарбаздар арасында ауру-сырқаты мен өлім-жітімнің жоғары деңгейіне байланысты префектураны құрудың бастапқы мақсаты, жаңадан құрылған колониядағы британдық (ирландтық католик) сарбаздарға рухани қызмет көрсету болды. Швейцариялық епархиялық діни қызметкер және Макаодағы миссияның бұрынғы прокуроры Теодор Жозе алғашқы апостолдық префект атанды. 1842 жылы ол Поттингер және Веллингтон көшелерінің қиылысында Гонконгтағы алғашқы католик шіркеуінің іргетасын салды. Шіркеу Таза ұғымға арналды. 1842 жылы Жозе қайтыс болғаннан кейін Энтони Феличиани Гонконгтың апостолдық префекті болды. Ван Чай ауданындағы католиктерге арналған Франциск Ксавьер капелласы 1845 жылы негізделді. Феличиани Қытайдағы миссионерлік жұмысты үйлестірді және Гонконг үкіметі қытай емес халқына бөлген ең алғашқы жерлеу орны – Старстрит округінде маңызды жерлер сатып алды. Префектура миссионерлік қызмет атқарды, бірақ бастапқыда епархияға айналуы жоспарланған. Алғашқы он жылда миссионерлер шіркеулер, мектептер, семинариялар, сондай-ақ ауруларға, қарттарға және жетімдерге арналған мекемелер салды. Апостолдық префект Теодор Августин Форкадтың өтініші бойынша 1848 жылдың 12 қыркүйегінде Шартрдың қасиетті Пауыл әпкелерінің төртеуі Гонконгқа келді. Әпкелердің алғашқы міндеті – қаламаған нәрестелерге, көбінесе қыздарға арналған үй құру болды. 1858 жылы Миланның Шетелдік миссионерлер семинариясының (қазіргі PIME) мүшелері, алғашқы миссионерлер келді; олар миссияның басқаруын өздеріне алуға тағайындалды. Олар соборды кеңейтуге кірісті, бірақ 1859 жылдың 18 қазанында ол өртенді. Собор қайтадан салынды және 1860 жылдың 18 наурызында баталанды. 1860 жылға қарай физикалық аумақ Гонконгты қоршаған алғашқы алты лигадан асып, Сан-Он округін, Коулун түбегін, Сай Кунг түбегін және Нам-Тауды қамтыды.

Апостолдық викариат

1874 жылы Гонконг префектурасы апостолдық викариат деңгейіне көтеріліп, Миланның шетелдік миссионерлер семинариясына тапсырылды. Каносса қарындастары да Гонконгта қызметін бастады. Гонконг аралынан басқа, викариат құрамына Коулун (1860 жылы колонияның бөлігі болған), Лантау аралы (1898 жылдан бері колонияның бөлігі) және Сан-он, %E5%BD%92%E5%96%84%E5%8E%BF, Хой Фунг (Хай Фунг) аудандары кірді.

