Кіріспе
Grumman American AA 5 сериясы – американдық, толық металдан жасалған, төрт орындық, жеңіл ұшақтар отбасысы. Бұл модельдер қанағаттану үшін және оқу үшін қолданылады. Оған түпнұсқа American Aviation AA 5 Traveler, Grumman American AA 5 Traveler, AA 5A Cheetah, AA 5B Tiger, Gulfstream American AA 5A Cheetah және AA 5B Tiger, American General AG 5B Tiger және Tiger Aircraft AG 5B Tiger кіреді.
The Grumman American AA 5 series is a family of American all metal, four seat, light aircraft used for touring and training. The line includes the original American Aviation AA 5 Traveler, the Grumman American AA 5 Traveler, AA 5A Cheetah, and AA 5B Tiger, the Gulfstream American AA 5A Cheetah and AA 5B Tiger, the American General AG 5B Tiger, and the Tiger Aircraft AG 5B Tiger.
Даму
1969 жылы American Aviation компаниясы AA 1 Yankee Clipper екі орындық жеңіл ұшағының табысқа ие болғаннан кейін, компания төрт орындық ұшақ өндіруді шешті. Олар жаңа, "бос парақтан" басталган дизайнмен жұмыс істеді, ол American Aviation AA 2 Patriot деп аталды. AA 2 дизайны сынақ ұшулар барысында күтілген көрсеткіштерге жете алмады және тек бір ғана үлгі жасалды. Өнім қатарын толықтыру үшін төрт орындық ұшақ қажет болғандықтан, компания AA 1 Yankee ұшағының сыртқы және кабиналық өлшемдерін ұлғайтып, төрт орындық нұсқасын жасады. Бұл шешім Yankee және оның түйіндемесі AA 1A Trainer ұшақтарының нарықта танылуын арттырды, сондай-ақ екі үлгінің үштен екі бөлігі ортақ болды, бұл әзірлеу уақытын және өндіріс шығындарын қысқартты.
AA-5 Саяхатшы
American Aviation AA 5 Traveler деп аталатын төрт орындық жаңа ұшақ Lycoming O 320 E2G қозғалтқышымен жабдықталған. Ол төрт адамды круиздік жылдамдықпен тасымалдауға мүмкіндік береді және US FAR Part 23 стандарты бойынша сертификатталған. 1971 жылы American Aviation компаниясы Grumman компаниясына сатылып, Grumman American бөлімшесіне айналғанда Traveler ұшағының өндірісі жаңа ғана басталған болатын. Grumman Traveler ұшағын шығаруды жалғастырды. 1975 жылы бұл модельдің өндірісі тоқтаған кезде 834 Traveler ұшағы шығарылған. 1974 жылы AA-5 ұшағының жаңа дизайны жасалды, нәтижесінде 1975 жылғы Traveler моделі қозғалтқыш капоты мен негізгі қону шассиның қанаттарын аэродинамикалық жағынан жақсартуға ие болды. Құйрық бөлігі өзгеріссіз қалды. Осы өзгерістердің нәтижесінде 1975 жылғы Traveler ұшағының круиздік жылдамдығы [мәлімет жоқ] болды. Traveler ұшағы келесі жылы одан да жетілдірілген AA 5A Cheetah моделімен алмастырылды.
АА-5А Чита
Grumman инженерлері AA 5 дизайнының бастапқы Traveler-ге қарағанда жылдамдық әлеуеті жоғары деп санады, тіпті 1975 жылғы жақсартулармен салыстырғанда да, сондықтан аэродинамикалық тазалау және қайта жобалау жұмыстарына кірісті. Қозғалтқыш капоты мен баффлдері салқындату кедергісін азайту үшін өзгертілді, эгзостық жүйе жаңадан жобаланды, негізгі қону шассиының қанаттық жабындары одан әрі жақсартылды, құрсақ қанаты алынып тасталды, ал ауырлық орталығының кеңейтілген диапазонын қамтамасыз ету үшін көлденең құйрығы үлкейтілді. Отын сыйымдылығы Traveler-дің 37 АҚШ галлонынан 52 галлонға дейін арттырылды, сонымен қатар ұзақ қашықтыққа арналған қосымша бактар қарастырылды, бұл оның ұшу қашықтығын ұлғайтты. Жаңа модель AA 5A Cheetah деп аталды және 1975 жылдың соңында 1976 жылғы модель ретінде ұсынылды. Өзінің атына сай, ол Lycoming O 320 E2G қозғалтқышымен Traveler-ден алты теңіздік шақырымға (жеті миль/сағ) жылдам болды. Cheetah сыртқы түрінен Traveler-ге өте ұқсас болғандықтан, Grumman маркетинг бөлімі оны бұрынғы AA 5-тен ажырату үшін «секіріп тұрған гепард» эмблемасын жасады. Grumman 1978 жылы жеңіл ұшақтар бөлімін Gulfstream Aerospace компаниясына сатты, ал бөлім Gulfstream American деп қайта аталды. Gulfstream 1979 жылға дейін AA 5A өндірісін жалғастырды. Барлығы 900 Cheetah ұшағы шығарылды.
