Кіріспе

Кентукки штатындағы тарихи шіркеу, АҚШ

Ассампция соборы – Луисвиллдегі, Кентукки штатындағы католик соборы және Луисвилл архиепископтығының бас шіркеуі. Бұл архиепископ Шелтон Дж. Фабрдің тақтысы, ал архиепископтықтың бас викарийі Мартин А. Лайнбах ректор қызметін атқарады.

Сент-Луис шіркеуі

1811 жылы Луисвиллдегі католиктердің шағын тобы 10-шы және Мейн көшелерінде Сент-Луис шіркеуін құрды. Бұрын, АҚШ-та бірінші болып қасиетті сан алған дін қызметкері Стивен Бадин, "аймақтық дін қызметкері" атанған, Луисвилл аймағымен қатар Америка шекарасының көп бөлігіне қызмет көрсеткен. 1821 жылдың қыркүйегінде Филип Хостен әке Сент-Луис шіркеуінің тұрақты пасторы болды. Хостен әке бір жылдан кейін қаладағы сары қызба эпидемиясы кезінде қайтыс болды. 1830 жылға қарай Огайо өзенінен оңтүстікке қарай Бесінші көшеде үлкен Сент-Луис шіркеуі салынды. Осы орында бүгінге дейін Успенский соборы тұр.

Бардстауннан Луисвиллге дейін

Бардстаун епархиясы, АҚШ-тағы алғашқы ішкі епархия 1808 жылы құрылды.) ғимараттарды жаңартуға, собор кешенін кеңейтуге және собордың Луисвилл қаласындағы рухани орталық ретіндегі миссиясын жандандыруға ұмтылды. Собор приходы мен Собор мұрасы қоры бірлесіп соборды жаңа мыңжылдыққа жеткізді. Жаңарту жұмыстары 1988 жылы собор мұнарасының бөліктерін, финиалды және крестті алып тастаумен басталды. 1989 жылы кешенді қалпына келтірудің жан-жақты жоспары қабылданды. 1991 жылдың маусым айында жүз жыл бойы қолданылмаған собордың толыққанды қалпына келтірілген жертөлесі қайта ашылды. Соңында, 1993 жылдың ақпан айында собордың негізгі кеңістігін жаңарту жұмыстары басталды және шамамен екі жылға созылды. Собордың қайта ашылуы 1994 жылы салтанатты түрде тойланды, собор кеңістігі толығымен жаңартылды. 1994 жылдың мамыр айында архиепископ Келли собордың пасторлық үйіне көшіп келді, бұл оны жүз жиырма жылдан бері Луисвилл қаласының орталық бөлігінде тұратын алғашқы епископ етті. 1998 жылдың маусым айында собор мұнарасы мен қоңырау мұнарасы толығымен жаңартылды. 2005 жылдың мамыр айында собор мектебінің ғимаратында жаңарту жұмыстарының бірінші кезеңі басталды, қазір онда собор приход кеңсесі орналасқан. Бірінші кезеңдегі жаңарту приход кеңселері үшін көбірек кеңістік береді, ал екінші кезең собордың танымал хорлары үшін жаңа, заманауи репетициялық кеңістіктерді қамтамасыз етеді. Қазіргі уақытта собор кешеніне негізгі собор ғимараты, артында Евхаристиялық шапель, собордың жертөлесі және Сент-Луис залы, баспанасыз адамдарға арналған Сандефур асханасы, Паттерсон білім беру орталығы, собор мектебінің ғимараты (приход кеңселері) және архиепископ пен басқа собор қызметкерлеріне баспана беретін пасторлық үй кіреді.

Ғимарат

Конрад Шмит студиясы соборды қайта жаңарту кезінде қабырғалар нақты тас блоктар сияқты көріну үшін жасалма әдіспен аяқталды. Бұл әсер соншалықты шынайы, көптеген келушілер қабырғалардың шын тас емес екенін естігенде таңғалады. Коронация терезесінің айналасындағы архитектуралық жұмыстардың көп бөлігі де жасалма әдіспен жасалған. Бұрын бүйірлік терезелерде болған витраждар алынып тасталды, осылайша, қауым айналағы ғимараттарды көріп, олармен байланыс сезімін күшейтуге мүмкіндік болды. Ал енді бұл панельдер собордың Паттерсон білім беру орталығының алдыңғы терезелерінде қойылған.

Кеме кемесі

Шіркеудің негізгі бөлігі, яғни ғибадатханасы, күнделікті миссалар мен басқа да рәсімдерге 966 адамды қабылдай алады. Ғибадатханада орындықтар жоқ, оның орнына жеке, жылжымалы орындықтар мен тізе бүкпелері бар. Әдетте, орындықтар алтарьға қарап тік қатарлармен орналастырылады, бұл орталық және екі бүйірлік дәліздерге мүмкіндік береді. Арнайы қызметтер, мысалы, Ұлы бейсенбі, Ұлы жұма және Жасыл жексенбі күндері үшін орындықтар шіркеудің ұзындығы бойында, орталық дәліздің екі жағына қарап орналастырылуы мүмкін. Конрад Шмиттің жөндеу жұмыстары кезінде бүкіл ғимарат ортасынан жарылып, құлау қаупі туғанын атап өткен жөн. Бұл мәселені шешу үшін, ғимараттың құлауына жол бермес үшін, болаттан жасалған арқанды арқалықтар қабырғадан қабырғаға орнатылып, қарсы итеру және тарту әрекетін қамтамасыз етті.

