Кіріспе

Лау v. Nichols, 414 U. S. 563 (1974) – АҚШ Жоғарғы Сотының бір дауысты шешімінде, ағылшын тілін жетік білмейтін оқушыларға мемлекеттік мектептерде қосымша тілдік сабақтардың берілмеуі 1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңға қайшы келеді деп шешілді. Сот, ағылшын тілін білмейтін оқушылар мағыналы білім алудан айырылғандықтан, мектеп саясатының салдары 1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңның VI тарауын бұзады деген тұжырым жасады және мектеп округіне оқушыларға "тиісті өтемақы" беру талап етілді.

Өмірбаян

1971 жылы Сан-Франциско мектеп жүйесі Ли Джонсонға қарсы Жоғарғы Сот ісінің нәтижесінде нәсілдік бөлінуді тоқтатты. Сол кезде ағылшын тілін жетік білмейтін 2856 қытай және испан студенті Сан-Франциско бірыңғай мектеп округіне (SFUSD) қайта қабылданды. Олардың шамамен 1000-ға жуығына ғана қосымша ағылшын тілі сабақтары ұсынылды. Ал ағылшын тілін жетік білмейтін қытай студенттерінің 1800-нен астамы арнайы білім беру сыныптарына орналастырылды, ал кейбіреулері жылдар бойы бір сыныпта оқуға мәжбүр болды. Мектептердегі осы бағдарламаларға қатысу да ерікті болды, ал 1972 жылы "7-тарау бойынша қаржыландырылатын бағдарламаларға қажеттілігі бар шамамен 5 миллион оқушының ішінде 100 391-і ғана қатысты". Эдвард Штейнман, қоғамдық мүдделерді қорғайтын заңгер, Кини Кинмон Лаудың ата-аналарымен және ағылшын тілін білмейтін басқа қытай студенттерімен байланысқа түсті. Ол оларды мектеп округіне шағымдануға ынталандырды, соның салдарынан олар сол кездегі SFUSD президенті Алан Х. Николс және мектеп округінің басқа да лауазымды тұлғаларына қарсы топтық сотқа жүгінді. Студенттер ағылшын тілін білмейтіндіктен мектепте арнайы көмек ала алмайтындарын және 1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заң мен Конституцияның 14-толықсуына сәйкес, тең қорғау құқығы мен білім берудегі кемсітушілікке тыйым салу негізінде арнайы көмек алуға құқылы екендерін мәлімдеді. Студенттер апелляциялық соттың шешіміне қарсы Жоғарғы Сотқа шағым түсірді.

Жоғарғы соттың шешімі

1974 жылдың 21 қаңтарында Жоғарғы Сот шешім шығарды, және Сот бірауыздан Лаудың пайдасына үкім айтты. Сот 14-ші түзетудегі тең қорғау ережесін қарастырудың орнына, 1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңтың 601-бабына сүйенді. Мектеп жүйесі федералдық қаржыландыру алғандықтан, барлық оқушыларға тең мүмкіндіктер мен қолжетімділік беруге міндетті болды. Соттың мәлімдемесіне сәйкес, мектеп округтері барлық оқушыларға бірдей қарағанмен, ағылшын тілін білмейтін оқушыларға кері әсер еткен, себебі олар сыныптағы материалды басқа оқушылардай тиімді түсіне алмады және осылайша "мағыналы" білім алу мүмкіндігінен айырылды. Сот сондай-ақ, 1970 жылы Денсаулық сақтау, білім беру және әлеуметтік қызмет министрлігінің Азаматтық құқықтар жөніндегі кеңсесі (OCR) құрған нұсқаулыққа сілтеме жасады, онда тіл ұлттық тегі бойынша кемсітушіліктің белгісі болуы мүмкін екені және "округ осы оқушыларға білім беру бағдарламасын ашу үшін тілдегі кемшіліктерді түзету үшін белсенді қадамдар жасауы керек" делінген. Жоғарғы Сот мектеп округінен ағылшын тілін білмейтін оқушыларға тең білім беру үшін қажетті өзгерістер енгізуді талап етті, бірақ округке нақты шаралар көрсетілген жоқ. Бұл шешімнен кейін Конгресс 1974 жылы Тең білім беру мүмкіндіктері туралы заңды қабылдады, ол мемлекеттік мектептердегі оқытушылар мен оқушыларға қарсы кемсітушілікті тыйымдады және мектеп округтерінен барлық оқушылардың тең қатысуына кедергі келтіретін факторларды жою үшін "тиісті шаралар" қабылдауды талап етті. Бұл заң екі тілді білім беру туралы заңға қаржыландыруды арттырды және қосымша ағылшын тілі сабақтарын міндетті етті, нәтижесінде Лау шешімі барлық мемлекеттік мектептерге таратылды. Дегенмен, соңғы онжылдықтарда Лау шешіміне қарсы шақырулар болды. Жоғарғы Соттың Александр Сандовалға қарсы ісінде, 532 U. S. 275 (2001), Сот жеке талапкерлердің VI тарау бойынша кері әсерге байланысты заң бұзушылыққа шағымдануға құқығы жоқ екенін және олар қасақана кемсітушілікке дәлелдер ұсынуы керек екенін мәлімдеді. Бұл студенттердің мектеп саясатының кері әсеріне байланысты сотқа жүгіне алмайтынын білдіреді, бұл Лау шешімінің негізін айтарлықтай әлсіретті.