Кіріспе

Ауған он екі имами шииттерінің маржа'ы (1935–2019)

Мұхаммед Асиф Мохсени (آیت‌الله العظمی محمد آصف محسنی; 26 сәуір 1935 – 5 тамыз 2019) – Ауғанстан Ислам қозғалысын құрған адам.

Шиит отбасылық құқығы

2009 жылы Мохсени Ауғанстанның азшылықтағы шии халқына арналған отбасылық құқық кодексін әзірледі. Шииттік отбасылық заңға президент Хамид Карзай 2009 жылдың наурыз айында, Мохсени және хазара қауымының бірқатар басшылары сияқты шиит дін қызметкерлерінің қысымынан кейін қол қойды. Бұл заң Ауғанстандағы шиит еркектерге олардың әйелдері үстінен кең ауқымды билік береді. Шиит әйелдері үйден шығу үшін күйеулерінен рұқсат алуға міндетті, тек қана ерекше жағдайларда ғана рұқсатсыз шыға алады. Заң сонымен қатар балаларға қамқорлық құқығын тек әкелері мен әкесінің әкелеріне береді. Заңның қабылдануы халықаралық деңгейде үлкен наразылық тудырып, АҚШ президенті Барак Обаманы қоса алған әлемдік көшбасшылар тарапынан айыптауға ұшырады. Біріккен Ұлттар Ұйымының Әйелдерді дамыту қоры (ЮНИФЕМ) жариялаған есепте: "132-бап күйеудің әйелін зорлауын заңдастырады" деп ескертілді. 2009 жылдың 15 сәуірінде 200-300 ауған әйелі Мохсенидің мешіті мен семинариясының алдында бұл заңға қарсы наразылық акциясын өткізді. Оларға жүздеген оның ашулы жақтастары қарсы шығып, оларды қорлап, наразылық білдірушілердің көпшілігінің айтуынша, оларға тас лақтырды.

Діни, саяси және кәсіпкерлік ұйымдар

Мохсени Тамадон ТВ телеарнасының иесі болды, бұл телеарнаның визуальдық стилі мен діни мазмұны Иран мемлекеттік телеарналарына өте ұқсас еді. 1960 жылдары Мохсени "Субх и Даниш" (Білім таңы) деп аталатын қозғалысты құрды, оның саяси және мәдени жаңғырту бағдарламасы Кабулдың шиит жастары арасында қандай да бір танымалдылыққа ие болды. 1978 жылы ол Ауғанстан Ислам қозғалысын (Ауғанстанның Ислам қозғалысы) құрды, бұл шииттік кеңес-қарсылық қозғалысы және саяси партия, ол ел ішінде және одан тыс жерлерде көптеген базалары бар түрлі шағын топтарды біріктірді. Оның штаб-пәтері бастапқыда Иранның Кум қаласында орналасқан еді және Мохсени осы топқа Иран мемлекетінен қолдау алды.

Өлім

Мохсени 2019 жылғы 5 тамызда Ауғанстанның Кабул қаласында қайтыс болды. Ол 2019 жылғы 6 тамызда Кабулдағы Хавза Ильмия Хатам әл Набиин ғимаратында жерленді.