Баптистр

Баптистерий шіркеуде ерекше орынға ие, себебі осы арқылы адам Шіркеуге қабылданады. Денені суға батыру немесе су құю арқылы крещение рәсімін қабылдауға болады. Ескі крещение фонты кіреберіс есіктерінің жанында, ғимараттың артқы бөлігіне көшірілді, ал соңғы жөндеу жұмыстарында қызыл гранит, қола және бастапқы қасиетті дастарқаннан алынған мәрмәрден жасалған суға батыруға арналған бассейн орнатылды.

Құрбандық үстелі

Шіркеудегі құлшылық ортасы – алтарь, сұр мәрмәрден жасалған негізі мен крещение бассейніндегі гранитке ұқсас қызыл граниттен жасалған үстелі бар. Сұр мәрмәр бастапқы бас алтарьдан алынған, ол Ватикан II-ден кейінгі жөндеу кезінде ғибадатхананың артқы жағынан алынып тасталған. Латын тілінде Agnus Dei деп аталатын мыс қойша Исаның, осы алтарьда шалынатын Пасха құрбанының символы. Альтарьдің сұр мәрмәр негізінде оң жағында ашық кітап және бірнеше кілттер, сол жағында епископтың митрасы мен таяғы бейнеленген. Кітап – епископтың үйретімінің негізі болған, қасиетті кітаптағы Құдай сөзін көрсетеді. Кілттер Мәсіхтің Петірге айтқан сөздерін еске түсіреді: «Мен саған Аспан Корольдігінің кілттерін беремін» (Маттай 16:19). Таяқтың пішіні оның бастапқыда бақташының таяғы болғанын еске салады, бұл епископтың бақташылық қызметін білдіреді: «Менің қозыларымды бағып, қойларыма қарауыл бол» (Жохан 21:15–17).

Тақ таққа отырғызу терезесі

Түсті Коронация терезесі "Аспанға Көтерілу соборы" деген атаумен собордың Исаның анасы – Мәриямға арналуының ерекше көрінісі болып табылады. Луисвилл қаласындағы Блум өнер компаниясы 1883 жылы жобалаған және орнатқан бұл терезеде Мәриямның Көктің патшайымы ретінде тәж киюі бейнеленген. Бұл – ең көне америкалық жасалған боялған шыны терезелердің бірі. ХХ ғасырдың бірінші жартысында бұл терезе мұнараның алдыңғы бөлігіне көшіріліп, оның орнына жаңа Аспанға Көтерілу терезесі орнатылған. Қайта жаңарту жұмыстары кезінде терезелер ауыстырылып, Коронация терезесі қасиетті орындағы бастапқы орнына қайта орналастырылды. Дәл осы кранмен жүргізілген күрделі процесте ғимараттың қабырғасы жарылып, жұмыс уақытша тоқтатылды. Конрад Шмит студиясы тарихи шыныны сақтап, терезелердің бастапқы келбетін қалпына келтірді. Олар жоғалған суреттерді 2 мм қалыңдықтағы шыныға салып, содан кейін сақталған шыныға біріктіріп, қайтадан қоршады. Католик дінінде Мәриям дүниеден өткеннен кейін, Иса оның денесін жұмаққа көтерген. Ол, сенімділердің алғашқысы ретінде, барлық сенімділердің ұмтылатын мәңгілік мақсатының белгісі болып табылады. Христиан суретшілері ғасырлар бойы Мәриямның жоғарылығын, оның Көктің патшайымы ретінде тәж киюін бейнелеп құрметтеген.

Төбедегі фреска

Төбе фрескасында көкке көтерілген кездегі Құдай ананы қоршап тұрған періштелер бейнеленген. 1986 жылғы тарихи құрылым туралы есепке сәйкес, бұл фресканы Цинциннати қаласынан Ландроп немесе Гандроп деген суретші салған. Фреска 1964 жылға дейін, интерьерде көптеген өзгерістер болғанымен сақталды. Сол кезде, жарықтардан бірі түсіп, жамағаннан кейін оның үстінен сырлап жабылды. Кейіннен төбеден тағы да жарықтар түскен кезде, оның астында жатқан құндылық ашылды. Фреска сақталған күйіне келтіріліп, бұрынғы сұлулығына ие болды.

