Кароль Бостон Ветерфорд: Америкалық автор және тарихшы

Кіріспе

Афроамерикалық автор және сыншы Кароль Бостон Уэзерфорд – американдық автор және сыншы, қазір Солтүстік Каролина штатында, АҚШ-та тұрады. Ол 2022 жылғы Коретта Скотт Кинг сыйлығының иегері, «Айтуға келмейтін: Талса нәсілдік қырғыны» еңбегі үшін. Ол балалар әдебиетін, сондай-ақ тарихи кітаптарды, поэзияны және пікірлерді жазады. Уэзерфорд ең белгілісі – «Покемон» кейіпкері Жинксті және «Дракон Болл» кейіпкері Мистер Попоны сынағандығымен. Бүгінде ол ұлы Джеффри Бостон Уэзерфордпен бірлесіп жиі жұмыс істейді, ол суретші және ақын.

Өмірбаян

Поэзияның музыкасы Уэзерфордты әуелендіріп, оның әдеби жолын қалыптастырды. Уэзерфорд бірінші сыныпта анасына өлеңдерін айту арқылы жазуды бастады. Әкесі жергілікті орта мектепте баспа ісін оқытып, қызының алғашқы туындыларын жариялады. Бала кезінде ол Доктор Сьюз бен Лэнгстон Хьюздің кітаптарын оқуды ұнататын. Жоғары мектепте және колледжде шығармашылық жазуды хобби ретінде жалғастырған ол кейін Гринсбородағы Солтүстік Каролина университетінен және Балтимор университетінен баспа дизайны бойынша магистр дәрежесін алды. Балтиморда туған болса да, қазір Солтүстік Каролинада тұрады және Файетвилл мемлекеттік университетінде (FSU) композиция және балалар әдебиетінен сабақ береді. Бастапқыда Уэзерфорд FSU-ға тұрақты жазушы ретінде шақырылды, бірақ 2007 жылы доцент қызметіне тағайындалды. Автор ретінде ол өзінің шақыруын "отбасылық оқиғаларды, жоғалып бара жатқан дәстүрлерді және ұмытылған күрестерді іздеу" деп сипаттайды. Ол жазған кітаптар, өлең және прозада, африкалық американдықтар тарихын балалар көзқарасымен зерттейді және өткенді жаңа буынға жеткізеді. Оның туындылары көбінесе Уэзерфорд өмір сүрген аймақтарда болған нақты оқиғалардан шабыт алады. Әр кітаптың авторлық сөзінде ол өзінің көркем шығармалары мен поэзиясына негіз болған тарихи зерттеулердің бір бөлігін қамтиды. 2008 жылғы сұхбатында ол өзінің мақсатын былай түсіндірді: "Джим Кроу және Азаматтық құқықтар дәуірінде болған оқиғаларды көрсететін кітаптарым арқылы бүгінгі балаларды әділдікке ұмтылуға шақыруды қалаймын. Біз көпке жеттік, бірақ әлі де жолымыз ұзақ". 1995 жылы Lee & Low Books баспасы оның алғашқы сурет кітабын, "Juneteenth Jamboree" жариялады, ол Техас азаттығының естелігіндегі жазғы той туралы айтады. Содан кейін ол мектепке дейінгі балаларға арналған кітаптар сериясын жазды. 1998 жылы ол "Сенің есігіңе біреу қағып тұр: СПИД және афроамерикандық шіркеу" кітабын бірлесіп жазды, содан кейін "Сабын қорабындағы ыстық нәресте" атты өлеңдер жинағын шығарды. Балалар мен ересектер үшін жан-жақты жазушы ретінде танылғаннан кейін, ол өзінің алғашқы марапатталған балалар кітабын, африкалық американдық музыка тарихын баяндайтын "Джаздың дыбысы" (2001) өлеңін жариялауға дейін екі ғылыми-популярлық кітап жазды. Содан бері ол өлең, тарихи көркем әдебиет және балаларға арналған ғылыми-популярлық туындылар жазуын жалғастыруда. 2008 жылғы сұхбатында ол жазған ең маңызды өлеңдердің бірі "Мұса: Харриет Табман халқын азаттыққа қалай жетеледі" екенін айтты: "Осы шабыттандырған сөздер Кадир Нельсонның жанды суреттерімен және Эллис Лидің керемет көркемдік жетекшілігімен керемет үйлесім тапты. «Мұса» менің мансабымды жаңа деңгейге көтерді". Оның "Айтылмаған: Тулса расалық қырғыны" кітабы Флойд Купердің суреттерімен Carolrhoda Books баспасынан жарық көрді және 2022 жылы Coretta Scott King Illustrator & Author сыйлығын жеңіп алды. Роман сонымен қатар Кальдекотт медаліне және Роберт Ф. Сиберт ақпараттық кітап сыйлығына үміткер болды.

