Кіріспе

1770 жылғы орыс-түрік соғысының теңіз шайқасы (1768–1774)

1768–1774 жылдардағы орыс-түрік соғысы барысында болған бұл шешімсіз шайқас 1770 жылдың 27 және 28 мамырында Грекиядағы Арголика шығанағының кіреберісінде өтті. Орыс флотының басшысы Джон Эльфинстон Осман флотынан басым түскен күштермен шайқасты. Екі тараптан да кемелер жойылған жоқ, және қаза болғандардың саны аз болды.

Тарих

Эльфинстон 20 мамыр 1770 жылы Портсмуттан Оңтүстік Грекияның Матапан мүйісіне келді және 22 мамырда Рупиноға әскерін түсірді. Осман флоты екіге бөлінгенін естіп, ол шабуыл жасауға шешім қабылдады. Қиын ауа райымен күрескеннен кейін, 27 мамырда шығанақтың кіреберісінде османдық кемелерді көріп, османдықтардың көптігіне қарамастан (шамамен 10 линкор және бірнеше кішкентай кемелерге қарсы 3 линкор, 2 фрегат және 4 қарулы сауда кемесі), ол жеңіл оңтүстік-шығыс желмен шабуылға шықты. Кешкі сағат 5-тен кейін «Не тронь меня» османдық флагманына шабуыл жасады, содан кейін «Саратов» османдық вице-адмирал мен контр-адмиралдың кемелеріне шабуыл жасады. «Надежда» да қатысты. «Святславтағы» Эльфинстон қарулы сауда кемелерін шайқасқа мәжбүрлеу үшін оларды қууға және оққа түсіруге мәжбүр болды, бірақ ол шабуыл жасағанда османдық флот кері шегінді, галереяларын қолданып, линкорларын солтүстікке сүйреп әкетті. Орыстар да өз қайықтарын солай істеді. 28 мамырда, сағат 12-ден кейін османдық флот Науплион бекінісінің зеңбірек оқтарының астында тізіліп тұрды. Сағат 15:00 шамасында Эльфинстон османдық қатарларын бойлай шабуыл жасады, бірақ нәтижесі шамалы болды. Орыс әскерінен аз шығын болды. 30 мамырда османдықтар қозғала бастады, ал кейбір орыс капитандары мұндай күшті флотқа шабуыл жасауға міндетті емес екендерін айтты. Эльфинстон оларға келісуге мәжбүр болды, ал 31 мамыр күні кешке османдықтар галереяларымен қайтадан сүйретіліп, жел күшейгенде орыстар қашып кетті.