Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Киль герцогтығы (Herzogtum Kleve; Hertogdom Kleef) – қасиетті Рим империясының орта ғасырлардан пайда болған мемлекеті. Ол Солтүстік Рейнландта, Төменгі Рейннің екі жағасында, астанасы Клевс және Весел, Калькар, Ксантен, Эммерих, Рис және Дуйсбург қалаларының төңірегінде орналасқан. Шығысында Мюнстер князь-епископтығының жерлерімен, ал батысында Брабант герцогтығымен шектесетін. Оның тарихы оңтүстік көршілері – Юлих және Берг герцогтықтары, сондай-ақ Гелдерн және Вестфалияның Марк графтығы тарихымен тығыз байланысты. Герцогтық ағылшын тілінде ежелгі Кливленд деп белгілі. Герцогтықтың аумағы бүгінгі Германияның Клевес (солтүстік бөлігі), Весел және Дуйсбург қалаларын, сондай-ақ Нидерландының Лимбург, Солтүстік Брабант және Гелдерланд провинцияларының іргелес бөліктерін қамтиды.
State of the Holy Roman Empire
The Duchy of Cleves (Herzogtum Kleve; Hertogdom Kleef) was a State of the Holy Roman Empire which emerged from the medieval de. It was situated in the northern Rhineland on both sides of the Lower Rhine, around its capital Cleves and the towns of Wesel, Kalkar, Xanten, Emmerich, Rees and Duisburg bordering the lands of the Prince Bishopric of Münster in the east and the Duchy of Brabant in the west. Its history is closely related to that of its southern neighbours: the Duchies of Jülich and Berg, as well as Guelders and the Westphalian county of Mark. The Duchy was archaically known as Cleveland in English. The duchy's territory roughly covered the present day German districts of Cleves (northern part), Wesel and the city of Duisburg, as well as adjacent parts of the Limburg, North Brabant and Gelderland provinces in the Netherlands.
Тарих
11 ғасырдың басында император Генрих II Ниймегендегі Кайзерпфальцтің маңындағы кең ормандық аумақты басқаруды Гельдерн және Клеве қалаларындағы Төменгі Лотарингияның жергілікті ақсүйектеріне тапсырды. Клеве графтығы (Grafschaft Kleve; Graafschap Kleef) алғаш рет 11 ғасырда айтылады. Дитрих I – Клеве графтығының алғашқы графы, ол 1092 жылдан 1119 жылға дейін билік етті. 1355 жылы Зевенаар Гельдер герцогтығының билігінен Клеве герцогтығына өтті. 1368 жылы граф Иоганн қайтыс болғаннан кейін, оның інісі Адольф III Марк осы феодты мұраға алды. Клеве мен Марк ақырында Адольфтың ағасы граф Энгельберт III 1391 жылы ұрпақсыз қайтыс болғаннан кейін Ла Марк үйінің билігінде бірікті. Германия королі Зигмунд 1417 жылы граф Адольф I-ді герцог және Киелі Рим империясының князі дәрежесіне көтерді, соның нәтижесінде графтық герцогтыққа айналды. 1500 жылы Клеве-Марк аймағы Төменгі Рейн-Вестфалия округінің маңызды иеліктерінің біріне айналды, және Мюнстер князь-епископтарымен бәсекелесті. 1511 жылы Клеве герцогы Иоанн II-нің ұлы Иоанн III Ла Марк Марияға үйленді, оның иеліктері мен құқықтары Клеве герцогтығына қосылды. Әкесі, герцог Вильгельм IV қайтыс болғаннан кейін, Иоанн әйелі арқылы Юлих және Берг феодаларын мұраға алды. 1521 жылы Иоанн III әкесінен Клеве герцогі болғаннан кейін, Юлих, Берг, Клеве және Марк аймақтары Юлих-Клеве-Берг Біріккен герцогтығын құрды. Оның қызы Анна Клевская (1515–1557) 1540 жылы бірнеше айға Англия королевасы болды, ал оның ағасы, 1539 жылдан бері герцог Уильям, Гельдерн иелігі үшін император Карл V-пен дауласып, король Генрих VIII-ден қолдау сұрады. Джон Уильям – Уильямның ұлы және Юлих-Клеве-Бергтің соңғы герцогы. Ол 1609 жылы ұрпақсыз қайтыс болды, содан кейін оның екі үлкен әпкесі Мария Элеонора мен Аннаның мұрагерлері арасында Юлих мұрагерлік соғысы басталды. Мария Элеонораның қызы Мария Бранденбург маркграфына тұрмысқа шықты; Нойберг Виттельсбах әулетінің тармақтарының бірі болды. 1614 жылғы Ксантен шарты бойынша Бранденбург Клеве-Марк аймағын алды, ал Нойберг Юлих-Берг аймағын алды. Гогенцоллерн маркграфтары осылайша Рейн аймағында алғашқы бекініске ие болды; алайда Клеве герцогтығының үлкен бөлігі 1672 жылғы франко-голланд соғысына дейін Біріккен провинциялардың билігінде болды. 