Кіріспе

Жаңа үйленгендердің некені тойлау үшін үйлену тойынан кейін шығатын демалысы – Бал айы. Бал айы – жас жұбайлардың үйлену тойынан кейін некені тойлау үшін өткізетін мереке. Бүгінде бал айы көбінесе экзотикалық немесе романтикалық саналатын жерлерде тойланады. Сонымен қатар, бұл атау жұбайлардың қарым-қатынасындағы, некеде болсын, болмасын, бірге күнделікті өмірге бейімделуге дейінгі кезеңді де білдіруі мүмкін.

Тарих

Батыс мәдениетінде және кейбір батысқа бет бұрған елдердің мәдениетінде жаңа үйленген жұптың бірге демалысқа шығу салты 19 ғасырдың басында Ұлыбританияда туды. Әулетті жұбайлар, кейде достарымен немесе туыстарымен бірге, тойға қатыса алмаған туыстарын аралау үшін "үйлену сапарына" шығар еді. Бұл практика тез арада Еуропа құрлығына тарады және 1820 жылдардан бастап Францияда "ағылшын стиліндегі саяхат" (voyage à la façon anglaise) деп аталды. Қазіргі түсініктегі бал айы – жұптың таза демалыс сапары – 19 ғасырдың соңындағы Бэл Эпока дәуірінде, қазіргі заманғы жаппай туризмнің алғашқы мысалдарының бірі ретінде кеңінен таралды. Кейбір деректерге сәйкес, бал айы – күйеудің әйелімен жасырынып, оның туыстарынан кек алудан сақтану үшін жасаған әрекетінің қалдығы, соның ішінде әйелдің ай соңына дейін жүкті болуын күту ниетімен неке қию салтының көрінісі.

Қазіргі тәжірибе

Қазіргі уақыттағы жас жұбайлардың неке сапарының мақсаты мәдениетке қарай өзгереді. Әйел мен еркек арасындағы үйлену шарасымен өткен некелерде, неке сапары – бір-бірін жақсы тануға арналған уақыт. Кейбір мәдениеттерде бұл жұбайлардың жыныстық жақындыққа түсуі үшін қолайлы кезең. Ал басқа мәдениеттерде неке сапарының басты мақсаты – демалуға уақыт табу, жұбайлар үшін ұмытылмас оқиғалар жасау және отбасылық өмірге бейімделу болып табылады. The Knot басылымының 2023 жылғы «Жаһандық үйлену тойы» есебінде 15 елді қамтыған сауалнама бойынша, орташа есеппен жұбайлардың 75% неке сапарына шыққан. Неке сапарлары ең көп Еуропа елдерінде танымал. Үндістанда жұбайлардың жартысынан да азы ғана неке сапарына шығады. Көптеген жұбайлар үшін жағажайлар ең танымал орын болды.

АҚШ

Бал айлары жылына 12 миллиард долларлық өнеркәсіп. АҚШ-та орташа жұбайлар бал айына орташа есеппен 4500 доллар жұмсайды. Ниагара сарқырамасы 1980-ші жылдары американдықтар үшін танымал бал айы орны болды, бірақ содан бері әуе тасымалының бағасы төмендегендіктен бұл бағыт азырақ танымал болды.

Соломон немесе бір ауыздан

21 ғасырдағы жаңа саяхат тренді – "соломоун" немесе "унимоун", яғни жаңа үйленген жұбайлардың бірге емес, жеке-жеке демалысқа шығуы. "Нью-Йорк Таймс" басылымында жарияланған мәліметке сәйкес, мұндай жағдайлар, әсіресе, қайда бару керектігі туралы келісе алмайтын жұбайлар үшін өте қолайлы.

Әсерлер

2015 жылы жарияланған ғылыми зерттеуде, некен сапарға шығудың ажырасу қаупін азайтумен байланысты екені, некен сапарына жұмсалатын қаржының мөлшеріне қарамастан анықталды.