Кіріспе
Америка үкіметіне тиесілі активтерді басқару компаниясы
The Resolution Trust Corporation (RTC) – Льюис Уильям Сейдман басқарған АҚШ үкіметіне тиесілі активтерді басқару компаниясы. Ол 1980-ші жылдардағы жинақ-несие дағдарысының салдарынан Office of Thrift Supervision (OTS) тарапынан төлем қабілетсіз деп танылған жинақ-несие қауымдастықтарының (S&Ls) активтері болған, негізінен ипотекалық несиелер сияқты жылжымайтын мүлікке байланысты активтерді сату арқылы жоюмен айналысты. Сонымен қатар, ол бұрынғы Federal Home Loan Bank Board (FHLBB) сақтандыру функцияларын да өз мойнына алды. 1989 жылдан 1995 жылдың ортасына дейін Resolution Trust Corporation 747 жинақ банкін жапты немесе олардың мәселелерін өзгеше жолмен шешті, олардың жалпы активтері 394 миллиард долларды құрады. Оның қаржыландыруын Resolution Funding Corporation (REFCORP) жүзеге асырды, ол осы функцияларды орындау үшін жасалған борыштық міндеттемелерді қолдау мақсатында әлі де жұмыс істеп келеді.
Тарих
Резолюциялық сенім корпорациясы 1989 жылы Қаржы институттарын реформалау, қалпына келтіру және күшпен орындау туралы заңмен (FIRREA) құрылды және 1991 жылы қайта ұйымдастырылды. FIRREA, сәттегі жинақ-қарыз бірлестіктерінің активтерін жекешелендіруден және сатудан түскен пайданы барынша арттырумен қатар, RTC ресурстарын белгілі бір әлеуметтік топтарға бағыттауға арналған үш нақты мақсатты да қамтыды. Осы мақсаттарға азшылықтар мен әйелдерге тиесілі мердігерлерге мүмкіндіктерді барынша кеңейту, қолжетімді бір және көппәтерлі тұрғын үйлерді көбейту және жергілікті жылжымайтын мүлік және қаржы нарықтарын активтерді төмен бағамен сатудан қорғау кірді. Аталған үш мақсаттың ішінде жергілікті нарықтарды қорғау және төмен бағамен сатуға қатысты мәселелерге ғана көп көңіл бөлінді. Агенттік азшылықтар мен әйелдерге тиесілі бизнес (MWOB) және қолжетімді тұрғын үй бағдарламаларын іске асыруда жайлап қозғалды. Резолюциялық сенім корпорациясы 501(c)(1) ұйым болып тіркелді. 1995 жылы Резолюциялық сенім корпорациясының функциялары Федералдық депозиттерді сақтандыру корпорациясының (FDIC) Жинақ қауымдастығын сақтандыру қорына (SAIF) берілді. 2006 жылы SAIF және оның банктерге арналған серік қоры – банктік сақтандыру қоры (BIF) – сонымен қатар FDIC басқаруында, 2005 жылғы Федералдық депозиттерді сақтандыру реформасы туралы заңның талаптарына сәйкес, Депозиттерді сақтандыру қоры (DIF) құрылды.
