Екінші дүниежүзілік соғыстағы 5-ші танк армиясы туралы мақала. Солтүстік Африкада құрылып, 1943-45 ж. батыс Еуропада жеңілді. Тарихы мен құрамын біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
5-ші танк армиясы (5. Panzerarmee) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германияның екі түрлі бронетанктік құралымдарының атауы. Біріншісі 1942 жылы Солтүстік Африка кампаниясы барысында құрылып, 1943 жылы Тунис шайқасында одақтастарға тұтқынға берілді. 1944 жылы Францияда қайта құрылған бұл армия Батыс Еуропа территориясында шайқасып, 1945 жылы Рураймағында толығымен жеңіліп, қарсыластарына берілді.
5th Panzer Army (5. Panzerarmee) was the name of two different German armoured formations during World War II. The first of these was formed in 1942, during the North African campaign and surrendered to the Allies at Tunis in 1943. The army was re formed in France in 1944, fought in Western Europe and surrendered in the Ruhr pocket in 1945.
Италияда қалыптасу және Солтүстік Африкаға орналасу
1942 жылдың 17 қарашасында Римдегі неміс генералына қарасты Стаб Неринг штабы LXXXX армия корпусы ретінде қайта құрылды. Бұл штаб көп ұзамай 5-ші танк армиясына айналдырылды. 5-ші танк армиясы 1942 жылдың 8 желтоқсанында Алжир мен Мароккода одақтастардың сәтті аяқталған "Torch" операциясынан кейін Тунисті одақтастардың шабуылдарынан қорғау үшін жинала бастаған бронетанктік бөлімдерге басшылық ету үшін құрылды. Армия Африка армия тобының құрамында Италияның бірінші армиясымен бірге шайқасты. 1943 жылдың 13 мамырында армия, өз командирі Густав фон Вэрстпен бірге капитуляциялады.
On 17 November 1942, the Stab Nehring staff, assigned to the German general in Rome, was reformed to become the LXXXX Army Corps. This staff was soon repurposed to become the 5th Panzer Army. The 5th Panzer Army was created on 8 December 1942 as a command formation for armoured units forming to defend Tunisia against Allied attacks which threatened, after the success of the Allied Operation Torch landings in Algeria and Morocco. The army fought alongside the Italian First Army as a part of Army Group Afrika. The army capitulated on 13 May 1943, along with its commander Gustav von Vaerst.
Нормандия
1944 жылғы 24 қаңтарда армия "Panzergruppe West" ("Panzer Group West") деп қайта құрылды, бұл Oberbefehlshaber West үшін бронетәліктік резерв болды. Жаңа армия Лео Гейр фон Швеппенбургтің басқаруына берілді. Одақтастар шабуыл жасаған жағдайда "Panzer Group West" тобын қалай қолдану мәселесі көптеген пікірталас тудырды, OB West командирі Герд фон Рундштедт және Армия тобының командирі Эрвин Роммель әртүрлі әдістерді жақтады. Рундштедт пен фон Швеппенбург панцерлік топтың одақтастардың енуіне қарсы шабуыл үшін фронттан шалқап, резервте тұруы керек деп сенді. Роммель одақтастардың әуе күштері мен теңіз артиллериясы немістерге ірі құрамаларды еркін жылжытуға мүмкіндік бермейтініне көз жеткізді, сондықтан панцерлерді майдан жебіне жақын орналастыру қажет деп талап етті. Адольф Гитлер батыс командирлеріне ұнамсыз келісімге келуге мәжбүр етті және олардың панцерлік топты оның рұқсатынсыз қолдануға рұқсат бермеді. 1944 жылғы 6 маусымда одақтастардың Францияға басып кіруі басталғанда, "Panzer Group West" қозғалмай қалды; 8 маусымға қарай Гейр үш панцерлік дивизияны солтүстікке қарай жіберіп, британдық және канадалық күштерден Каенді қорғады. Гейр британдықтар мен канадалықтарды теңізге кері итеруге бағытталған қарсы шабуылға дивизияларды жіберуді жоспарлады. 10 маусымда Швеппенбург жараланды және RAF Ла Кейндегі штаб-пәтеріне шабуыл жасаған кезде оның көптеген офицерлері қаза тапты. Гейрдің танк бөлімшелері британдықтардың алға жылжуын тағы бір айға шектеуге қол жеткізді, бірақ ол 2 шілдеде Рундштедттың Гитлерден Каеннен стратегиялық түрде шегінуге рұқсат беру туралы өтінішін мақұлдағаннан кейін, басшылықтан алынды. 2 шілдеде оның орнына Генрих Эбербах келді. Панцерлік топ Нормандияда одақтас күштермен шайқасып, ауыр шығынға ұшырады және көптеген дивизиялары Фалаиз қалтасында қоршалып қалды. Тамыз айының соңында панцерлік топтың қираған қалдықтары қалтадан қашып шыққаннан кейін, неміс шекарасына қарай шегінуді бастады.
