Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Римдік Италияның бөлінісі. Августтың Regio VI аймағы
Subdivision of Roman Italy
Augustus' Regio VI
Regio VI Umbria (сондай-ақ Regio VI Umbria et Ager Gallicus деп аталған) – император Август Италияны 11 әкімшілік аймаққа бөлген кезде құрылған аймақтардың бірі. Аймақтар туралы негізгі мәліметтерді Плиний кішінің «Табиғат тарихы» еңбегінен табамыз. Онда ол Италия географиясын Август жасаған «Италияның бөлінісі» – descriptio Italiae негізінде құрғанын хабарлайды. Regio Sexta («6-шы аймақ») Umbria complexa agrumque Gallicam citra Ariminium («Риминидің осы жағындағы Галлия аймағын қамтитын Умбрия») деп аталады. Умбрия аты итальяндық тайпа – умбрлерден шыққан, олар б.з.д. 4-2 ғасырларда римдіктерге бағынышты болған. Бұл атау қазіргі Умбрия аймағына берілгенімен, екеуінің арасында толық сәйкестік жоқ. Римдік Умбрия оңтүстіктегі Нарниден солтүстік-шығысқа қарай Адриатика теңізіндегі Равеннаға дейін созылып, қазіргі Марке аймағына жататын Италияның орталық бөлігін қамтыды. Сонымен қатар, ол Сабин аймағын (қазіргі Норчия маңындағы жерлер) және Тибрдің оң жағалауын қамтымады, ол этрусктің мекені болғандықтан Regio VII Etruria аймағының құрамына кірді. Мысалы, Перузия (қазіргі Перуджа) және Орвието (оның ежелгі аты белгісіз) қалалары – этрусктің қалалары болғандықтан Римдік Умбрияның құрамына кірген жоқ. Керісінше, Плавттың туған жері Сарсина «Умбрияда» деп есептелді, ал бүгінде ол Романьядағы Форли-Чезена провинциясында орналасқан. Рим және орта ғасырларда Умбрияның маңызы Римді жабдықтаған және қалаға әскери жол ретінде қызмет еткен Виа Фламиниа тас жолымен тығыз байланысты болды. Осы себепті Рим империясы құлағаннан кейін Умбрия стратегиялық майданға айналып, шіркеу, ломбардтар және византийлер арасындағы күреске ұшырады, соның салдарынан қиындықтарға тап болды және тарихтан жоғалып кетті. «Умбрия» терминінің қазіргі қолданылуы 17 ғасырда жергілікті өзіндік сананың қайта жандануымен байланысты.
Regio VI Umbria (also named Regio VI Umbria et Ager Gallicus) is the name for one of the 11 administrative regions into which the emperor Augustus divided Italy. The main source for the regions is the Historia Naturalis of Pliny the Elder, who informs his readers he is basing the geography of Italy on the descriptio Italiae, "division of Italy", made by Augustus. The Regio Sexta ("6th Region") is called Umbria complexa agrumque Gallicam citra Ariminium ("Umbria including the Gallic country this side of Rimini"). Umbria is named after an Italic people, the Umbri, who were gradually subjugated by the Romans in the 4th through the 2nd centuries BC. Although it passed the name on to the modern region of Umbria, the two coincide only partially. Roman Umbria extended from Narni in the South, northeastward to the neighborhood of Ravenna on the Adriatic coast, thus including a large part of central Italy that now belongs to the Marche; at the same time, it excluded the Sabine country (generally speaking, the area around modern Norcia) and the right bank of the Tiber, which – being inhabited by Etruscans – formed part of Regio VII Etruria: for example Perusia (the modern Perugia) and Orvieto (its ancient name is unknown), two Etruscan cities – were not part of Roman Umbria; on the contrary Sarsina, Plautus birthplace, was considered to be "in Umbria", while today it is in the modern province of Forlì Cesena, in Emilia Romagna. The importance of Umbria in Roman and medieval times was intimately bound up with the Via Flaminia, the consular road that supplied Rome and served as a military highway into and out of the City: for this reason once the Roman empire collapsed, Umbria became a strategic battleground fought over by the Church, the Lombards and the Byzantines, and suffered consequently, becoming partitioned among them and disappearing from history. The modern use of "Umbria" is due to a renaissance of local identity in the 17th century.
