Кіріспе
Люксембургтік велосипедші Шарли Гаул (8 желтоқсан 1932 – 6 желтоқсан 2005) – Люксембургтің кәсіби велосипедшісі. Ол велокросстан ұлттық чемпион, шебер уақыт сынағынан өтуші және тамаша тауға көтерілуші болған. Оның шеберлігі 1958 жылғы Тур де Франста оған «Таулардың періштесі» деген лақап атты әкелді, онда ол төрт кезеңнің жеңімпазы атанды. Сонымен қатар, ол 1956 және 1959 жылдары «Джиро д’Италия» жарысын жеңіп алды. Гаул суық, жаңбырлы ауа-райында ең жақсы өнер көрсетті. Кейінгі өмірінде ол усақ-түйекке көңіл бөлмейтін, көп нәрсені ұмытып қалған адамға айналды.
Charly Gaul '/ɡ//aʊ//l/ (8 December 1932 – 6 December 2005) was a Luxembourgish professional cyclist. He was a national cyclo cross champion, an accomplished time triallist and superb climber. His ability earned him the nickname of Angel of the Mountains in the 1958 Tour de France, which he won with four stage victories. He also won the Giro d'Italia in 1956 and 1959. Gaul rode best in cold, wet weather. In later life, he became a recluse and lost much of his memory.
Ерте өмір және әуесқойлық мансабы
Галл – сылқымдаған келбетті, қайғылы бет-пішінді, денесіне шамадан тыс қысқа аяқтары бар адам еді. Бір жазушы айтқандай, оның бетінде "көңілсіз, ұяң да қайғылы көрініс, түбін таппайтын мұң бар еді, – зор, кешірімсіз шабандоздар арасында зұлым құдай оны қарғысқа толы кәсіпке мәжбүрлегендей". Галл мал дүкенінде және Беттембургтағы қасапханада мал союшы болып жұмыс істеді, 1949 жылы жарысқа қатыса бастап, 3 мамыр 1953 жылы Terrot үшін кәсіби спортшы ретінде дебют жасады. 17 жасында Австрия туры аясында Гросглокнер тау жолында бір кезеңді жеңіп, жаңа рекорд орнатты. Бұл оның Люксембургтен тыс өткен алғашқы жарысы еді. Оның алғашқы кәсіби жарысы Critérium de la Polymultipliée болды, онда ол сегізінші орынды иеленді. 1956 жылғы «Тур де Франс» жарысында алты күннен кейін Галл жарыс көшбасшыларынан жарты сағатқа жуық қалып қойды, бірақ тауларда бұл айырмашылықты өте алатынына сенімді болды. Ол таулар бойынша жүлдесін тағы да жеңіп алды, сондай-ақ үш кезеңде жеке уақытты сынаудан және Гренобльге дейінгі 18-ші кезеңнен жеңіс туды, бірақ оның күш-жігері көп нәтиже бермеді, ол 13-ші орынды иеленді. Галл 1957 жылғы «Тур де Франс» жарысын бастады, бірақ екі күннен кейін бірде-бір кезеңді жеңе алмай, жарыстан шығып қалды.
