Келін түсіру рәсімі: Шамыр жуып секіру дәстүрінің тарихы
Jumping the broom
Афроамерикандық және ирландиялық тойлардағы «міскінді секіру» салты туралы мақала. Тарихы, мағынасы, түбі және кең таралғандығы туралы біліңіз. Той дәстүрі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кейбір мәдениеттердегі үйлену салты және оған қатысты әдет-ғұрыптар. "Сыпырдан секіру" (немесе "сыпырғыштан секіру") – үйлену рәсімінде жұптың сыпырдан секіріп өтуімен байланысты әдет-ғұрып. Бұл әдет ең көп афроамерикандықтар мен қара канадтықтар арасында таралған, 1970-ші жылдары "Тартамыс" романы мен мини-сериалы арқылы танымал болды және АҚШ-та 19-шы ғасырдың ортасындағы құлдық дәуірінде пайда болған. Бұл әдет ирландиялық үйлену тойларында да кездеседі. Бұл, мүмкін, 18-шы ғасырдағы күмәнді неке (заңдылығы шамалы неке) үшін қолданылған идиомалық синонимге негізделген, және 1836 жылғы Неке туралы заңмен Ұлыбританияда азаматтық неке енгізілгеннен кейін кеңінен таралды. Бұл сөз тіркесі сондай-ақ Ұлыбританияда, әсіресе Уэльстегі Романишаль кочевниктерінің сыпырғыштан секіру әдетінен (сыпырғыш – үй шаруашылығы құралын жасау үшін қолданылатын өсімдік) туындауы мүмкін.
Wedding custom in some cultures
the custom and phrase
Jumping the broom (or jumping the besom) is a phrase and custom relating to a wedding ceremony in which the couple jumps over a broom. It is most widespread among African Americans and Black Canadians, popularized during the 1970s by the novel and miniseries Roots, and originated in mid 19th century antebellum slavery in the United States. The custom is also attested in Irish weddings. Possibly based on an 18th century idiomatic synonym for a sham marriage (a marriage of doubtful validity), it was popularized with the introduction of civil marriage in Britain by the Marriage Act 1836. The expression may also derive from the custom of jumping over a besom ("broom" refers to the plant from which the household implement is made) associated with the Romanichal Travellers of the United Kingdom, especially those in Wales.
Ерекше некеге арналған эвфемизм
"Құмырсқа неке" деген сөздер Англияда 18 ғасырдың ортасы мен соңында күмәнді неке рәсімін сипаттау үшін пайда болды. Бұл тіркестің ең алғашқы қолданылуы 1764 жылы француз еңбегінің ағылшын тіліндегі басылымында кездеседі. Француз мәтіні, қашып кетуді сипаттап, қашып кеткен жұбайлардың "un mariage sur la croix de l'épée" (сөзбе-сөз "қылыштың айқышы үстіндегі неке") арқылы бастағанын айтады; бұл еркін аударғанда "құмырсқадан секіріп, неке рәсімін орындады" деп аударылды. 1774 жылы Вестминстер журналында да қашып кету туралы айтылған. Бір ер адам өзінің кәмелетке толмаған келінін Францияға әкелді және онда заңды неке құру Англиядағыдай қиын екенін анықтады, бірақ француз шіркеу қызметкері жұбайлардың алдында неке рәсімін оқып беру ұсынысынан бас тартты, өйткені "Оның құмырсқа некесіне деген ниеті жоқ еді". 1789 жылы Принц-регент пен Мария Фицгерберт арасындағы құпия неке туралы хабарлар The Times газетінің сатирикалық әнінде келтірілген: "Олардың жақындасу жолы – құмырсқадан секіру, мырза". Осы сілтемелерге қарамастан, Уорвик университетінің заң тарихшысы Ребекка Проберттің зерттеулері ресми емес одақтың белгісі ретінде құмырсқадан секірудің қазіргі заманғы дәлелін таба алмады. Проберттің айтуынша, "құмырсқа" сөзі 18 ғасырдың ортасында бірнеше контексте "нағыз нәрсенің орнына қолданылатын немесе оның толық құқығы жоқ нәрсе" деген мағынада қолданылған; сондықтан "құмырсқа неке" (жалған неке) деген сөз айналысында болғандықтан, халықтық этимология адамдар бұрын құмырсқадан секіріп, ретсіз некеге тұрды деген сенімге әкелді. Кейінірек Ұлыбританияда "құмырсқа неке" термині қолданылды, бұл