Итальянша Умбрия
Римдіктерге жеңіліп, оларға ассимиляцияланғанға дейін Умбрия – өз бетінше дербес аймақ болған, тұрғындары умбрия тілінде сөйлейтін қалалардың шала-кем конфедерациясы ретінде ұйымдастырылған. Бұл жағдай Рим Республикасының ерте және орта кезеңдерінде тарихта сақталған. Республиканың соңғы кезеңінде Умбрия Римнің бір бөлігіне айналды. Ал тіл енді кеңінен қолданылмады.
Before its defeat by and assimilation to the Romans, Umbria was an independent region organized al a loose confederation of towns whose inhabitants spoke the Umbrian language. This circumstance prevailed in history during the early and middle Roman Republic. By the late republic, Umbria was part of Rome. The language was no longer generally spoken.
Империяның географтарында Умбрия
Кез келген аймақ сияқты, VI аймақ та ғасырлар бойы шекараларын өзгертті. Бұл өзгерістер императорлық географтардың еңбектерінде көрсетілген.
Like any other region, over the centuries Region VI changed its borders. These changes are reflected in the writings of the imperial geographers.
Плиний
Секста-регионы Плиний Үлкені егжей-тегжейлі сипаттаған. Абруццо жағалауы Августтың IV аймағында болды; алайда Плиний Абруццо Галлия Тогатаның ең үлкен бөлігі екенін айтпайды, тек ол сицилиялықтар мен либурниялықтар қоныстанған аймақтың ең үлкен бөлігі екенін айтады. Сол сияқты, егер Адриан Венетодағы Адрия деп есептелсе, онда Галлия Тогата барлық Галлия Цисалпинаның синонимі болып көрінеді. Дегенмен, Венето "Риминидің осы жағында" жатпайды. Плинийдің пікірінше, бұрын амбриялықтар Адриатика теңізінің солтүстік жағалауын иеленген, сицилиялықтар мен либурниялықтарды ығыстырып, өз кезегінде этрусктермен ығыстырылған. Галлдар оларды қуған. Римдіктер Галлия жағалауын отарлап, оны бақылауға алған, содан барып ол "тогата" деп аталған.
The sexta regio is described in some detail by Pliny the Elder. The coast of Abruzzo was in Augustus' Region IV; however, Pliny does not say that the Abruzzo was the largest part of Gallia Togata, only that it was the largest part of the region settled by Sicilians and Liburnians. Similarly if Hadrianus is taken to be Adria in Veneto then Gallia Togata would appear to be a synonym for all Gallia Cisalpina. However, Veneto is not "this side of Rimini." Pliny states his belief that the Umbrians once held the north Adriatic coast, displacing Sicilians and Liburnians, and were in turn displaced by the Etruscans. The Gauls expelled them. Romans colonized the Gallic coast to control it, hence "togata."
Умбрияның өзі
Умбрияның өзінде Плиний тек қана елді мекендерді тізімдейді: Спелло, Тоди, Амелия, Аттиглио, Ассизи, Арна, Иеси, Камерино, Казуентиллиум, Карсула, Долатес Саллентини, Фолиньо, Фламиний сауда орыны, Юлий сауда орыны, Брента сауда орыны, Фоссомброне, Губбио, Терни және т.б.
For Umbria proper Pliny simply lists the settlements: Spello, Todi, Amelia, Attiglio, Assisi, Arna, Iesi, Camerino, Casuentillum, Carsulae, Dolates Sallentini, Foligno, Market of Flaminius, Market of Julius, Market Brenta, Fossombrone, Gubbio, Terni, etc.
Птолемей
Птолемей, 2-ғасыр географы, Галлия Тогатаны Умбриямен біріктірмей, оларды жеке-жеке аймақтар деп сипаттайды.
Ptolemy, 2nd century geographer, does not lump Gallia Togata together with Umbria, but describes them as separate regions.