АА-5Б Тигр
АА-5 желісінің соңғы нұсқасы АА-5В «Тигр» болды. «Тигр» Grumman инженерлерімен жобаланған және алғаш рет 1974 жылдың соңында 1975 модель ретінде өндірілді. «Тигр» Cheetah-қа әкелген АА-5 Traveler-дің қайта жобалау жұмысының нәтижесі болды және бастапқыда Lycoming O 360 A4K қозғалтқышымен жабдықталған, саяхаттық жылдамдығы бар ұшақтан аздап ерекшеленді. Жалпы салмағы АА-5/АА-5А-дан «Тигр» моделінде артты. Сыртқы түрінен «Тигр» АА-5 Traveler және АА-5A Cheetah-ға ұқсас болғандықтан, Grumman маркетинг бөлімі дизайнды ерекшелеу үшін арнайы стикер жиынтығын жасады – бұл жолы «шапшаң жолбарыс» бейнесі. Алдыңғы АА-1 және АА-5 модельдері жылдар бойында көп өзгермесе, АА-5В «Тигр» үнемі жақсартуларға ұшырады. АА-5А сияқты, АА-5В-нің өндірісі Gulfstream компаниясы Grumman-ның американдық бөлімін сатып алғаннан кейін де жалғасты. Gulfstream 1979 жылы поршеньді қозғалтқыштармен жабдықталған барлық ұшақтардың өндірісін тоқтатты, ал өте табысты «Тигр» дизайны 1323 ұшақ жеткізілгеннен кейін өндірістен алынды.
AG-5B Tiger (Ауыл шаруашылығы)
Он бір жыл бойы бұл үлгі өндірілмеді, содан кейін 1980-ші жылдардың соңында Tiger-ді өндіру үшін жаңа компания құрылды. American General Aviation Corporation компаниясы жобаны одан әрі жетілдірді, оның ішінде пропеллерді алып тастамай-ақ алынып тасталатын жаңа екі бөліктен тұратын мұрын қаптамасын (қозғалтқыштың қақпағы), жаңа аспаптар панелін, сыртқы жарықтандыруды жақсарту, жанармай мөлшерін көрсететін жаңа жүйені, ескі 14 вольт жүйесін алмастыратын 28 вольт электр жүйесін, жаңа үлгідегі газ тұтқасын және жылу және желдету жүйелерін жақсарту сияқты өзгерістер енгізді. Аэродинамикалық жақсартулар оптималды биіктіктегі круиздік жылдамдықты нақты жылдамдықтан TAS-қа дейін көтерді. Жаңаша жобаланған ұшақ өзгертілген типтік сертификат бойынша American General AG 5B Tiger ретінде өндіріске енгізілді. Жаңа компания AA 1 және AA 5A Cheetah үлгілерін өндіруді қарастырды, бірақ 1993 жылы қызметін тоқтатқанға дейін бұл жоспарлар іске аспады. American General компаниясы 1990-93 жылдар аралығында Tiger ұшақтарын шығарып, сол кезеңде 181 ұшақ тапсырды. Бұл үлгі ұшқыштар мен ұшақ иелерінің арасында үлкен сұранысқа ие болды, сондықтан 1999 жылы Tiger-ді қайтадан өндіріске енгізу үшін жаңа компания құрылды. Tiger Aircraft 2001 жылы Батыс Вирджиния штатының Мартинсбург қаласындағы зауытында AG 5B Tiger өндірісін бастады. Tiger Aircraft AA 1 немесе AA 5 отбасының басқа үлгілерін өндірмеді, бірақ ұшақтардың толық желісіне қатысты типтік сертификаттарға ие болды. 2001-2006 жылдар аралығында Tiger Aircraft 51 AG 5B ұшағын өндірді. 2006 жылдың ортасында Tiger Aircraft қаржылық қиындықтарға тап болды, AG 5B өндірісі тоқтатылды және өндіріс жұмыскерлері жұмыстан босатылды. Tiger Aircraft 2007 жылдың қаңтар айында банкроттыққа өтініш берді. 2007 жылдың 2 тамызында Федералдық банкроттық соты Tiger Aircraft активтерін True Flight Holdings LLC компаниясына сатуға келісім берді. True Flight AG 5B Tiger-дің бөлшектерін өндіруге және оны мүмкіндігінше тезірек өндіріске қайтаруға ниетті екенін мәлімдеді, бірақ 2021 жылға дейін толыққанды ұшақтар шығарылмады.
AA-5 және AG-5 өндірісі
Барлығы 1971 мен 2005 жылдар аралығында бес өндіруші 3 289 дана AA 5 және AG 5 өндірді.
Дизайн
AA 5-тің барлық модельдерінде жылжымалы шатыр астында төрт орындық бар, оны ұшу кезінде желдету үшін жартылай ашуға болады. Барлық төрт адамға қанат түбінен, шатыр жиегінен кіруге болады. Сол дәуірдегі бәсекелес ұшақтармен салыстырғанда, AA 5 ұшақтары жеңіл және жағымды басқару сипаттамаларымен, сондай-ақ орнатылған қуатына қарай жоғары круиздік жылдамдықпен ерекшеленеді. AA 5 сериясы түпнұсқа AA 1 Yankee ұшағының туындысы болғандықтан, олардың ерекше алюминийден жасалған біріктірілген қанаты мен бал арасының күшін жоғалтпай, құрама бөлшектерге (ниттерге) мұқтаждықты жоятын ұялы құрылымды фюзеляжы ортақ. Негізгі қондырғы шыны талшықтан жасалған, ал алдыңғы тіреуі көміртекті болаттан жасалған құбырдан тұрады. Алдыңғы дөңгелекті басқару жоқ, себебі ол 180 градусқа еркін бұрылады. Басқару руль педальдарының үстіңгі бөлігін басу арқылы басқарылатын негізгі дөңгелектің дифференциалды тежегішімен жүзеге асырылады. Қанаттар жанындағы тұрақтылықты арттыру үшін диэдральды (көлбеу) бұрышқа ие.
Өзгерістер
2019 жылы Garmin ұшаққа толық G3X Touch шыны кабинасын орнатуға қосымша типтік сертификат алды.