Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Индуистік құдай
Hindu god
Индуистік құдай
Hindu god
Пушан ( , ) – индуистік Ведалық күн құдайы және Адитялардың бірі. Ол кездесулердің құдайы. Пушан некелерге, сапарларға, жолдарға және малға жем беруге жауапты. Ол жандарды басқа дүниеге жеткізетін психопомп (жанға жетекші) болды. Ол жолшындарды қарақшылар мен жабайы аңдардан, ал адамдарды басқа адамдардың қанаушылығынан қорғады. Ол қолдаушы жетекші, «жақсы» құдай болды және өзінің ізбасарларын байлыққа және жақсы жайылымдарға бастап әкелді.
Pushan (, ) is a Hindu Vedic solar deity and one of the Adityas. He is the god of meeting. Pushan is responsible for marriages, journeys, roads, and the feeding of cattle. He was a psychopomp (soul guide), conducting souls to the other world. He protected travelers from bandits and wild beasts, and protected men from being exploited by other men. He was a supportive guide, a "good" god, leading his adherents towards rich pastures and wealth.
Этимология
Дәстүр бойынша, құдайдың есімі санскрит тіліндегі "пушяти" етістігінен туындаған, ол "өркендеуге ықпал ету" дегенді білдіреді. Көптеген қазіргі ғалымдар Пушанды реконструкцияланған прото-үнді-еуропалық құдай *Péh₂usōn-нан шыққан деп есептейді, осылайша Пушан грек құдайы Панмен туыс болады. Пан мен Пушан арасындағы байланысты алғаш рет 1924 жылы неміс ғалымы Герман Коллиц ұсынған.
Traditionally, the name of the deity is said to be derived from Sanskrit verb, pūṣyati, which means "to cause to thrive". Many modern scholars consider Pushan to be derived from the reconstructed Proto Indo European god *Péh₂usōn, which would thereby make Pushan a cognate of the Greek god Pan. The connection between Pan and Pushan was first proposed by the German scholar Hermann Collitz in 1924.
Мәтіндер
Ригведадағы он гимн Пусанға арналған (оның ішінде біреуі Сома мен Пусанға бірлесіп, екіншісі Индра мен Пусанға арналған). Оның көлігін ешкілер тартады. Кейде ол Күнді аспандағы жолымен жүргізіп бара жатқан деп сипатталады. Ол мал мен отардың қорғаушысы ретінде Күнді бейнелейді. Пушан сондай-ақ Кави деп есептеледі, ол өз кезегінде көптеген құдайлардың лақабына және "патша" деген мағынаны білдіретін атаққа айналды. Оның шашы өрілген, сақалы бар, алтын балта, тескіш және жетек ұстап жүреді. Ол ботқа жейді, ал Шатхапатха Брахманада тіссіз деп айтылады. Ол Күннің қызы Сурьяға үйленген, оны құдайлар оған сыйлаған. Ол жолдарды білуші және жолдардың сақшысы. Пураникалық нұсқаларда Шиваның шашынан жаратылған Вирабхадра Пушанның тістерін жоққа шығарған. Махабхарата мен Пураналарда Пушан он екі Адитьяның (Адитидің ұлдарының) бірі ретінде сипатталған. Махабхаратада Адитидің басқа он бір ұлы: Сурья, Арьяман, Твашта, Савитр, Бхага, Дата, Митра, Варуна, Амша, Индра және Вишну (Ваманадева түрінде).
Ten hymns in the Rigveda are dedicated to Pūṣan (including one jointly to Soma and Pūṣan and another to Indra and Pūṣan). His chariot is pulled by goats. Sometimes he is described as driving the Sun in its course across the sky. He seems to represent the sun as a guardian of flocks and herds. Pushan is also regarded as Kavi, who in turn became an epithet of a number of gods and further a title signifying "king". He has braided hair and a beard, and carries a golden axe, an awl, and a goad. He eats gruel, and in the Shatapatha Brahmana is stated to be toothless. He is married to Sūryā, the daughter of the Sun, whom the gods bestowed on him. He is a knower of paths and a guardian of roads. In the Puranic versions, Virabhadra, created by Shiva from a lock of his matted hair, knocked out Pushan's teeth. In the Mahabharata and Puranas, Pushan is described as one of the twelve Adityas (Aditi's sons). Aditi's other eleven sons as listed in the Mahabharata are Surya, Aryaman, Tvashta, Savitr, Bhaga, Dhata, Mitra, Varuna, Amsha, Indra and Vishnu (in the form of Vamanadeva).