рәсім заңды түрде міндетті одақ құрмайды дегенді білдіреді. Бұл мағына 19 ғасырдың басында да сақталды; 1824 жылы Лондонда куәгерлердің алдында күйеу жігіт келіннің саусағына жүзік тағу рәсімінің заңдылығы туралы сот қызметкері бұл рәсім "құмырсқа некесіне ұқсайды, оны тараптар өз еркімен бұза алады" деді. 1836 жылы азаматтық некеге жол ашқан Неке туралы заңды Англия шіркеуінен тыс неке заңды түрде танылуға лайық емес деп санайтындар "Құмырсқа неке туралы заң" деп қаралайтын. Бұл тіркес некелік емес одақтарға қатысты болды; Мейхьюдың Лондондағы еңбек және Лондон кедейлерімен сұхбаттасқан бір адам: "Мен ешқашан әйелім болған емес, бірақ менде екі-үш құмырсқа некесі болды, бірақ олар ешқашан бақытты болмады" деді. Кейіннен бұл дәстүрді "бюджеттен асып түсу" деп атаған. Чарльз Диккенстің "Ұлы үміттер" романында (1860 жылдың 1 желтоқсанынан бастап 1861 жылдың тамызына дейін "Жыл бойы" журналында сериялы түрде басылып шыққан) 48-тарауда жұптың "құмырсқа үстінде" некеге тұруы туралы сөз бар. Салтанатты рәсім сипатталмаған, бірақ сілтеме оқырмандардың мұны бейресми (заңды түрде жарамсыз) келісім ретінде танитынын көрсетеді. "Құмырсқадан секіру" әрқашан Англияда ретсіз немесе шіркеулік емес одақ екенін көрсетті (мысалы, "құмырсқадан үйленген" және "көрістен өмір сүру" деген тіркестерде), бұл сөз тіркесінің мысалдары заңды діни және азаматтық некелер жағдайында бар. Басқа деректерде сыпыруды тазалықты тексеру деп атайды, ал сыпыруды "үй шаруасындағы әйелдің орны бос" екенін білдіретін белгі деп аталады. Бұл сөз тіркесі АҚШ пен Канадада заңды түрде үйленудің синонимі ретінде де қолданылған.
References to "broomstick marriages" emerged in England during the mid to late 18th century to describe a wedding ceremony of doubtful validity. The earliest use of the phrase is in the 1764 English edition of a French work. The French text, describing an elopement, refers to the runaway couple hastily embarking on "un mariage sur la croix de l'épée" (literally "marriage on the cross of the sword"); this was freely translated as "performed the marriage ceremony by leaping over a broomstick". A 1774 use in the Westminster Magazine also describes an elopement. A man brought his underage fiancée to France and discovered that it was as difficult to arrange a legal marriage there as in England, but declined a suggestion that a French sexton might simply read the marriage service before the couple because "He had no inclination for a Broomstick marriage". In 1789, the rumoured clandestine marriage between the Prince Regent and Maria Fitzherbert is cited in a satirical song in The Times: "Their way to consummation was by hopping o'er a broom, sir". Despite these allusions, research by legal historian Rebecca Probert of Warwick University has failed to find evidence of an actual contemporary practice of jumping over a broomstick as a sign of informal union. Probert says that the word broomstick was used in the mid 18th century in several contexts to mean "something ersatz, or lacking the authority its true equivalent might possess"; because the expression broomstick marriage (a sham marriage) was in circulation, folk etymology led to a belief that people once signified an irregular marriage by jumping over a broom. Later examples of the term broomstick marriage were used in Britain, with the similar implication that the ceremony did not create a legally binding union. This meaning survived into the early 19th century; during an 1824 case in London about the legal validity of a marriage ceremony consisting of the groom placing a ring on the bride's finger before witnesses, a court official said that the ceremony "amounted to nothing more