Кіріспе
Хаяши Разан (林 羅山), сондай-ақ Хаяши Дошун деп те аталады, жапон тарихшысы, философы, саяси кеңесші және жазушы, Токугава бакуфуының алғашқы төрт сёгунының тәрбиешісі және кеңесшісі болды. Ол Жапонияның үш көрнекті көрінісін алғаш рет тізімдеген адам ретінде танылады. Разан конфуцийшіл ғалымдардың Хаяши кланының негізін қалаушы болды. Разан – ықпалды ғалым, ұстаз және әкімші. Ол ұлдары мен немерелерімен бірге Токугава сёгунатының ресми неоконфуциандық доктринасын құрды. Разанның тұрақты консервативті көзқарасқа тән құндылықтарға баса назар аударғаны Эдо бакуфуының интеллектуалдық негізін қалыптастырды. Разан Синтоизмді де қайта қарастырды, осылайша 20-ғасырда конфуциандық Синтоизмнің дамуына жағдай жасады. Разанның өмірлік еңбегінің интеллектуалдық негізі Конфуцийді және конфуцийшіл түсіндірушілерді терең зерттеген алғашқы жапон ғалымы Фудзивара Сейкамен (1561–1619) бірге жасаған алғашқы зерттеулеріне негізделген. Бұл куге ақсүйекі буддалық монах болған, бірақ Фудзивара буддалық философия мен доктриналарға наразы болғандықтан конфуциандыққа бет бұрды. Кейін Фудзивара осыған ұқсас ниеттес басқа ғалымдарды да өзімен бірге оқуға шақырды, бұл оқулар Чжу Сидің, Сун әулетінің философының, қытайлық неоконфуциандық еңбектерінің үлкен ықпалында болды. Чжу Си мен Фудзивара жеке тұлғаның қоғамның мүшесі ретіндегі рөлін, ол табиғи түрде белгілі бір иерархиялық құрылымға орналасатынын атап көрсетті. Олар адамдарды төрт негізгі топқа бөлді: самурайлар (басқарушы класс), шаруалар, қолөнершілер және саудагерлер.
Саяси ықпал
Саяси теоретик ретінде Хаяши өзінің философиялық және прагматикалық ой-пікірлерінің бакуфуның басым идеологиясының негізіне айналғандығын көрді. Хаяши идеяларының саяси үстемдігі 18 ғасырдың соңына дейін сақталды. Бұл эволюция Разанның самурайларды мәдениетті басқарушы таппен теңеуінен қалыптасты. Разан бакуфуның милитаристік рөлін оның құрылған кезінде заңдыландыруға көмектесті. Оның философиясы сонымен қатар самурайлар класын өзін-өзі жетілдіруге ынталандырды, бұл үрдіс оның өмірінде және одан кейін кеңінен тарады. Разанның афоризмі осы көзқарасты былай түйіндейді: "Қарусыз нағыз білім де жоқ, білімсіз нағыз қару да жоқ". Хаяши Разан мен оның отбасы Токугава режимінің теориялық негізін қалыптастыруда маңызды рөл атқарды. 1858 жылдың қаңтар айында Хаяши Разанның мұрагерлік Дайгаку но ками атағын алған Хаяши Акира, жаңадан күш алған шетелдік державалармен қалай қарым-қатынас жасау керектігін шешу үшін императордан кеңес сұраған бакуфу делегациясын басқарды. Бұл Токугава сёгунаты құрылғаннан бері императордың кеңесіне белсенді түрде жүгінудің алғашқы жағдайы болды. Бұл жаңа бастаманың ең айқын салдары келесі он жылдық ішінде Токио мен Киото арасында үздіксіз ағылып жатқан елшілер санының артуы болды. 19 ғасырда бұл білімді бюрократ өзін саяси өзгерістерді басқарудың шешуші нүктесінде тапты, ол Разанның толыққанды қалыптасқан теорияларын жалғыз бағдар ретінде пайдаланып, белгісіз суларда "кітап бойынша" қиындықтарды еңсерді.
"No true learning without arms and no true arms without learning." Hayashi Razan and his family played a significant role is helping to crystallize the theoretical underpinnings of the Tokugawa regime. In January 1858, Hayashi Akira, the hereditary Daigaku no kami descendant of Hayashi Razan, headed the bakufu delegation that sought advice from the emperor in deciding how to deal with newly assertive foreign powers. This was the first time the Emperor's counsel was actively sought since the establishment of the Tokugawa shogunate. The most obvious consequence of this transitional overture was the increased numbers of messengers which were constantly streaming back and forth between Tokyo and Kyoto during the next decade. In the 19th century, this scholar bureaucrat found himself at a crucial nexus of managing political change, moving arguably "by the book" through uncharted waters with Razan's well settled theories as the only guide.
Мұра
Разанның мұрасы кейбір жапон ғалымдары тарапынан сол кездегі тарихты түсінуге тырысқан, салыстырмалы түрде бейтарап көзқарасы үшін еске алынып, мақтауға ие болды. Осының нәтижесінде, кейбір ғалымдар оны Жапониядағы "қазіргі тарихи зерттеулердің негізін қалаушысы" деп атады. Оның еңбегі Арай Хакусекиге үлкен әсер етті, ол одан да көбірек бейтарап ғалым деп есептеледі.