Кіріспе

Апулия мен Калабрияның герцогы 1085–1111 жылдары Роджер Борса (1060/1061 – 22 ақпан 1111) – Апулия мен Калабрияның норманды герцогы және 1085 жылдан өліміне дейін Оңтүстік Италияның нақты билеушісі болды.

Өмір

Роджер – Роберт Гискар мен Сикельгайтаның ұлы. Оның амбициялық анасы Роберт Гискардың басқа әйелінен туған үлкен ұлы Богемондтың орнына Роджерге әкесінің орнына ие болу мүмкіндігін ұйымдастырды. Оның «қалта» деген мағына беретін «Борса» деген лақап аты «ерте кезден ақшасын санап-санап қою әдетінен» туындаған. 1073 жылы Сикельгайта Гвискар Траниде ауырғаннан кейін Роджерді мұрагер деп жариялады. Роджердің туысы Абелярд Роджердің сайлануына қарсы шыққан жалғыз барон болды, ол өзінің герцогтік таққа лайық екенін мәлімдеді. Роджер 1084 жылы Грекияға жасаған жорықта әкесіне еріп барды. 1085 жылдың 17 шілдесінде Кефалонияда әкесі қайтыс болғанда ол әлі де Грецияда болды. Богемонд грек иеліктерін, ал Роджер итальяндық иеліктерді мұраға алуға тиіс болғанмен, Гискардың қазасы кезінде Богемонд Италияда (Салернода), ал Роджер Грецияда (Бундицияда) болды. Роджер Кефалонияда анасына қосылды, Гофредо Малатерраның айтуынша, оның кетісі әскерінде үрей мен шатастық тудырды. Екеуі тез арада түбіркеуге оралды және Сицилия графы Роджер I-нің қолдауымен қыркүйек айында герцог ретінде танылды. Оның ломбардтық тегі оны Капуаға қашқан нормандық жартылай бауырынан гөрі тартымды кандидат етті. Капуа графы Иордан I-нің қолдауымен Богемонд ағасына қарсы көтеріліп, Ория, Отранто және Таранто қалаларын басып алды. Алайда Роджер 1086 жылдың наурыз айында бейбітшілікке келді және ағайындылар тиімді басқарушылар ретінде әрекет етті. 1087 жылдың жаз айының соңында Богемонд ағасының кейбір вассалдарының қолдауымен соғысты жаңартты. Ол Фрагнетода Роджерді күтпеген жерден шапты, жеңіске жетіп, Тарантоны қайтарып алды. Роджер Борса күшті жауынгер ретінде сипатталғанымен (қоршау арқылы Беневенто, Каноса, Капуа және Лучера қалаларын басып алды), ол Богемонттың күшін тоқтатып, оны бақылауына ала алмады. Соғыс ақыры Папа Урбан II-нің делдалдығымен және Богемондқа Таранто мен басқа да иеліктерді беру арқылы шешілді. Роджер оған Конверсано графы Джеффридің вассалдығын берді, осылайша Богемондқа Бриндизиді, сондай-ақ Козенцаны және оның тілеген басқа да иеліктерді толық иеленуге мүмкіндік берді. 1089 жылы Папа Урбан II Роджер Борсаға Апулия герцогтігін ресми түрде табыс етті. Роджер кем дегенде екі рет (Басачердің Фулкосы және Мансо вицедукс) барондық монеталар соғуға рұқсат берді. Ол әртүрлі қалаларға жарғылар беру және қала құрылысын дамыту арқылы Меццоджиорноны қалалық елді мекенге айналдыруды жоспарлады. 1090 жылы ол және Урбан Картуз орденінің негізін қалаушы Кёльн епископы Бруноны Реджио ди Калабрия архиепископы сайлауға шақырды. 1098 жылдың мамыр айында Капуа князі Ричард II-нің өтініші бойынша Борса мен оның ағасы Сицилия графы Роджер I Капуаны қоршауға алды, князь бұрын кәмелетке толмаған кезінде жер аударылған еді. Көмегі үшін герцог Ричардтың құрметін алды, бірақ оны пайдаланбаған сияқты, өйткені Ричардтың мұрагерлері Роджер Борсаның билігіне құрмет көрсетпеді. Капуа қырық күндік қоршаудан кейін түсті, өйткені Папа Урбан II Сицилияның Рожерімен және Кентербери архиепископы Анзельммен кездесуге келді. 1104 жылдың қазан айында Роджер сол кезде тәуелсіз және Византияға адал болған Монте-Сант-Анджело графы Вильгельмді қоршап алды және оны Гарганодан қуды, графтық билікті жойды. Ол 1111 жылдың 22 ақпанында қайтыс болды және Салерно соборында жерленді.