Көп инвесторлы қор
Көп инвесторлық қорлар (МИФ) бағдарламасы аясында RTC шектеулі серіктестіктер құрды (әрқайсысы Көп инвесторлық қор деп аталады) және жеке сектор компанияларын әрбір МИФ-тың жалпы серіктесі ретінде таңдады. RTC МИФ-ке активтер портфелін (негізінен коммерциялық емес және нашар өнім беретін ипотекалық кредиттер) жеткізді, олар жалпы сипаттамамен берілді, бірақ МИФ-тың бас серіктестері таңдалған кезде нақты анықталмаған болатын. Активтер уақыт өте келе жеке топтармен жеткізілді және әрбір топ бойынша жеке жабылу рәсімі болды. Таңдалған бас серіктес RTC-ге активтердегі серіктестік үлесі үшін төледі. Баға активтердің туынды инвестициялық құны (DIV) (RTC әзірлеген бағалау формуласына негізделген активтерді сатудан түсетін шамамен құн) арқылы есептелді, одан кейін таңдалған бас серіктестің ұсынысына сәйкес DIV-тің пайыздық көрсеткішіне көбейтілді. Бас серіктес әрбір топ бойынша өз үлесін сол топтың жабылу кезінде төледі. RTC МИФ-те шектеулі серіктестік үлесін сақтап қалды. МИФ активтерінің портфелі RTC ұсынған сатушының қаржыландыруымен қолдауға ие болды. RTC 75%-ға дейін сатушының қаржыландыруын ұсынды, ал ұсыныстың бір бөлігі – сатушының қажетті қаржыландыру сомасы болды. Қаржылық рычагтың нәтижесінде, МИФ-тың бас серіктесі өзінің үлесі үшін төлеуге тиіс сома, МИФ толығымен акциялық капиталмен жасалған операция болған жағдайдағы сомадан кем болды. МИФ-тың бас серіктесі МИФ атынан активтерді басқару және сату үшін активтер менеджерін (МИФ бас серіктесі тобының бір немесе бірнеше компанияларын) тартты. Активтер менеджеріне МИФ қаражатынан қызмет көрсету ақысы төленді және активтерді жақсарту, басқару және сату үшін МИФ қаражаты қолданылды. Активтер менеджері МИФ-ты күнделікті басқаруға жауапты болды, бірақ бас серіктес негізгі бюджеттік және сату шешімдерін қабылдады. RTC басқару құқықтарына ие болған жоқ. RTC-нің сатушының қаржыландыру бойынша берешегі өтелгеннен кейін, таза ақша ағыны RTC (шектеулі серіктес ретінде) мен бас серіктес арасында олардың үлесіне пропорционалды түрде бөлінді (бас серіктестің үлесі кемінде 50% құрады). МИФ-тың әрбір бас серіктесі, қиын жағдайдағы жылжымайтын мүлікті басқару және сату тәжірибесі бар активтер менеджері мен капитал көзі арасындағы бірлескен кәсіпорын болып табылды. Екі МИФ операциясы 1000-нан астам несиеге қатысты, олардың жалпы есептік құны 2 миллиард доллардан сәл асып, жалпы DIV 982 миллион долларды құрады.
Ипотекалық трасттар
N сериясы мен S сериясы ипотекалық сенімгерлік бағдарламалары МИФ бағдарламасының ізбасар бағдарламалары болды. N және S серияларының құрылымы МИФ-тен өзгеше болды, себебі аталған активтер РТК алдын ала анықталған (МИФ бағдарламасында нақты активтер бәсекелестікке дейін анықталмаған), ал активтер портфеліндегі үлестерге ең жоғары ұсынысты білдірген алдын ала білікті инвесторлар бәсекелес түрде ұсыныс жасады (РТК МИФ-тің бас серіктестерін таңдау процесі керісінше, бағадан басқа факторларды да ескерді).
N сериясы
N сериясының "N" әрпі "қайтарымсыз" дегенді білдірді. N сериясы бойынша RTC Делавэр бизнес-трастына бұрыннан анықталған активтер портфелін беруге тиіс болды, көбінесе коммерциялық және толыққанды емес ипотекалық несиелер. Алдын ала іліккен инвесторлар командалары трастқа 49% үлеске ие болу үшін бәсекелестік негізде ұсыныс білдірді, ал осы үлестің капиталы жеңімпаз өтінім беруші өзінің үлесін сатып алған кезде RTC-ге төленді. Траст құрылған кезде жеке сектор инвесторына трастқа меншік үлесін куәландыратын А класы сертификатын, ал RTC-ге меншік үлесін куәландыратын В класы сертификатын берді. А класы сертификатының иесі әдетте жалпы серіктеске тән басқару өкілеттіктерін жүзеге асырды (яғни, траст жұмысын бақылады), ал RTC, В класы сертификатының иесі ретінде, шектеулі серіктеске тән пассивті мүддеге ие болды. А класы сертификатының иесі траст атынан активтерді басқару және сату үшін активтерді басқарушыны