Қытай философиясында неке және отбасылық байланыстар
Confucian view of marriage
Негізгісі: Конфуций философиясында неке – отбасы мен қоғам үшін маңызды. Екі рудың бірігуі, саяси тұрақтылыққа әсері жайлы ақпарат. Неке, отбасы, Конфуций.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Конфуцийшілдер үшін неке отбасы және қоғам үшін маңызды. Конфуцийдің дәстүрлі кітабында неке «достық пен махаббатпен екі тектің бірігуі» деп сипатталған. Отбасылық тұрғыдан алғанда, неке әртүрлі текті (әр түрлі рулар) отбасыларды біріктіріп, аталған рулардың отбасылық өмірін жалғастырады. Сондықтан некеде жеке жұптардың емес, рулардың пайдасы мен зияны ғана қарастырылады. Әлеуметтік тұрғыдан, некелі жұп халықтың негізгі бірлігі болып табылады; кейде некелер елдің саяси тұрақтылығына және халықаралық қатынастарға (әсіресе моңғолдар, маньчжурлар, ғұндар және түріктер сияқты кейбір шетелдік тайпаларға) әсер етуі мүмкін; осылайша неке саясатпен байланысты болуы мүмкін. Конфуций философиясы тұрғысынан, некенің мақсаттарының бірі – ізгілік пен жақсы мінезді дамыту. Қытай тіліндегі неке сөзі – хунь (婚), көне жазбаларда хунь (昏, сөзбе-сөз «кеш» немесе «күн бату») сөзінен шыққан, бірақ алғашқысы әйелді білдіретін nǚ ([[Radical 38]) түбірлік таңбасына ие. Бұл себебі неке рәсімдері әдетте янь (күнді/еркекті білдіретін) және инь (түнді/әйелді білдіретін) қиылысатын кешке өткізілген. Хунь, «Эрья» кітабында ер адамның әйелінің әкесі (яғни, ер адамның қайнағасы) ретінде анықталған, бірақ қазіргі стандартты қытай тілінде ол көбінесе «неке» дегенді білдіреді. Ал Инь (姻) «Эрья» кітабында қыздың күйеуінің әкесі деп анықталған.
To the Confucians, marriage is of important significance both in the family and in society. The Confucian classic Book of Rites described marriage as "the union of two surnames, in friendship and in love". In the perspective of family, marriage can bring families of different surnames (different clans) together, and continue the family life of the concerned clans. Therefore, only the benefits and demerits of the clans, instead of the individual couples, are concerned in a marriage. Socially, a married couple is the basic unit of the population; sometimes marriages can affect the country's political stability and international relations (especially to certain foreign tribes like Mongolians, Manchus, Huns, and Turks); thus marriage can be related to politics. From the point of view of Confucian philosophy, one of the purposes of marriage is the cultivation of virtue. In the Chinese term for marriage , hūn (婚) is derived from hūn (昏, literally means "evening" or "dusk") in ancient writings, though the former has the radical character nǚ ([[Radical 38, literally means a female). This is because wedding ceremonies were typically performed in the evenings when yang (representing days/male) and yin (representing nights/female) cross over. 婚 was defined as the father of a man's wife (e. g. a man's father in law) in Erya, but now it generally means "marriage" in Modern Standard Chinese. Yīn (姻), on the other hand, was defined as the father of a daughter's husband in Erya,
Некеге әсер ететін басқа да факторлар
Балаға құрмет көрсету және әдеп сақтау салтының болуына байланысты, неке – қымбатқа түсетін шара еді және оның мәні жерлеу рәсімдерінен кейін ғана екінші орында тұратын. Құда түсушінің (құда жегі) міндеті – күйеу мен әйелдің бір-біріне сай болуын қамтамасыз ету, сондай-ақ некенің қалыпты дәстүрлер бойынша өтуін бақылау болған. Бірақ, ең бастысы, ол отбасылардың мүддесін қорғауға бағытталған.
Due to the concept of filial piety and following rites of propriety, marriage was a costly affair and seen as second only to funeral ceremonies. The use of a matchmaker was meant to ensure that the husband and wife were compatible with each other and that the marriage followed proper rituals, but primarily worked in the families' best interests.