1666 жылы Бранденбургтың Ұлы сайлаушысы Фридрих Вильгельм I-нің Бранденбург-Пруссиясына қосылып, 1701 жылдан кейін Пруссия Корольдігінің бір бөлігі болды. Клеве Жеті жылдық соғыста (1757–1762) француз әскерлерімен басылып алынды. 1795 жылғы Базель бейбіт шарты бойынша Рейн мен Веселдің батысындағы Клеве герцогтығы Францияға берілді және француздық Рур департаментінің бөлігі болды. Герцогтықтың қалған бөлігі 1803 және 1805 жылдар аралығында басылып алынып, Бергтің Ұлы Герцогтығының құрамына кірді. 1815 жылы Наполеон жеңілгеннен кейін герцогтық Пруссияның Юлих-Клеве-Берг провинциясының құрамына кірді, ол 1822 жылы Пруссияның Рейн провинциясына біріктірілді. Геннеп, Зевенаар және Хюйсен қалалары 1815 жылғы Вена конгресінің нәтижесінде Нидерландтар Біріккен Корольдігінің құрамына кірді.
In the early 11th century Emperor Henry II entrusted the administration of the Klever Reichswald, a large forested area around the Kaiserpfalz at Nijmegen directly subordinate to the Imperial rule, to local Lower Lorrainian nobles at Geldern and Kleve. A County of Cleves (Grafschaft Kleve; Graafschap Kleef) was first mentioned in the 11th century. Dietrich I was the first Count of Cleves and reigned from 1092 through 1119. In 1355 Zevenaar passed from the control of the Duchy of Guelders to the Duchy of Cleves. Upon the death of Count Johann in 1368, the fief was inherited by his nephew Adolf III of the Marck. Cleves and the Marck were finally ruled in personal union by the House of La Marck after Adolf's elder brother Count Engelbert III had died without issue in 1391. King Sigismund of Germany raised Count Adolph I to the status of a duke and a Prince of the Holy Roman Empire in 1417, and the county became a duchy. The Cleves Mark territories became one of the most significant estates of the Lower Rhenish–Westphalian Circle in 1500, rivaled by the Prince Bishops of Münster. In 1511 John III of La Marck, son of Duke John II of Cleves, married Maria and her estates and titles were then merged with the Duchy of Cleves. Upon the death of his father in law Duke William IV, John inherited the fiefs of Jülich and Berg through his wife. When John III succeeded his father as Duke of Cleves in 1521, the states of Jülich, Berge, Cleves and Mark formed the United Duchies of Jülich Cleves Berg. His daughter Anne of Cleves (1515–1557) even became Queen Consort of England for a few months in 1540, as her brother William, duke since 1539, quarrelled with Emperor Charles V over the possession of Guelders and sought support from King Henry VIII. John William was the son of William and the last duke of Jülich Cleves Berge. He died without issue in 1609, and the War of the Jülich succession broke out between the heirs of his two eldest sisters: Maria Eleonora, Duchess of Prussia, and Anna, Countess of Neuburg. Marie Eleonore's daughter Marie was married to the Margrave of Brandenburg; Neuberg was a cadet branch of the House of Wittelsbach. According to the 1614 Treaty of Xanten, Brandenburg received Cleves Mark and Neuburg received Jülich Berg. The Hohenzollern margraves thereby got a first foothold in the Rhineland; however, large parts of the Duchy of Cleves were occupied by the United Provinces until the Franco Dutch War in 1672. Finally incorporated into Brandenburg Prussia by the Great Elector Frederick William I of Brandenburg in 1666 and part of the Kingdom of Prussia after 1701, Cleves was occupied by French forces in the Seven Years' War (1757–1762). In the 1795 Peace of Basel the Duchy of Cleves west of the Rhine and Wesel was ceded to France, and became part of the French département of the Roer. The rest of the duchy was occupied between 1803 and 1805, and became part of the puppet state Grand Duchy of Berg. In 1815, after the defeat of Napoleon, the duchy became part of the Prussian Province of Jülich Cleves Berg, which merged in the Prussian Rhine Province in 1822. The cities Gennep, Zevenaar, and Huissen became part of the United Kingdom of the Netherlands as a result of the 1815 Congress of Vienna.