than a broomstick marriage, which the parties had it in their power to dissolve at will." The Marriage Act 1836, which introduced civil marriage, was contemptuously called the "Broomstick Marriage Act" by those who felt that a marriage outside the Anglican church did not deserve legal recognition. The phrase began to refer to non marital unions; a man interviewed in Mayhew's London Labour and the London Poor said, "I never had a wife, but I have had two or three broomstick matches, though they never turned out happy." Tinkers reportedly had a similar marriage custom, "jumping the budget", with the bride and groom jumping over a string or other symbolic obstacle. Charles Dickens' novel, Great Expectations (first published in serial form in All the Year Round from 1 December 1860 to August 1861), contains a reference in chapter 48 to a couple's marriage "over the broomstick." The ceremony is not described, but the reference indicates that readers would have recognized this as an informal (not legally valid) agreement. Although it has been assumed that "jumping (or, sometimes, 'walking') over the broom" always indicated an irregular or non church union in England (as in the expressions "Married over the besom" and "living over the brush"), examples of the phrase exist in the context of legal religious and civil weddings. Other sources cite stepping over a broom as a test of chastity, and putting out a broom was said to be a sign "that the housewife's place is vacant" as a way of advertising for a wife. The phrase was also used colloquially in the US and Canada as a synonym for getting married legally.
Британдық рома әдет-ғұрыптары
Уэльстегі рома жұптары қашу үшін "сыпырғыштың үстінен секіру" салтын орындаған, яғни гүлдеген қарапайым сыпырғыш бұтағының үстінен немесе сыпырғыштан жасалған сыпырғыштың үстінен секірген. С. В. Салливан III (1997) Дундеске жауап беріп, бұл әдет Уэльс халқынан бастау алғанын және "priodas coes ysgub" ("сыпырғыш тойы") деп аталғанын айтты. Салливанның дереккөзі – Уэльс фольклорисі Гвен Гвинн (сонымен қатар Д.Рис Джонс ретінде де танымал).
Romani couples in Wales would elope, when they would "jump the broom", or jump over a branch of flowering common broom or a besom made of broom. C. W. Sullivan III (1997) replied to Dundes that the custom originated among the Welsh people, and was known as a priodas coes ysgub ("besom wedding"). Sullivan's source is Welsh folklorist Gwenith Gwynn (also known as W. Rhys Jones),
Англия мен Уэльстің кейбір аймақтарында осы әдеттің жергілікті түрлері қалыптасты. Сыпырғышты жерге қойып, бірге секірудің орнына, сыпырғыш есік алдына көлденең қойылған; күйеу жігіт бірінші секіріп, одан кейін келін. Англияның оңтүстік-батысында, Уэльсте және Шотландия мен Англияның шекаралық аймақтарында "[кейбір] жұптар заңды шарттар жасамай, ауызша келісіммен некеге тұрса, ал басқалары одақтарын ресмилеу және жаңа шаңырақ құру үшін үйлерінің табалдырығынан секіріп өткен"; бұл шартсыз некелер мен сыпырғыштың үстінен секірудің – неке түрінің екі түрлі екенін көрсетеді.
Local variations of the custom developed in portions of England and Wales. Instead of placing the broom on the ground and jumping together, the broom was placed at an angle by the doorway; the groom jumped first, followed by the bride. In southwest England, Wales and the border areas between Scotland and England, "[while some] couples agreed to marry verbally, without exchanging legal contracts[,] [o]thers jumped over broomsticks placed across their thresholds to officialize their union and create new households"; this indicated that contract less weddings and jumping a broomstick were different kinds of marriage.