тартты. Активтерді басқарушыға траст қаражатынан қызмет ақысы төленді. Әдетте, активтерді басқарушы А класы сертификатының иесімен бірлескен кәсіпорын серіктесі болды. Активтерді басқарушы траст қаражатын траст активтерін жақсартуға, күтіп ұстауға және сатуға пайдаланды және күнделікті басқаруды жүзеге асырды. А класы сертификатының иесі бюджеттік және активтерді бөлу туралы маңызды шешімдерге бақылау жасады. Траст, RTC тағайындаған алдын ала белгіленген орналастыру агенті арқылы, өзінің актив портфелін коммерциялық ипотекалық кепілдік берілген бағалы қағаздар (CMBS) шығару арқылы кеңейтті, олардың түсімдері RTC-ге түсті. Пайдаланудың арқасында, А класы сертификатының иесі өзінің үлесі үшін төлеуге тиіс сома, егер N трасты толыққанды акциялық мәміле болғанда, төленетін сомадан кем болды. Таза ақша ағыны бастапқыда CMBS қарызын өтеу үшін пайдаланылды, содан кейін ол RTC мен А класы сертификатының иесі арасында олардың тиісті үлесіне пропорционалды түрде бөлінді (51% RTC, 49% А класы). Барлығы алты N сериялы серіктестік операциясы жүзеге асырылды, онда RTC шамамен 2,8 миллиард доллар және 1,3 миллиард доллар DIV құны бар 2600 несие берді. Аталған алты N сериялы операция үшін барлығы 975 миллион долларлық CMBS облигациялары шығарылды, бұл бәсекелестік сауда-саттық процесінде анықталған N сериялы траст активтерінің құнының 60% құрады (инвесторлардың ұсыныстарынан көрініс тапқан активтердің құны RTC есептеген DIV мәндерінен айтарлықтай жоғары болды). Облигациялардың бастапқы мерзімі мәміледен бастап 10 жылды құраса, орташа облигациялар мәміледен бастап 21 айда, ал барлық облигациялар 28 ай ішінде қайтарылып алынды.
S сериясы
S сериялы бағдарлама N сериялы бағдарламаға ұқсас болды және N сериялы мәмілелердегідей активтердің бірдей профилін қамтыды. S сериясы N сериялы мәміле жасауға қажетті ресурстары жетіспейтін инвесторларға тартымды болу үшін жасалды және N сериялы бағдарламадан келесі жағынан ерекшеленді. S сериясының портфельдері кішірек болды. S сериясының "S" әрпі "кішкентай" дегенді білдіреді; орташа S сериясының портфелінің кітапшалық құны 113 миллион доллар, DIV-тің көлемі 52 миллион доллар болды, ал N сериясының орташа портфелінің кітапшалық құны 464 миллион доллар, DIV-тің көлемі 220 миллион долларға тең болды. Осының салдарынан, инвестор S сериялы мәміле жасау үшін 4-9 миллион доллар көлемінде капитал салуға мүкіндік алды, ал N сериялы мәміле үшін 30-70 миллион доллар қажет болды. S сериясының портфелі CMBS шығару арқылы қолдау алмады, бірақ 60% RTC сатып алу ақшасымен қаржыландырылды. N сериялы бағдарламада CMBS шығарылғанда, активтерді басқарушылар несиелік рейтингтік агенттіктердің (мысалы, Standard & Poor's) біліктілігін алуға тиіс болды, бұл агенттіктердің CMBS-ке рейтинг беруінің шарты еді. Бұл талап S сериялы бағдарламада болған жоқ. S сериясының портфеліндегі активтер географиялық принцип бойынша топтастырылды, осылайша инвесторлардың күдікпен қарау шығындарын азайтуға болады. S сериясында тоғыз мәміле жасалды, оларға RTC 1 миллиард долларға жуық және 466 миллион доллар көлемінде жалпы кітапшалық құны бар 1100-ден астам қарыз берді. Тоғыз S мәмілесі үшін жиналған RTC сатып алу ақшасы несиелерінің жалпы сомасы 284 миллион долларды құрады және барлық несиелер тиісті мәміленің жабылу күнінен бастап 22 ай ішінде өтелді (орташа есеп бойынша, сатып алу ақшасы несиелері 16 айда қайтарылды).
Assets in the S series portfolios were grouped geographically, so as to reduce the investors' due diligence costs. There were nine S series transactions, into which the RTC contributed more than 1,100 loans having a total book value of approximately $1 billion and a DIV of $466 million. The RTC purchase money loans, aggregating $284 million for the nine S transactions, were all paid off within 22 months of the respective transaction closing dates (on average, the purchase money loans were retired in 16 months).