1958 жыл
1958 жылы Гал Турға оралды. Сол жылы Жиро д’Италида үшінші орын алған ол, күшті старт алып, төрт кезеңді жеңіп алды, оның үшеуі – уақытқа қарсы күрес, тіпті Мон-Вентуға көтеріліс те осылардың қатарында болды. Бедоин жағынан 1 сағат 2 минут 9 секунд көрсеткен нәтижесі, сол кездегі алғашқы шақырымдары тос таспен төселген және саммитқа дейін сапасы нашар болған жолмен салыстырғанда, 41 жылдан кейін Дофин Либереде Джонатан Вотерс оны жеңгенше рекордты сақтап тұрды. Альпідегі соңғы күні, оның менеджері Джо Голдшмидт жаңбырдың жауғанын көріп, Галды оятып: «Кел, жауынгер! Бүгін сенің күнің!» деді. Гал суық жаңбырға қуанды, ал өткен жылы жол жиегінде тоқтағанда оған жасалған шабуылды және Жиродан айырылғанын еске түсіріп ашуланды. Көптеген велошабаншылар оның тоқтауынан пайдаланды, бірақ ол ең бастысы Бобетті кінәлады – Галдың өрескел мінезіне қарағанда, Бобет өте нәзік және тартыншақ адам еді. Тарихшы Билл МакГанн оның Бобетке деген сезімі «алаулы жеккөрушілікке» айналғанын айтты. Ол кезең басталмас бұрын өзін қинаған адамды іздеп тапты. Екеуі Жиродан бері жарты сөз айтпағандықтан, бұл кездесу одан да әсерлі болды. «Мырза Бобет, дайынсыз ба?» деп сұрап, «мырза» деген сөздің жалған сыпайылығына баса назар салып, ол жалғастырды: «Сізге мүмкіндік беремін. Луитель жотасында шабуылдаймын. Тіпті қай шаштық екенін де айтамын. Турды жеңуді меннен де қалайсыз ба? Оңай. Сізге қажеттінің бәрін айттым». Жарыстың негізін қалаушы Анри Деграндж есімімен Лаутарет жотасының басында 100 000 франк сыйлық қоры орнатылған. Голландиялық Пит ван Эст Бахамонтсты екінші орынға ығыстырып, осы сыйлықты жеңіп алды. Кішкентай топ төмен түсіп, қалғандарынан сегіз минутқа озып кетті. Гал қуалай бастады және испандық Сальвадор Ботелла, сегізінші орында тұрған шабаншыны қоса алғанда, бірінен соң бірін тастап кетті. Ботелла тоқтап, басын қолына алып жылады. Оның жанына келген командаластары оны демеуге тырысты, оларға қарағанда ол қайтадан көздерінен жас шығарып, жедел жәрдем көлігіне кірді. Гал мен Бахамонт қалғандарын артта қалдырды. Басында қалғандары Гал жарыстың басында тым көп уақыт жоғалтты, ол тек ең жақсы альпинист сыйлығын ойластырып отыр деп ойлады. Луитель жотасына көтерілгенде Гал Бахамонтсты да тастап кетті. Саммитте ол көшбасшылардан үш минут қалып қойды, ал Бахамонтс бір минут артта қалды. Гал көш бастады және жарыс «судың қабылдануы, Нұхтың кемесіз су тасқыны» сияқты суға толы жағдайда өрбуде болды, делінген L’Équipe газетінде. Газетке тілшілік жасаған Мишель Клэр былай деді: «Мен мотоциклмен жүрдім және Граниерде ыстық арахис ішу үшін тоқтауға мәжбүр болдым. Мен соншалықты суық болдым, кейін жазуды бастауға бір сағат кетті». Ол Шамрусс шаңғы курортының әдемі шатырларын басып өткеннен кейін бұлт теңізіне енген сәттен бастап еріді. Енді біз «сүйекке дейін суыну» деген сөздің мағынасын түсінеміз. Мен Жак Анкетильді ойладым, оның беті үшбұрышты және сарғыш түске еніп бара жатты. Мен олардың барлығын, танымал және беймәлімдерін, су тасқынымен ағызылған теңізшілерді және кеме апатынан құтылуға тырысқандарды ойладым. Бір адам дауылдан құтылды. Шарли Гал. Соңғы сәтте оның уақыты келді». Гал Бурже-ан-Экс көлінің жағасында қараңғыда, көшбасшыдан 12 минут 20 секундқа, ал екінші орындағы Рафаэль Геминианиден 15 минутқа озып, жеңіске жетті. Бұл оны үшінші орынға көтерді, ал екі күннен кейін Гал Шатоулендегі қиын трассада өткен уақытқа қарсы күресте 44,2 км/сағ жылдамдықпен 67 секундтан да көп уақытты жеңіп алды. Ол тіпті Бурже-ан-Экске жаңбырлы жолмен келгеннен кейін өкпе инфекциясынан зардап шеккен Анкетильді де жеңді.