Тұрақты дін қызметкерлері бар шіркеулер: собор (Гленэли), Сент-Жозеф (Бақша жолы), Сент-Франциск (Ван Чай), Киелі Жүрек шіркеуі (Вест-Пойнт), Сент-Антони шіркеуі (Вест-Пойнт). Париждің шетелдік миссионерлер қоғамы Гонконгта прокурор, Пак-Фу-Ламдағы санаторий (Бетани) және баспа кеңсесіне (Назарет) ие болды. 1875 жылы Société des Missions Etrangères de Paris Пок Фу Ламдағы Бетаниде Азияның түкпір-түкпірінен келген дін қызметкерлері мен миссионерлердің тропикалық аурулардан емделуі үшін санаторий ашты, олар миссионерлік қызметтеріне оралуға дайын болды. 1894 жылы бубондық оба эпидемиясы салдарынан халықтың көп бөлігі Гонконгты тастап кетті. Джон Дуглас Лапрайк Пок Фу Ламдағы отбасылық мүлігі – Дуглас қамалын француз миссиясына сатты. Ғимарат жақын арада монастырға айналып, Назарет деп аталды. Ғимаратта негізгі жөндеу жұмыстары жүргізілді, соның ішінде Азиядағы 20 ғасырдың басындағы ең ірі кітап басып шығару және аудару орталықтарының біріне айналған баспахана да болды. 1920-1930 жылдары көптеген ордендерден миссионерлер келіп, көптеген шіркеулер, мектептер мен ауруханалар салды. 1935 жылы доминикандықтар Николсон тауының етегінде, Розарий төбесі деп аталған жерде, бүкіл Қиыр Шығыс үшін зерттеу орталығы болған Сент-Альберт монастырын (әлде Сент-Альберт Ұлы монастыры) құрды. 1959 жылы монастырь жабылып, студенттер Филиппинге көшірілді, ал ғимарат Розарихилл мектебіне берілді, ал учаскенің бір бөлігі %E7%8E%AB%E7%91%B0%E6%96%B0%E9%82%A8 болып табылады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жапондық оккупация барлық қызметтерді тоқтатты. Миссионерлер эвакуацияланды, түрмеге қамалды, босатылды және қуылды. Соғыстан кейін бірден қайта құру жұмыстары басталды.