The music of poetry has fascinated Weatherford and motivated her literary career. Weatherford began writing in first grade by dictating poems to her mother. Her father taught printing at a local high school and published his daughter's early works. As a child, she enjoyed reading Dr. Seuss and Langston Hughes. Continuing to pursue creative writing as a hobby through high school and college, she later earned her M. F. A. from the University of North Carolina at Greensboro and an M. A. in publication design from the University of Baltimore. Although a Baltimore native, she now resides in North Carolina and teaches composition and children's literature at Fayetteville State University (FSU). Initially, Weatherford was invited to FSU as a writer in residence, but in 2007, she received the position of associate professor. As an author, she acknowledges her calling "to mine the past for family stories, fading traditions and forgotten struggles." The books she writes, in poetry and prose, explore African American history from a children's perspective and relate the past to new generations. Her works are often inspired by true events, many of which took place in the areas where Weatherford has lived. In her Author's Notes for each book, she includes a portion of the historical research from which her fiction or poetry emerged. In describing her purpose for writing to School Library Journal, in a 2008 interview, she said: "I want the books that I write that are set during the Jim Crow era and the Civil Rights era to nudge today's kids toward justice. We've gone a long way, but we still have a long way to go." In 1995, Lee & Low Books published her first picture book, Juneteenth Jamboree, about a summer celebration in memory of the Texas Emancipation. She then wrote a series of board books for preschoolers. In 1998, she co authored Somebody's Knocking at Your Door: AIDS and the African American Church, and then published a collection of poetry, The Tar Baby on the Soapbox. After establishing herself as a versatile writer for both children and adults, she published two nonfiction chapter books before penning her first award winning children's book, The Sound That Jazz Makes (2001), a poem that traces the history of African American music. Since then, she has continued to write poetry, historical fiction, and nonfiction biographical works for children. She said in a 2008 interview that one of the most important poems she has written was Moses: When Harriet Tubman Led Her People to Freedom: "Those inspired words came together with Kadir Nelson's soulful paintings and Ellice Lee's brilliant art direction in a perfect publishing storm. Moses propelled my career to another level." Her book Unspeakable: The Tulsa Race Massacre, illustrated by Floyd Cooper and published by Carolrhoda Books, won both the Coretta Scott King Illustrator & Author awards in 2022. The novel was also a finalist for the Caldecott Medal as well as the Robert F. Sibert Informational Book Award.

Маңызды мақалалар

Уэзерфорд Шығыс Азияның танымал мәдениетіндегі қара нәсілділердің стереотиптік бейнелемелерін сынап, бірнеше мақала жазды, олардың екеуі анимеге қатысты, ал тағы біреуі тіс пастасының атауына бағытталған.

Покемон

2000 жылдың қаңтар айында Уэзерфорд Алабама штатындағы газеттерде мақала жариялады. "Саяси тұрғыдан дұрыс емес Покемон" атты мақаласында ол Покемон №124, Джинкстің афроамерикандықтардың жағымсыз стереотипі екеніне сенгенін түсіндірді:

Осы дауға жауап ретінде, 2000 жылдың соңында АҚШ-та шыққан Pokémon Gold және Silver ойындарының нұсқаларында Джинкстің ойын ішіндегі бейнесіне күлгін түс берілді. 2002 жылы Nintendo Джинксті ресми түрде қайта жасады, оның терісінің түсі қарадан күлгінге өзгертілді; бұл өзгеріс Джинкстің күлгін терісі алғаш рет "Mean With Envy!" (混戦、混乱！ポケモンコンテスト・キナギ大会！（前編）) атты эпизодта пайда болғанға дейін анимациялық сериалда көрсетілмеді. Бұл эпизод 2005 жылы эфирге шықты, ал Amazon Prime-дағы "Holiday Hi Jynx" шығарылымы Джинксті сәйкес түрде қайта бояды, бірақ миниатюрада ол әлі де қара түсті.

Аждаһа шары

2000 жылдың мамыр айында The Christian Science Monitor журналында жарияланған мақалада Уэдерфорд өзінің пікірін қайталап, кеңейтті. Джинкс "семіз дрэг-королева" сияқты көрінді, сондай-ақ ол Мистер Попоны, Dragon Ball франшизасының кейіпкерін де сынға салды: 2003 жылы Viz басып шығарған Dragon Ball мангасында Мистер Попоның еріндерінің мөлшері кішірейтілді. Сонымен қатар, сериалдың жалғасы Dragon Ball Super сериясымен байланысты ақпарат құралдарында нәсілшілдік стереотиптерден алшақ қара терілі кейіпкерлердің саны артты, мысалы Готен мен Транкс сыныптастары Рула мен Чок, ал Мистер Попоға жасалған сілтемелер азайды (соңғы шығарылым Dragon Ball Super: Super Hero кейіпкердің кадрдан тыс екенін көрсетеді).

Марапаттар

+Сыйлықтар кітап және жыл бойыншаАтауыСыйлықЖылДжаздың үніКартер Г. Вудсон кітап сыйлығы (бастауыш деңгей)2001Көпірді есіңде сақтаСолтүстік Каролина AAUW Жастар әдебиеті сыйлығы2002Мәзірдегі бостандықСолтүстік Каролина AAUW Жастар әдебиеті сыйлығы2005Банк-стрит колледжінің ең жақсы балалар кітабыКапитолий таңдауы: Балаларға арналған ерекше кітаптар2006Жасөспірімдерге арналған танымал әлеуметтік тарих кітаптарыМоисейКапитолий таңдауы: Балаларға арналған ерекше кітаптар2005NAACP имидж сыйлығы, балаларға арналған көрнекті әдеби туынды2007Мұғалімдер таңдауы (Халықаралық оқу қауымдастығы)Калдекот құрмет кітабыНегр лигасының альбомдарыЖаһандық қоғам үшін ерекше кітаптар2006Құрметті мырза РозенвальдАлтын қанат сыйлығы, сурет кітабы мәтініБирмингем, 1963Жейн Аддамс балалар кітабы сыйлығы2008Ли Беннетт Хопкинс поэзия сыйлығыДжефферсон кубогыБелли Холидейге айналуКорретта Скотт Кинг сыйлығының иегері2009Гордон Паркс: Фотографтың қалай қара және ақ Американы бейнелегеніNAACP имидж сыйлығы, балаларға арналған көрнекті әдеби туынды2016Бостандық дауысы: Фанни Лу Хамер: Азаматтық құқықтар қозғалысының руыАмелия Блумер кітап тізіміКонго алаңындағы бостандықКалдекот медалі2017Шомбург: Кітапхана салған адамАлтын қанат сыйлығы, кішкентай оқырмандарға арналған ғылыми еңбектер2018