1959 жыл
1959 жылы ол 12-орында болды. Пиреней тауларының күшті ыстығында уақыт жоғалтса да, Гренобльге дейінгі кезеңді тағы да жеңіп алды, ал ақтық жеңімпаз Бахамонт екінші орынды иеленді.
Кешкі турлар
Галлия 1960 жылғы Турға қатыспады. 1961 жылы ол үшінші орынды алып, Гренобльге дейінгі тоғызыншы кезеңнің жеңімпазы атанды. Альп тауларында Кушерон төбесінен түскенде ол жамбасын, иығын және тізесін жарақаттады. Соңғы кезеңнің басында ол Анкетилден кейін екінші орында болды. Гвидо Карлези Турдың соңғы шақырымында шабуылдап, Галлиядан төрт секундтық айырмашылықты өтеді. Осының нәтижесінде ол екінші орынға көтеріліп, Галлияны үшінші орынға ықтырды. 1962 жылы ол бірде-бір кезеңді жеңіп алмады және тоғызыншы орынды иеленді. 1962 жылғы Тур 1929 жылдан бері алғаш рет ұлттық емес, сауда командалары арасында өтті, және Галлияның командасы ең күштілердің қатарында болған жоқ. Оның соңғы қатысқан Туры 1963 жылғы жарыс болды, онда ол бірде-бір кезеңді жеңіп алмастан жарыстан шықты.
Италияның гиросы
Галлиялық 1956 және 1959 жылдары Италияның «Жиро» жарысында жеңіске жетті. 1956 жылғы жеңісі Монте-Бондоне тауының 1300 метрлік биіктігінде қарсыластарынан оқшауланып қалғаннан кейін болды. Қар жауды және Галлияға 88 км қана қалды. Ауа суық болғандықтан, ол финиш сызығында велосипедінен түсіріліп, жол бойында су ішу үшін тоқтады. Курмайер кезеңінде ол соңғы екі көтерілісте Анкетилден 10 минутқа басып өтті. Галлия 1957 жылы «Жиро» жарысын Триестке бара жатқан жолда француз газеттерінде «табиғи қажеттілік» деп сипатталған тоқтау салдарынан ұтылып қалды. Оның қарсыластары, әсіресе Бобет және Гастон Ненчини шабуыл жасады. Галлия жарыс этикетін бұзғанына ашуланды, ал оны француз тілінде «Мырза Пи Пи» деп атағаны одан да көп ренжітті, себебі бұл сөз француз тілінде «пипи» деген мағынаны білдіреді. Галлия Бобетке: «Мен сенен кек аламын. Мен сені өлтіремін. Мен бұрын қасап болғанымды есіңде сақта. Мен пышақ қолдануды білемін» деді. Осы оқиға келесі жылғы «Тур де Франс» жарысында шабуылға себеп болды. 1960 жылы «Жиро» жарысында ол үшінші орынға қол жеткізу жолында бір кезеңді жеңіп алды. 1961 жылы төртінші орынды иеленді.
Циклокросс
Галлиялық спортшы кәсіби карьерасының басында және соңында ұлттық циклокросс чемпионы атанды. Ол сонымен қатар 1956 және 1962 жылғы әлем чемпионаттарында бесінші орынға ие болды. 1955 жылы Диппахта, 1956 жылы Копсталда, Колмар Бергте және Беттембургте, 1957 жылы Шутранджда, Эттельбрукта, Копсталда, Биссенде және Колмар Бергте, 1958 жылы Алцингенде, ал 1960 жылы Муленбахта жеңіс тойлады.