Діоцезия

1946 жылдың 11 сәуірінде Папа Пий XII Қытайда епископтық иерархияны орнатып, барлық апостолдық викариаттарды епархиялар деңгейіне көтерді, олардың ішінде Гонконг та болды. Осыдан бері Гонконг епархиясы тікелей Папаға бағынады. Энрико Вальторта Гонконгтың алғашқы епископы атанды. 1949 жылы Қытай коммунистік үкіметінен қашқан босқындар Гонконгқа ағыла бастады, олардың көптегені – католиктер мен дін қызметкерлері болатын, және олар Қытайдың түкпір-түкпірінен келді. Епархиялық қызметтер Колония шегімен шектелді. 1952 жылы епархия босқындар үшін жеті жаңа шағын ғибадатхана ашты. 1969 жылы епископ Франциск Хсу, Лоренцо Бьянки отставкаға кеткеннен кейін, Гонконгтың алғашқы этникалық қытай епископы болды. 1988 жылдың 29 мамырында бесінші епископ Джон Баптист Ву, Папа Иоанн Павел II-нің тағайындауымен Кардиналдар кеңесінің мүшесі атанды. Ол Гонконг епархиясынан шыққан алғашқы кардинал болды. 1991 жылдың 18 тамызында Гонконгтың тоғыз сайлау округінде, Коулун мен Жаңа территорияларда Діни қызметкерлер Кеңесі, Әділет және бейбітшілік комиссиясы, Католик мирянның Орталық Кеңесі және Католик дін және қоғам институты бірлесіп «1991 жылғы сайлаулар» тақырыбында ашық форум өткізді. Форумның мақсаты – жамағатты Заң шығару кеңесіне тікелей сайлауға белсенді қатысуға шақыру болды. Шіркеу ұйымдары да жарияланымдар, сауалнамалар және газеттердегі жарнамалар арқылы жамағат пен қарапайым азаматтарға үндеу жасады. 1993 жылдың 15 сәуірінде епархия тоғыз деканатқа бөлінді. Діни Кеңес қайта ұйымдастырылып, барлық декандар экс-официо мүшелер ретінде енгізілді. 2002 жылдың 23 қыркүйегінде кардинал Ву қайтыс болғаннан кейін, оның көмекшісі Джозеф Зен Зе Кун Гонконгтың 6-шы епископы болды. 2004 жылдың 8 шілдесінде Заңнамалық Кеңес preserve=1 қабылдады. 2005 жылдың 1 қаңтарынан күшіне енетін түзетуге сәйкес, 2010 жылға дейін әрбір көмектесілген мектептің басқару комитетін (БҚ) құруы міндетті болды. БҚ құрамына ұстаздардың, оқушылардың ата-аналарының және түлектердің, сондай-ақ басқа да тәуелсіз тұлғалардың сайланған өкілдері кіруі керек еді. Бұл мектептерді басқаруда шіркеудің рөлі азаяды деген алаңдаушылық тудырды, себебі шіркеу өз мектептеріндегі білім беру мақсаттарына жеткізе алмайды деп ойланды. 2005 жылдың 5 маусымында Зен, егер Заңнамалық Кеңес 2005 жылдың 8 шілдесінде мектептерге көмектесу үшін БҚ құруға қатысты заңды қабылдаса, ол сотқа шағымданатынын мәлімдеді. Үкімет өзінің негізгі мақсаттарынан бас тартып, епархия кейіннен бұл ұсынысты қолдауға шешім қабылдады. 2006 жылдың 22 ақпанында Папа Бенедикт XVI епископ Жозеф Зенді Кардиналдар кеңесіне көтерілгенін жариялады. Ол 24 наурызда өткен консисторияда кардинал атағын алды. Зен демократияны жақтады және Қытай Халық Республикасын сынады. Оның үкімет саясатына қатысты көзқарастары Гонконгтың бұрынғы бас атқарушысы Дональд Цанг Ям Куеннің, сондай-ақ католик болған оның көзқарастарымен жиі қайшылықта болды. 2009 жылдың 15 сәуірінде Папа Бенедикт XVI Зеннің отставкасынан кейін Джон Тонг Хонды Гонконг епархиясының 7-ші епископы етіп тағайындады. Тонг 2012 жылдың 19 ақпанында Кардиналдар кеңесінің мүшесі болып тағайындалды. 2017 жылдың 1 тамызында Папа Франциск Тонгтың отставкасын қабылдады, бұл көмекші епископ Майкл Йенг Минг Ченгке Гонконг епархиясының 8-ші епископы ретінде оның орнын басуға мүмкіндік берді. 2019 жылдың 3 қаңтарында Йенгтің күтпеген өліміне байланысты, Гонконгқа тапсырылғаннан кейін көмекші епископтың кеткен епископты алмастыруының де-факто тәжірибесін сақтау мүмкін болмады. Оның өлімінен кейін Гонконг халқының, оның ішінде католиктердің арасында қырқыс дау тудырған экстрадиция заңын өзгертуге қатысты қозғалыс басталды. Бұл жағдайлар сол кездегі әлеуметтік ахуалды пасторалды түрде басқаратын епископты тағайындауды қиындатты, және 2021 жылдың мамырында ғана Папа Франциск иезуит діни қызметкері Стивен Чоуды Гонконгтың 9-шы епископы етіп тағайындады.

Кәдімгілер

Төменде Гонконг епархиясының және оның құрылғаннан берігі алдыңғы биліктерінің басшыларының тізімі келтірілген.

Көмекші епископтар

Коадъюторлардан өзгеше, көмекші епископтардың 1983 жылғы Канондық құқық кодексінің 975-ші канонының 1-тармағына сәйкес, ізбасарлық құқығы жоқ. Қазір ол Сила титулды архиепископы және Мальта мен Ливиядағы апостолдық нунцийі.

Білім

Гонконгтың тапсырылуына дейін және одан кейінгі кезеңде епархия епархиялық мектептерді "қатаң бақылауда" ұстағандығы туралы South China Morning Post газеті жазды. Гонконг үкіметі 2004 жылы әр мектептің инкорпорацияланған басқару комитетін (IMC) құруын міндеттейтін заң қабылдады, ол әрбір мектепті басқаруға жауапты болды. Епархия бұл Гонконгтың Негізгі Заңының 141-бабына қайшы келеді деп мәлімдеді, онда діни мектептердегі басқару жүйелері өзгеріссіз сақталады делінген.