Галлия Тогата
Птолемейдің айтуынша, Анкона Пиценумда орналасқан. Апеннин тауларының "артындағы" және "Равеннаға дейін созылған" аймақ – Галлия Тогата. Оған 13 қала тізімделген, олар По өзенінің оңтүстігінде орналасқан, бірақ Пьяченцаға дейін ішке қарай созылады. Бұл аймақ Август тұсындағы осы аттас аймақтан сәл үлкен, ол Эмилия-Романьяның көп бөлігін қамтиды. Қалалар: Пьяченца, Фиденца, Брешельо, Парма және т.б.
In Ptolemy, Ancona is in Picenum. The strip of country "above" the Apennines, "extending as far as Ravenna," is Gallia Togata. Thirteen towns are listed for it, which are south of the Po River, but are as far inland as Piacenza. This region is somewhat larger than the one of the same name in Augustus' time, comprising almost all of Emilia Romagna. The towns are: Piacenza, Fidenza, Brescello, Parma, etc.
Умбрияның өзі
Умбри аймағы үшін Птолемейде бар болғаны тоғыз қала тізімделген, ал Арна, Спелло, Тоди сияқты маңызды қалалардың кейбіреулері алынып тасталған.
For the Umbri Ptolemy has only nine towns, omitting some of the major ones: Arna, Spello, Todi, etc.
Regio VI қалалары
Regio VI құрамына умбриялық, галли және римдік негізіндегі көптеген қалалар кірді. Олардың кейбіреулері бастапқыда пиценттік орталықтар болған. Плиний Ескі 44 қаладан басқа да көптеген шағын елді мекендерді тізбектейді, олардың 25-і Умбрия аймағына, 16-сы Марке аймағына, 2-і Романьяға, 1-і Тосканаға жатады.
Regio VI included the territory of many towns of Umbrian, Gallic and Roman foundation. Some of them were originally Picentian centres. Pliny the Elder enumerates 44 cities in addition to other minor localities, of these cities today 25 belong to the Umbria region and 16 to the Marche region, 2 to Romagna and 1 to Tuscany. + Cities of Regio VI Latin name Umbrian name Modern name Zone Modern Region Foundation Gens/Tribus Note Aesis Jesi ager Gallicus Marche Picentian, later Roman colonia deduced in 247 a. C. Pollia Ameria Amer Amelia Umbria Umbrian Arna Civitella d'Arna Umbria Umbrian Asisium Assisi Umbria Umbrian Sergia Attidium Atiersium Attiggio, near Fabriano Marche Umbrian Lemonia Camerinum Kamars Camerino Marche Umbrian Cornelia Carsulae near San Gemini Umbria Corculon Falisci Montefalco Umbria Umbrian Fanum Fortunae Fano ager Gallicus Marche Picentian, Umbrian Oufentina Sarsina Sarsina Romagna Umbrian Pupinia Sena Gallica Senigallia ager Gallicus Marche Roman colonia since 283 a. C. Pollia Sentinum near Sassoferrato Marche Lemonia Sestinum Sestino Toscana Crustumina Spoletium Spoleto Umbria Umbrian, Roman colonia was founded in 241 a. C. Horatia Suasa near Castelleone di Suasa ager Gallicus Marche Roman foundation Camilia Sometimes named Suasa Senonum Suillum near Sigillo Umbria Roman municipium ruled by duoviri Tadinum Tarsina Gualdo Tadino Umbria Umbrian Tifernum Metaurense near Sant'Angelo in Vado Marche Crustumina Tifernum Tiberinum Città di Castello Umbria Crustumina Trebia o Lucana Trebiensis near Trevi Umbria Aemilia Tuder Tutere Todi Umbria Umbrian Crustumina Tuficum Borgo Tufico, near Fabriano Marche Oufentina Urvinum Hortense near Collemancio Umbria Roman Urvinum Metaurense Urbino Marche Stellatina Sometimes named Urvinum Mataurense Vettona Bettona Umbria Umbrian
Regio VI қалалары