Соңғы жылдар
Галлдың мансабы 1962 жылғы «Тур де Франс» жарысымен аяқталды. Филипп Брунел былай деді: «Ол білмей тұрып, өзінің құлдырауының беткейіне көтеріліп жатты. Пиренейді өрлеп келе жатып, ол ренжіді, ал көзінің ақтары қанмен толы болды». Сент-Гауденсте, адал командаласы және бөлмедесі Марсель Эрнцер жарыстан шыққаннан кейін, ол шаршағанын айтып: «Мен пелотонда қорқамын [ ]. Стимуляторларды дұрыс пайдаланбау, шаршау [велосипедистерді] ұқыпсыз етеді. Олардың нешеуінде қажетті рефлекстер бар?» Галл енді бұрынғыдай болмады. Маусым соңында ол «Газзола» командасынан кетіп, «Пежо» (еш нәтиже бермеді), «Ламоте Либертас» командасында қайта оралуға тырысты (сол да сәтсіз аяқталды). Оның замандасы Рафаэль Жеміниани Галлдың «өлімге жеткізетін тауға көтерілуші, әрқашан бірқалыпты ырғақпен жүретін, қалғандардан бір жылдамдықпен айналатын кішкентай машина» екенін айтты. Журналист Пьер Абу Галлдың «ерекше шаттығы [allegresse]» болғанын және «ешқандай қиындық сезінбейтін періштедей» көрінгенін жазды. Жазушы Ян Хайне былай деді: «Бұрын ешкім осылай жылдам тауға көтерілген емес. Галл 1950-ші жылдардың соңында тауларды бағындырып, төбелерді таңғажайып жылдамдықпен айналдырды, оның аяқтары жылдам қозғалды, ал оның херубим сияқты беті ерекше жетістіктерінің күшін көрсетпеді». Галл жанкүйерлердің арасында танымал болды, бірақ қарсыластары арасында емес. Роджер Сент-Пьер былай деді: «Жас жігіттей тартымды келбетімен және «Джек Гигантты жеңген» стилімен Шарли Галл жанкүйерлердің сүйіспеншілігіне бөленді. Оның достары да болды – адал лейтенанты Марсель Эрнцер тіпті дәл осындай велосипедпен жүрді, егер иесі апатқа ұшыраса немесе дөңгелегі тесіліп қалса, одан қарыз алғанда ыңғайсыздық сезінбеуі үшін. Бірақ ол әрқашан қарсыластарымен жақсы қарым-қатынаста болған жоқ, оның болжауға келмейтін, балаша мінезі, жазық жерде жалқау жүруі және кейде шыдамсыз эгосы оған топта көп одақтас таппады». Жазушы Ян Хайнеге сәйкес, оның көптеген проблемалары Гаульға жеңіліс тигізу үшін барлық мүмкіндікті пайдаланған жауынгер пелотонның салдарынан туындаған сияқты. Ол жеңіске жеткенін оған көмектескендермен сирек бөлісетін, - деді Рене де Латур «Sporting Cyclist» журналында. Англад Галлға «эшелон арқылы жоғары көтерілуге көмектеспегенін» айтты, ал Галл өзі голландтардың «жеке классификациясына тым қызығушылық танытқанын» мәлімдеді.
Зейнеткерлік
Галлия Люксембург Арденн ормандарындағы шағын үйге көшіп барды. Ол "Тур де Франс" кезінде жол бойында анонимді түрде, сақал, ұзын шаш және ісінген қарынмен танылмас күйде пайда болатын. Оның уақытша жеке өмірі 1983 жылға дейін, "Тур де Франс" жеңісінің 25 жылдығына және үшінші әйелі Жоземен танысқан жылға дейін жалғасты. Ол онымен бірге Люксембург қаласының оңтүстік-батыс маңындағы үйге көшіп барды. Ол жерде RTL радио және телеарнасының тілшісі Пило Фонкпен сұхбаттасты. Фонк: "Мен балаша қуандым. Мен өмірімдегі ең маңызды сұхбатымды алдым, оны бәрі күтіп отырды."