Кіріспе

1970 жылғы роман, Е. Б. Уайттың балалар романы.

«Аққудың құбылысы» – Е. Б. Уайттың 1970 жылы жарық көрген балалар романы. Ол Луи туралы әңгімелейді, аудиокітапта автор оны "LOO ee" деп атайды, бұл тромпетші Луи Армстронгқа жасалған сілтеме, және бұл кітапта нақты айтылады. Луи – дауысы жоқ аққу, бірақ ол бұл қиындықты жеңіп, Сирена есімді әдемі аққуды қызықтыру үшін керней ойнауды үйренеді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

1968 жылдың көктемінде Канадада қозы (жеті қарақұмық) мен қалам (жеті қарақұмық) – екі қозы да көгершін – көлдегі кішкентай аралда жазғы ұя салады. Сэм Бивер, 11 жасар бала, әкесімен бірге лагерьге шыққанда, оларды көруге күн сайын көлге келе бастағанда, қарлығаштар алаңдайды; қозы адам балаларының қауіпті екеніне сенеді. Бір күні қалам жұмыртқасынан қашып, аяғын созып жатқанда, бір түлкі қасына келіп қалады. Сэм түлкіге таяқпен қорқытып, аналық пен жұмыртқаларын құтқарады. Осы оқиғадан кейін қарлығаштар оған сенім арта бастайды. Ұясынан шыққаннан кейін, қозы ұясын Сэмге алып келіп, таныстырады. Сауалнамада, Самуилдің аяқ киімінің байлауын тартқан кіші Луиден басқа, барлық цигнеттер Самуилге сәлемдеседі. Жас қозы мен қалам Луидің мылқау екенін біртіндеп түсінеді. Олар Луи туралы көбірек уайымдап, егер ол басқа қарлығаштар сияқты керней тартпаса, жұбай таба алмайтынына алаңдайды. Луидің әкесі онымен қарым-қатынас жасаудың жолын табуға уәде береді. Жаздың соңында қарлығаштар отбасы Монтанадағы Ред-Рок көлдеріне қыстауға ұшып барады. Луи тіл табысу үшін оқу мен жазуды үйрену керек деп шешті және Сэм Биверді көру үшін баспанадан ұшып кетті. Сэм келесі күні таңертең өзінің лебедь досын мектепке алып барады. Луистiң оқу мен жазуға бейiм екенi анықталады, ал Сэм оған сөйлесуi үшiн тақташа мен сырға сатып алады. Өкінішке қарай, басқа қарлығаштар оқи алмайтындықтан, Луи әлі де жалғыз. Луис Ред-Рок көлдеріне оралғанда, ол жас Серенаға ғашық болады, бірақ оның назарын аудай алмайды. Луидің әкесі кернейлейтін қарлығаштардың есімін адамның музыка аспаптарының атымен атағанын біледі және Луидің орнына "дауыс" ретінде керней алуға бел буады. Бірде ол Монтана штатының Биллингс қаласында орналасқан музыка дүкенінің терезесінен құлап, сымға байланған мыс кернейді ұрлап кетеді. Луи труба ойнауды үйренген кезде, Серена солтүстікке көшіп кетеді. Луи отбасымен бірге солтүстікке қарай Серенені қайтадан қарсы алуы мүмкін, Луи Сэмді өзінің ранчосына барып, ұрланған керней үшін өзін кінәлі сезінгенін түсіндіреді. Сэм Луиге жұмыс тауып, дүкенге керней мен бүлінген терезе үшін ақы төлесін дейді. Ол Луиске Сам қатысатын лагерьдің жігіттер лагерінде, Кукооскус лагерінде кернейші болып жұмыс табуға көмектеседі. Луис Сэмді өзінің бір аяғын бөртпемен екіге бөліп, "бармақ" жасап, көбірек нота ойнауға көндіреді. Жаз бойы Луис таспа, серуен, асхана шақыруларын ойнайды және Серенаға махаббат әнін жазады. Сондай-ақ, суға батып бара жатқан кемпирді құтқарғаны үшін "Өмірді құтқару" медалімен марапатталады. Жаздың соңында ол 100 доллар табады, оны су өткізбейтін қалтаға салып, тақташа, сырға, медаль және кернеймен бірге мойнына байлап қояды. Сэм Луистің Бостондағы "Лебедь қайықтары" компаниясына жұмысқа орналасуын ұсынады. Луи ел аралап ұшып, аптасына 100 доллар жалақы және Ритц қонақ үйіндегі жеке пәтермен бірден табысқа жетеді. Филадельфиялық түнгі клуб Луиге аптасына 500 доллар жалақы ұсынады. Ол Бостоннан кетіп, Филадельфияның зоопаркында уақытша тұрып жатыр. Жануарлар дүниесін күзетуші Луиге, ол қонақ болғандықтан, басқа балықтарға ұқсап қанатының ұшын кесіп тастамайды деп уәде береді. Бір дауылды түнде Серенна бағытынан ауытқып, зоопарқтың құс көліне құлайды. Луи оған "Көркем арманшыл" әнін трубасында ойнап, серенада жасайды, ал ол оған ғашық болады, оның әнінен және мойнында асылып тұрған көптеген дүние-мүлкіне таңғалады. Зоопарк күзетушілері Серенені байқағанда, оның қанаттарын кесіп тастауға тырысады, ал Луис оларға шабуыл жасайды. Ол бас адамды операцияны сәл уақытқа кейінге қалдыруға көндіреді және Сэмге жеделхат жіберіп, көмек сұрайды. Сэм Филадельфияға барып, Бас адаммен келісім жасайды: әр қос цигнетте әрқашан ерекше күтім қажет ететін біреу болады, дәл Луи өз отбасында істегендей. Егер Басшы Луи мен Серенаны босатып жіберсе, олар құс қажет болған кезде олардың бір цигнетті зоопаркқа сыйға тартуға дайын болады. Луис пен Серена Ред-Рок көлдеріне ұшып барады. Енді ол қалған өмірін басқа қарлығаштар арасында өткізуді мақсат етіп, енді оған өзінің шифері қажет емес. Луис тақтаға кешірім сұрайды және оны және ақша қалтасын әкесіне береді, ол Биллингстегі музыка дүкеніне қайтады. Жұлдыздың тағы бір терезесін бұзатынына қорқып, дүкен иесі бұтаға атып, иығына тиіп алады. Құс қоныс аударады, дүкен иесіне шифер мен ақша береді, өз қанын көргенде құлап қалады. Дүкен иесі ақшаны және ақшаны көріп, таңғалады. Бұл құс қорқынышты емес, ақылды екенін түсінеді. Керней мен терезеге жұмсалған ақшаның құны бірнеше есе артық. Қарлығаш қорғалған түр болғандықтан, ол жабайы табиғат ветеринарына апарылып, жарасы емделеді. Жазылғаннан кейін, ол Луис пен Серенаны қоса, отбасымен қайта Ред-Рок көлдеріне ұшып кетеді. Көп жылдар өткен соң, Сэм шамамен 20 жасқа келгенде, ол қайтадан Канадада лагерь құрып отырғанда, көлден әуеге көтерілген трубаның дыбысын естиді және ол Луистің трубасы екенін біледі. Ол күнделігіне жазады:

"Бүгін кешке Луистің трубасын естідім. Әкем де естіді. Жел дұрыс болды, мен қараңғылық түскенде таспаның ноталарын ести алдым. Әлемдегі ең жақсы нәрсе – лебедьтің трубасы."

Қазіргі заманғы шолулар

Кітап Джон Апдайктан The New York Times газетінде жағымды пікір алды, онда ол былай деді: "Стюарт Литтлдей шалқар емес, және Шарлоттаның торындай кейіпкерлерге және оқиғаларға толы емес. Қалалық юморист фермерге айналғаннан кейін жазған шаруалық өмірге арналған мадақ – «Лебедь кернегі» өзіне тән артықшылықтары бар; ол үш кітаптың ішіндегі ең кең және тыныш, жабайы табиғаттың құнды инстинктік мұрасын бейнелейтін автордың сезімімен толы".

Марапаттар

Балалар кітаптары санатында «Аққудың сырнайы» 1971 жылғы Ұлттық кітап сыйлығының финалисі атанды, бірақ Ллойд Александрдың «Себастьянның тамаша оқиғалары» кітабына еңіс тапты.

Бейімделулер

"Аққудың күйі" романының сәттілігіне байланысты, оның бірнеше бейімделулері жасалды.

Аудиокітап

Ақын Уайттың кітабының толық нұсқасы бір кезде аудиоға жазылып, кейіннен аудиокітап ретінде жарық көрген.

Филадельфия оркестрінің әні

1972 жылы композитор Бенджамин Листің "Аққудың құбығы" шығармасы Филадельфия оркестрі тарапынан орындалды (Луидің қонақ өнерпаз ретінде бұл оркестрде өнер көрсеткені айтылады).

Фильм

Кітап негізінде түсірілген анимациялық фильм 2001 жылы Rich Animation Studios студиясымен жасалып, Nest Family Entertainment компаниясымен жарыққа шығарылды және TriStar Pictures компаниясымен таратылды.

Жаңа симфония

2011 жылы Марша Норман кітапты "актерлер мен оркестр үшін жаңа симфония" деп бейімдеді, ал музыкасын Джейсон Роберт Браун жазды және дирижерлік етті. Бұл қойылымда Джон Литгоу, Кэти Бейтс, Джесси Тайлер Фергюсон, Манди Мур, Джеймс Ноттон және Мартин Шорт ойнады. Қойылым CD-де және тікелей жүктеу арқылы жарық көрді.