Африка-америкалық және қара-канадтық әдет-ғұрып
Кейбір афроамерикалық және қара канадтық қауымдастықтарда жұбайлар неке рәсімін жеке-жеке немесе бірге қоладан секіріп аяқтайды. Бұл әдет 1840 және 1850 жылдары Оңтүстік АҚШ-та құл болған адамдардың арасында неке рәсімі ретінде тіркелген, оларға көбінесе заңды түрде үйленуге рұқсат берілмеген. 20 ғасырдағы афроамерикалық және қара канадтық мәдениетінде оның қайта жандануы Алекс Хейлидің «Тамырлар» (1976, 1977) романы мен телесериалына байланысты. Бұл дәстүр Батыс Африкадан бастау алған деген болжам бар. Бұл туралы тікелей дәлел болмаса да, Дундес Ганадағы жаңа үйленген жұбайлар мен олардың ата-аналарының үстінен қолапақпен сәлемдесу салтын келтіреді. Атлантикалық құл саудасына қатысы болмаған оңтүстік африкалықтар арасында бұл әйелдің жаңа үйінің ауласын тазалауға дайындығын білдірген. Құл иелері құлдар арасындағы қарым-қатынасқа қатысты қиындыққа тап болды. Отбасылық тұрақтылық құлдарды бағынулы және тыныш етуіне көмектессе де, заңды некеге рұқсат берілмеген; неке жұбайларға бір-біріне құл иелерінің құқықтарына қарсы келетін құқықтар берген. АҚШ-тағы құлдық дәуірінде құл болған афроамерикалықтардың арасындағы көптеген некелер заңды түрде мойындалмаған; неке – заңды азаматтық шарт, ал азаматтық шарттар еркін адамдардың келісімін қажет етеді. Заңды мойындамау салдарынан, құлдар қауымы берілген одақтарды кездейсоқ одақтардан ажыратудың өз әдістерін ойлап тапты. Қоладан секіру рәсімі – некелік қарым-қатынаста өмірге орныққандығының ашық жариялануы болды. Бұл секіру куәгерлердің алдында, жұбайлардың осы уақытта рұқсат етілгендей үйленуге ниеттенгенін жариялау ретінде жасалды. Құлдық тарихтарында афроамерикалықтардың қоладан секіргені туралы жазбалар бар. Джорджиядан шыққан бұрынғы құл Джордж Исон құлдардың үйлену үшін қоладан секіргенін айтты. Афроамерикалықтар заңды түрде үйленуге мүмкіндік алғаннан кейін қоладан секіру әдетінен шықты. Бірақ бұл әдет кейбір қауымдастықтарда сақталды, тіпті жұбайлар оны іс жүзінде жасамайтын болса да, «қоладан секіру» фразасы «үйленумен» синоним болды. АҚШ-тың ауылдық аймақтарында (афроамерикалық және ақ қауымдастықтарда) бұл дәстүрдің шағын масштабта сақталуынан кейін, Алекс Хейлидің «Тамырлар» романы жарық көргеннен кейін афроамерикалықтар арасында қайта жанданды. Данита Раунтри Грин өзінің «Қоладан секіру: махаббат тойы» (1992) кітабында 1990-жылдардың басындағы афроамерикалық дәстүрді сипаттайды.
In some African American and Black Canadian communities, couples end their wedding ceremony by jumping over a broomstick together or separately. The practice is documented as a marriage ceremony for enslaved people in the Southern United States during the 1840s and 1850s, who were often not permitted to marry legally. Its revival in 20th century African American and Black Canadian culture is due to the novel and miniseries Roots (1976, 1977). It has been speculated that the custom may have originated in West Africa. Although there is no direct evidence of this, Dundes cites a Ghanaian custom of waving brooms over the heads of newlyweds and their parents. Among southern Africanswho were largely not a part of the Atlantic slave tradeit represented a wife's commitment (or willingness) to clean the courtyard of her new home. Slaveholders had a dilemma about committed relationships between enslaved people. Although family stability might be desirable to keep enslaved people tractable and pacified, legal marriage was not; marriage gave a couple rights over each other which conflicted with slaveholderer claims. Most marriages between enslaved black people were not legally recognized during the American slavery era; marriage was a legal civil contract, and civil contracts required the consent of free persons. In the absence of legal recognition, the enslaved community developed its own methods of distinguishing committed unions from casual ones. The ceremonial jumping of the broom was an open declaration of settling down in a marriage relationship. Jumping the broom was done before witnesses as a public, ceremonial announcement that a couple chose to become as nearly married as was then allowed. There are records of African Americans jumping the broom in slave narratives. An ex slave from Georgia, George Eason, said how enslaved people jumped the broom to get married. Jumping the broom fell out of practice when Black people were free to marry legally. The practice survived in some communities, and the phrase "jumping the broom" was synonymous with "getting married" even if the couple did not literally do so. After its smaller scale continuity in rural areas of the United States (in Black and white communities), the custom was revivied among African Americans after the publication of Alex Haley's Roots. Danita Rountree Green describes the African American custom during the early 1990s in her book, Broom Jumping: A Celebration of Love (1992).
