Кіріспе

"The Harder They Fall" – 1956 жылғы американдық бокс фильм-нуары, режиссері Марк Робсон. Сценарийін Филипп Йордан жазған, ал негізінде Будд Шульбергтің 1947 жылғы романы жатыр. Бұл Хамфри Богарттың соңғы рөлі болды. 29-шы «Оскар» марапаттау салтанатында Бернет Гюффи «Ақ-қара» түсірілім бойынша «Оскарға» ұсынылды.

Сюжет

Спорт журналисі Эдди Уиллис, жұмыс істейтін газеті тарап кеткен соң, бокс промоутері Ник Бенконың PR-менеджері болып жұмысқа орналасады. Ник алып денелі аргентиналық Торо Мореноны шақырады. Тороның төзімділік қабілеті болмаса да, Ник оның үлкен бойын жанкүйерлерді жекпе-жегіне тарту үшін пайдалануды жоспарлайды. Торо мен оның менеджері Луис Агранди білмейтіні, оның барлық жекпе-жектері көпшілікке талантты боксшы екенін көрсету үшін бұрмаланып жасалған. Эдди осы схемаға күмәнданады, бірақ үлкен ақы алу мүмкіндігі оны осы істің адалдығына немқұрайлы қарауға жетелейді. Тороның алғашқы жекпе-жегі апатты аяқталғанда, тіпті бокс комиссиясы тергеу бастауға асығысқанда да, Эдди оны перспективті боксшы ретінде көрсетуге тырысады. Бенконың серіктері елді аралап, жарыс туралы жарнамалармен безендірілген автобуста саяхаттайды, ал Торо бірте-бірте рейтингте көтеріледі. Саяхат барысында Эдди Тороның жекпе-жектері бұрмаланған күйінде қалуын қамтамасыз ету үшін басқа бокс менеджерлерімен келіссөздер жүргізеді. Торо Гас Дандимен жұдырыққа түседі, оның бұрынғы чемпион Бадди Брэнненмен болған жекпе-жегі салдарынан мойны сынған еді. Торомен болған жекпе-жекten кейін Данди құлап, көз жұмады. Торо өзін кінәлі сезінеді, Дандиді өзі өлтірді деп ойлайды және Аргентинаға қайтуды қалайды. Бранненмен болатын келесі жекпе-жекті сақтап қалу үшін Эдди Тороға шындықты айтады: Браннен Дандидің жағдайына жауапты, Торо боксшы емес және оның барлық жекпе-жектері алдын ала келісілген. Бранненмен болған жекпе-жек барысында Торо қатты соққы алады. Кейін Эдди Бенко Тороның контрактын басқа менеджерге сатқанын біледі. Эдди уәделенген 26 мың долларын алады, бірақ Бенко есептерді бұрмалап, билет сатылымынан түскен 1 миллион доллардың ішінде Тороға бар болғаны 49,07 доллар ғана береді. Эдди осы әрекетке ұялғандықтан және Тороның одан әрі қанауын қаламайтындықтан, Тороға 26 мың долларын береді және Бенконың адамдары тоқтатар алдынан оны Аргентинаға жібереді. Бенко Эддиге зиян келтіретінін айтқанмен, Эдди жемқорлық туралы ашық хабарлама жаза бастайды.

Өндіріс

1956 жылдың басында Богартқа қызыл ішек қатерлі ісігі диагнозы қойылып, 1957 жылдың 14 қаңтарында қайтыс болды. Штайгер актердің түсірілім кезінде, тіпті аурумен күрескен кездегі кәсібилігін еске алды: "Боджи екеуміз жақсы араластық. Кейбір басқа жұлдыздардан өзгеше, олардың жақыннан түсірілген кадрларында сізді екі адамдық кадрға немесе тіпті мүлдем кесіп тастаулары мүмкін еді. Боджи мұндай ойындар ойнамады. Ол кәсіби маман еді және зор беделге ие болды. Ол таңғы сағат 9-да келіп, кешкі 6-да міндетті түрде кететін. Бір күні түсірілімдер арасында түскі асқа бара жатып, Боджиді көріп қалдым. Мен оны көрмеуім керек еді, өйткені оның жұмысы сол күні аяқталған. Неге әлі де түсірілім алаңында екенін сұрадым, ол: "Көзім тым сулы болғандықтан, менің жақыннан түсірілген кадрларымды қайта түсіруді қалайды", - деді. Біраз уақыттан соң, фильм аяқталғаннан кейін, біреу маған Боджидің қайтыс болғанын айтты. Сонда мен түсіндім. Оның көзінен жас ағуының себебі – қатерлі ісіктен қатты қиналуы еді. "Родни, сен қаншалықты ақымақсың!" – деп ойладым. Фильм екі түрлі аяқтамамен шықты: біреуі Эдди Уиллистің. «Нью-Йорк Таймс» газетінің киносыншысы Босли Кроутер фильмді жоғары бағалап, былай деп жазды: «Бұл қатыгез және жағымсыз оқиға, мүмкін, біршама қиялдауға берілген, және түпнұсқадағы романнан мырза Шульбергтің ең жылы кейіпкері – күйзеліске ұшыраған жесір, өзінің игілігін жеңіліске ұшыраған боксшыларға сыйлаған – жоқ. Бірақ мырза Йордан мен Робсонның жекпе-жек спортының барлық құпиясын, олардың қантөгіс, қатыгездікке толы айқастарын қоса алғанда, бұл фильм жанды да қынжырлы». Денис Шварц: «Ауырған Богидің соңғы фильмі нокаут емес, бірақ оның күшті ойыны керемет. Банк шоты ашу үшін жекпе-жекті ұйымдастырушыға жарнамашы болып жұмыс істеуге мәжбүр болған, өмірінен көңілі қалған спорт журналисінің рөліндегі оның өнері тамаша. Әлеуметтік мәселелерді көтеретін бұл фильм реалистік, бірақ оны қорқытуға немесе сендіруге жеткіліксіз».

Сот ісі

Примо Карнера Колумбия студиясын 1,5 миллион доллар көлемінде өтемақы талап етіп сотқа берді, фильм оның өміріне негізделгенін және оның жеке өміріне араласып, құпиясын бұзғанын мәлімдеді. Алайда, сотқа берген арызы қанағаттандырылмады.