The army was reformed on 24 January 1944 as Panzergruppe West ("Panzer Group West"), the armoured reserve for Oberbefehlshaber West. The new army was placed under the command of Leo Geyr von Schweppenburg. The method of employment of Panzer Group West in the event of an allied invasion was the subject of much controversy, with OB West commander Gerd von Rundstedt and Army Group B commander Erwin Rommel favouring different methods. Rundstedt and von Schweppenburg believed that the panzer group should be held in reserve some distance from the front, to counter attack Allied penetrations. Rommel was convinced that Allied air power and naval artillery would not allow the Germans the freedom to move large formations and so insisted that the panzers should be deployed much closer to the front line. Adolf Hitler forced an unhappy compromise on the western commanders and refused to allow them to commit the panzer group without his authority. When the Allied invasion of France began on 6 June 1944, Panzer Group West remained immobile; by 8 June, Geyr had been able to rush three panzer divisions northward to defend Caen against British and Canadian forces. Geyr planned to launch the divisions in a counter attack that would drive the British and Canadians back into the sea. On 10 June, Schweppenburg was wounded and most of his staff killed when the RAF attacked his headquarters at La Caine. Geyr's tank units managed to limit the British advance for another month but he was relieved of his command on 2 July, after seconding Rundstedt's request that Hitler authorize a strategic withdrawal from Caen. On 2 July he was replaced by Heinrich Eberbach. The panzer group fought against the Allied forces in Normandy, suffering heavy losses and eventually finding many of its divisions trapped in the Falaise Pocket. After the shattered remnants of the panzer group escaped from the pocket at the end of August, it began a retreat towards the German border.
Арденненге қайт
Тамыз айында Батыс панцер тобының қалған бөлімдері 5-панцер армиясы ретінде қайта ұйымдастырылды, ал жауынгерлік құралымдар Панцер тобы Эбербах деген атпен әрекеттерін жалғастырды. Уффен-СС командирі Сепп Дитрихтің қысқа мерзімді басқарудан кейін армияның басшылығы Хассо фон Мантеуффельге берілді. Армия Германия шекарасында одақтас күштермен ауыр шайқастарда болды, панцер дивизиялары одақтас авиациясының шабуылдарынан ауыр зардап шекті. Қарашада 5-ші панцер армиясы Дитрих басқаратын, жаңадан құрылған 6-шы СС панцер армиясымен бірге Арденн аймағында құрыла бастады. Екі құрама да «Бульж шайқасына» қатысты. 5-ші панцер армиясы 6-шы панцер армиясына жоспарланған шверпункт Эльсенборн қырқасы мен Амблев аңғарында тоқтатылғаннан кейін, бұрынғы майдан желісінен батысқа қарай жылжыған басты орталық күшке айналды. 5-ші панцер армиясы Бастонь маңындағы және Сельс пен Динанттағы броньдық шайқастарда ауыр шығынға ұшырады – бұл батысқа қарайғы шабуылдың ең алыс нүктелері болды. Шабуыл тоқтатылғаннан кейін, армия Германия шекарасына қарай соғысқан түрде шегінді. Наурыз айында Ремагендегі Людендорф көпіріндегі Рейн арқылы американдық көпірдің басын жоюға қатысты. 5-ші панцер армиясы қоршалып, Рур қапшығында тұтқындалды және 1945 жылдың 17 сәуірінде капитуляциялады.
In August, the remaining elements of Panzer Group West were reorganized as the 5th Panzer Army, with a combat formation remaining in action under the title Panzer Group Eberbach. After a brief period under the Waffen SS commander Sepp Dietrich, command of the army passed to Hasso von Manteuffel. The army saw heavy combat on the German border against Allied forces, the panzer divisions suffering heavily from Allied ground attack aircraft. In November the 5th Panzer Army began forming up in the Ardennes, alongside the newly formed 6th SS Panzer Army under Dietrich. Both formations took part in the Battle of the Bulge, the Fifth Panzer Army became the main central force advancing westwards from the pre existing front lines after the planned schwerpunkt assigned to the Sixth Panzer Army was stopped at the Elsenborn Ridge and the Ambleve Valley. The Fifth Panzer Army suffered heavy losses in battles around Bastogne and in the armour battles around Celles and Dinant, the westernmost points of advance. After the offensive was cancelled, it continued its fighting withdrawal to the German border. In March, it was involved in efforts to eliminate the American bridgehead over the Rhine at the Ludendorff Bridge in Remagen. The 5th Panzer Army was encircled and trapped in the Ruhr Pocket, and surrendered on 17 April 1945.