Танымал мәдениетте
Американдық әнші-күйші Бренда Ли 1959 жылы Decca Records лейблында "Let's Jump the Broomstick" рок-билли әнін шығарды. Уэльспен және сыпыршықтармен байланысты сиқыршылар туралы сенім арқылы бұл дәстүр кейбір виккандар тарапынан қабылданып алынды. Салим Акилдің режиссерлігімен түсірілген, Паула Паттон мен Лаз Алонсо бас рөлдерде ойнаған "Бромстикті секіру" фильмі 2011 жылдың 6 мамырында шықты. 1977 жылғы "Roots" телесериалында Кунта Кинте / "Тобби" (есейген Кунта Кинте рөлінде Джон Амос) және Белл (Мэдж Синклер) қосылып, сыпыршықты секіріп өтіп, неке қию рәсімін өткізді. Бұл 2016 жылғы мини-сериалдың екінші эпизодында да көрінеді, онда Кунта Кинте оның африкалық тамырларын сұрақтайды. 2016 жылғы "Ұлттың тууы" фильмінде жас жұбайлар сыпыршықты секіріп өтеді. Лэнс (Моррис Честнат) және Миа (Моника Калхун) "The Best Man" (1999) фильмінде үйленгеннен кейін сыпыршықты секіріп өтеді. "R & B" эпизодындағы "This Is Us" сериалында Рендал мен Бет үйлену рәсімінен кейін, естелік саяхат жасап бара жатып сыпыршықты секіріп өтеді. "Бүгін айтқандарымыз" эпизодындағы "Grey's Anatomy" сериалында Миранда Бейли мен Бен Уоррен үйлену тойының соңында сыпыршықты секіріп өтеді. Амани мен Вуди 2020 жылғы "Married at First Sight" сериалының эпизодында үйлену тойының соңында сыпыршықты секіріп өтеді. Огаст Уилсонның "Пиано сабағы" пьесасының бірінші актісінде Докер былай дейді: "Көріп тұрсың ба? Ол Бернис анамен осылай үйленді. Олар бұны сыпыршықты секіру деп атады. Сол заманда адамдар осылай үйленеді". Джарет пен Айанна 2022 жылғы "Love Is Blind" сериалының эпизодында үйлену тойының соңында сыпыршықты секіріп өтеді.
American singer songwriter Brenda Lee released the rockabilly song "Let's Jump the Broomstick" on Decca Records in 1959. Via its association with Wales and the association of the broom with witches, the custom has been adopted by some Wiccans. Jumping the Broom, a film starring Paula Patton and Laz Alonso and directed by Salim Akil, was released on 6 May 2011. In the 1977 TV miniseries Roots, Kunta Kinte/"Toby" (John Amos as the adult Kunta Kinte) had a marriage ceremony in which he and Belle (Madge Sinclair) jumped the broom. It also appears in episode two of the 2016 miniseries remake, when Kunta Kinte questions its African origins. An engaged couple jumps a broom in the 2016 film, The Birth of a Nation. Lance (Morris Chestnut) and Mia (Monica Calhoun) jump over the broom after they get married in The Best Man (1999). In "R & B", an episode of This Is Us, Randal and Beth jump the broom while walking down the aisle after their wedding ceremony in a flashback. In "Things We Said Today", an episode of Grey's Anatomy, Miranda Bailey and Ben Warren jump over a broom at the end of their wedding ceremony. Amani and Woody jump the broom at the end of their wedding in a 2020 episode of Married at First Sight. In the first act of August Wilson's play, The Piano Lesson, Doaker says: "See that? That's when him and Mama Berniece got married. They called it jumping the broom. That's how you got married in them days." Jarette and Iyanna jump the broom at the end of their wedding in a 2022 episode of Love Is Blind.