Орган

Кіреберіс үстінде хор галереясы және 1983 жылы Луисвилл қаласындағы Штайнер Рек, Инк. компаниясы салған керемет құбырлы орган орналасқан. Орган үш мануалды және қырық үш регистрден тұрады. 1994 жылы фанфарлы трубалар қосылды, сондай-ақ 32 футтық регистрлер, толық MIDI мүмкіндігі және қолмен өрнектелген магони ағашынан жасалған готикалық корпус қосылды. Галереяның орталық бөлігі түпнұсқа, ал бүйірлік бөліктерінде осы суреттің көшірмесі бар кішкентай сүйір аркалар бар.

Амбу

Амбо, немесе мінбар, сұр мәрмәр мен қызыл граниттен жасалған. Осы жерде Қасиетті Жазу оқылады, жауапты ән шырқалады және уағызшы жиынға үн қосады.

Діндер арасындағы қарым-қатынас орталығы

1985 жылы «Кафедральдық мұра қоры» ретінде құрылған бұл қор, бастапқы үш мақсатына жеткеннен кейін 2006 жылы атын «Дінаралық қатынастар орталығы» деп өзгертті. Басты миссия – кафедральды қайта жаңарту болды. 20 жыл өткен соң да ол қоғамға көмек көрсетуді жалғастырып, кафедральдың миссиясының бір бөлігін іске асыруда. Рухани, білім беру және мәдени тәжірибелерді дамыту – CIR-дің үздіксіз миссиясы, мақсаты жеке тұлғаның өсуіне шабыттандыру және көмектесу. Кафедральдың экуменизмге берілгендігінің айғағы ретінде CIR түрлі мәдениеттер арасындағы түсіністікті арттыруға және экуменикалық түсіністікті дамытуға себін тигізеді.

Собордағы музыка

Собор хорлары үш еуропалық турне жасады, соңғысы 2004 жылы Англия мен Ирландияда өтті, онда Килларни соборында, Глостер соборында және Сент-Мартин-ин-зе-Филдс-те ән орындады. Хорлар екі компакт-диск жазды, ал үшінші дискідегі соңғы халықаралық тур репертуары жоспарлануда. Собор хорлары Луисвилл оркестрімен де көп рет бірлесіп өнер көрсетті. Собор хоры шамамен қырық бес дауыстан тұратын аралас хор, төрт ақылы бөлім жетекшісінен басқа, толығымен ерікті әуесқойлардан құралған. Требль және аралас дауыстардан тұратын собор хоры шамамен жеті қыз бен жігіттен (жасы 12-ден 17-ге дейін), үш ересек әйел және алты ересек ер адамнан тұрады. Собордың екі хоры бөлек репетиция жасағанымен, жексенбілік таңғы қағидаларда бірдей музыкалық материалды орындайды. Олардың репертуары ерте әннен бастап Ренессанс, Барокко, Классикалық, Романтикалық және 20-шы ғасырға дейінгі ұлы хор әдебиетінің үлгілерін қамтиды. Олар сондай-ақ, Қасиетті аптаның қағидалары мен олардың танымал халықаралық турнелері сияқты арнайы жобалар үшін бірігеді. Соборда сонымен қатар, демалыс және мерекелік күндерде собор қауымымен өнерлерін бөлісетін көптеген талантты жартылай кәсіби канторлар бар. Апта ішіндегі бес қағидаға өз қызметтерін ұсынатын белсенді канторлар тобы да бар. Сонымен қатар, сағат мұнарасында Нидерландыдан әкелінген Petit және Fritsen күйленген қоңыраулар орналасқан, бұл Кентуккидегі сирек кездесетін карильондардың бірі. Цинциннати, Огайо қаласындағы Verdin компаниясы қоңырауларға күтім жасауға жауапты және қазіргі уақытта сағат бетінің бір бөлігін жаңарту жұмыстарын жүргізуде. Ғимаратты жөндеу және қайта жаңарту жұмыстары да қазіргі уақытта жүріп жатыр.

Келісім қауымдастығы

Ассампция соборы Крис Чёрч епископтық соборының мүшелерін соборға келуге шақырады, және екі собор өзара келісім шартқа отырды. Келісім шарттағы екі собор жыл сайын Үлкен ораза кешін өткізеді. Бұл келісімнің ең маңызды бөлігі – Қасиетті сенбі күні бірлесе өткізілетін Жарық қызметі. Екі собордың жұртшылығы екі шіркеудің арасында жиналып, Пасха шамды жағу үшін қолданылатын жаңа отты бірге баталайды. Содан кейін әр жұртшылық өз соборына процессиямен жол тартады.

Бауырлас енші

2000 жылдың қараша айында Успенский соборы мен Сент-Луис приходы (Жереми, Гаити) бауырлас приход қатынасын орнатты. Бауырлас приход қатынасының мақсаты – сыйлар, дағдылар және рухани құндылықтармен алмасу. Успенский соборы мен Сент-Луис приходы арасындағы хабардарлықты және байланысты Бауырлас приход комитеті сақтайды.