Жер қоры
RTC жер қоры бағдарламасы RTC-ге жерді қалпына келтіру мен дамытудан түсетін пайданы бөлісуге мүмкіндік беру үшін құрылды. Бағдарлама аясында RTC жеке сектор өкілдерін 30 жылдық мерзімге арналған «Жер қоры» деп аталатын серіктестіктердің бас серіктестері ретінде таңдады. Жер қоры бағдарламасы МИФ және N/S сериялы бағдарламалардан өзгешелігі – Жер қорының бас серіктесі ұзақ мерзімді дамытуға қатысуға құқылы болды, ал МИФ және N/S сериялы трасттар активтерді сатуға бағытталған. RTC Жер қорына бұрыннан анықталған жер учаскелерін және жер учаскелерімен кепілденген, өтелмеген/жарамсыз ипотекалық несиелерді берді. Таңдалған бас серіктес Жер қорындағы бас серіктестік үлесі үшін RTC-ге төлем жасады. Әрбір Жер қоры пулының жеңімпазы пулдің шартты құнын анықтады, ал жеңімпаз пул құнының 25%-ын RTC-ге төледі. Жер қоры инвесторларына 25%, 30%, 35% немесе 40% үлеске сәйкес мүдделі үлес қосу опциясы берілді, бірақ барлығы 25% үлес қосуды таңдады. Жер қорының бас серіктесі өз қалауынша Жер қоры пулындағы активтерді арнайы мақсаттағы ұйымдарға беруге құқылы болды, ал олар активпен кепілдендірілген қаржыны дамуды қаржыландыру үшін алуға мүмкіндік алды. Сонымен қатар, үшінші тарапты дамытушы немесе қаржыландыру көзі қызметтер немесе қаржыландыру үшін айырбас ретінде арнайы мақсаттағы ұйымға үлес сатып алуы мүмкін. Бас серіктес жер учаскелерін ұзақ мерзімді дамытуға уәкілеттік алды және Жер қорының жұмысын басқаруға қатысты толық өкілеттікке ие болды. Активтерді жақсарту, басқару және сатуға кеткен шығындар Жер қорынан төленді. Жер қорынан түскен таза ақша ағыны бас серіктес (25%) және RTC (75%) үлестеріне пропорционалды түрде бөлінді. Егер Жер қоры серіктестігі RTC-ге капиталдық инвестицияға тең соманы (яғни Жер қоры пулының 75%-ы) бөлсе, онда осы сәттен бастап таза ақша ағыны 50/50 арақатынасында бөлінетін болды. Жер қорының бас серіктестері активтерді басқарушылар, дамытушылар және капитал көздері арасындағы бірлескен кәсіпорындар болып табылды. Үш Жер қоры бағдарламасы болды, олар әртүрлі жер активтері портфелі үшін 12 Жер қоры серіктестігін құруға мүмкіндік берді. Бұл қорлар 2 миллиард доллар және 614 миллион доллар сомасындағы есептік құны бар 815 актив алды.
Сот шешімдері, кемшіліктер және айыппұл салу (JDC) бағдарламасы
Сот шешімдері, кемшіліктер және есептен шығарылған қарыз бағдарламасы (JDC) бойынша RTC шектеулі серіктестіктер құрды және жеке сектор мекемелерін әрбір JDC серіктестігінің жалпы серіктесі ретінде таңдады. JDC бағдарламасы MIF, N/S Series және Жер қоры бағдарламаларынан айырмашылығы, бас серіктес активтер үшін символдық төлем жасады және «сұлулық байқауы» негізінде іріктелді, сондай-ақ серіктестіктің өзі емес, бас серіктес жұмыс істеу шығындарының басым бөлігін көтерді. RTC шектеулі серіктестікке сот шешімдерін, кемшіліктерді жою шараларын және есептен шығарылған қарыздарды (JDC) және әдетте кепілсіз және құндылығы күмәнді деп саналатын басқа да талаптарды берді. Активтер алдын ала анықталған жоқ және уақыт өте келе бірнеше рет JDC серіктестігіне берілді. Бас серіктес тек қана олардың кәсіби біліктілігіне сүйене отырып таңдалды. Ол RTC-ге берілген активтердің есептік құнының бір базалық пункті (0,01%) мөлшерінде төлем жасады. Бас серіктес активтерді басқару және мәселелерді шешуде толық бақылауды жүзеге асырды. Пайда RTC-мен әдетте 50/50 арақатынасында бөлісті. Жұмыс істеу шығындары (ерекше жағдайларды қоспағанда) JDC серіктестігі емес, жалпы серіктес тарапынан төленді. JDC-нің жалпы серіктестері активтерді басқарушылар мен қарыз жинау фирмаларынан тұрды. JDC бағдарламасын FDIC қабылдады және ол әлі де қолданыста.