Regio VI included the territory of many towns of Umbrian, Gallic and Roman foundation. Some of them were originally Picentian centres. Pliny the Elder enumerates 44 cities in addition to other minor localities, of these cities today 25 belong to the Umbria region and 16 to the Marche region, 2 to Romagna and 1 to Tuscany. + Cities of Regio VI Latin name Umbrian name Modern name Zone Modern Region Foundation Gens/Tribus Note Aesis Jesi ager Gallicus Marche Picentian, later Roman colonia deduced in 247 a. C. Pollia Ameria Amer Amelia Umbria Umbrian Arna Civitella d'Arna Umbria Umbrian Asisium Assisi Umbria Umbrian Sergia Attidium Atiersium Attiggio, near Fabriano Marche Umbrian Lemonia Camerinum Kamars Camerino Marche Umbrian Cornelia Carsulae near San Gemini Umbria Corculon Falisci Montefalco Umbria Umbrian Fanum Fortunae Fano ager Gallicus Marche Picentian, Umbrian Oufentina Sarsina Sarsina Romagna Umbrian Pupinia Sena Gallica Senigallia ager Gallicus Marche Roman colonia since 283 a. C. Pollia Sentinum near Sassoferrato Marche Lemonia Sestinum Sestino Toscana Crustumina Spoletium Spoleto Umbria Umbrian, Roman colonia was founded in 241 a. C. Horatia Suasa near Castelleone di Suasa ager Gallicus Marche Roman foundation Camilia Sometimes named Suasa Senonum Suillum near Sigillo Umbria Roman municipium ruled by duoviri Tadinum Tarsina Gualdo Tadino Umbria Umbrian Tifernum Metaurense near Sant'Angelo in Vado Marche Crustumina Tifernum Tiberinum Città di Castello Umbria Crustumina Trebia o Lucana Trebiensis near Trevi Umbria Aemilia Tuder Tutere Todi Umbria Umbrian Crustumina Tuficum Borgo Tufico, near Fabriano Marche Oufentina Urvinum Hortense near Collemancio Umbria Roman Urvinum Metaurense Urbino Marche Stellatina Sometimes named Urvinum Mataurense Vettona Bettona Umbria Umbrian
Regio VI included the territory of many towns of Umbrian, Gallic and Roman foundation. Some of them were originally Picentian centres. Pliny the Elder enumerates 44 cities in addition to other minor localities, of these cities today 25 belong to the Umbria region and 16 to the Marche region, 2 to Romagna and 1 to Tuscany. + Cities of Regio VI Latin name Umbrian name Modern name Zone Modern Region Foundation Gens/Tribus Note Aesis Jesi ager Gallicus Marche Picentian, later Roman colonia deduced in 247 a. C. Pollia Ameria Amer Amelia Umbria Umbrian Arna Civitella d'Arna Umbria Umbrian Asisium Assisi Umbria Umbrian Sergia Attidium Atiersium Attiggio, near Fabriano Marche Umbrian Lemonia Camerinum Kamars Camerino Marche Umbrian Cornelia Carsulae near San Gemini Umbria Corculon Falisci Montefalco Umbria Umbrian Fanum Fortunae Fano ager Gallicus Marche Picentian, Umbrian Oufentina Sarsina Sarsina Romagna Umbrian Pupinia Sena Gallica Senigallia ager Gallicus Marche Roman colonia since 283 a. C. Pollia Sentinum near Sassoferrato Marche Lemonia Sestinum Sestino Toscana Crustumina Spoletium Spoleto Umbria Umbrian, Roman colonia was founded in 241 a. C. Horatia Suasa near Castelleone di Suasa ager Gallicus Marche Roman foundation Camilia Sometimes named Suasa Senonum Suillum near Sigillo Umbria Roman municipium ruled by duoviri Tadinum Tarsina Gualdo Tadino Umbria Umbrian Tifernum Metaurense near Sant'Angelo in Vado Marche Crustumina Tifernum Tiberinum Città di Castello Umbria Crustumina Trebia o Lucana Trebiensis near Trevi Umbria Aemilia Tuder Tutere Todi Umbria Umbrian Crustumina Tuficum Borgo Tufico, near Fabriano Marche Oufentina Urvinum Hortense near Collemancio Umbria Roman Urvinum Metaurense Urbino Marche Stellatina Sometimes named Urvinum Mataurense Vettona Bettona Umbria Umbrian