Күшпен тарту – бұл ит спорты, онда иттер жүк таситын арбаны немесе шананы тартып жүреді. Тарихы алтын іздеу кезеңіне дейін барады, жүк тасымалында қолданылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ит спорты
Dog sport
Ауырлық тарту – иттің арба немесе сананы, үстіне салмақ тиеп, топырақ, қиыршық тас, шөп, кілем немесе қар арқылы қысқа қашықтыққа тартуын қамтитын ит спорты. Бұл жүк тасымалдаудың қазіргі заманғы нұсқасы, онда иттер жүк тасу үшін пайдаланылған.
Weight pulling is a dog sport involving a dog pulling a cart or sled loaded with weight a short distance across dirt/gravel, grass, carpet, or snow. It is a modern adaptation of freighting, in which dogs were used as freight animals to move cargo.
Тарих
Иттің салмақ тарту спортының тарихы кем дегенде Клондайк алтын асыру кезеңіне дейін жетеді, онда ол Солтүстік Америкадағы Арктика және Арктикаға жақын аймақтарда жүк пен жолаушыларды тасымалдауға қолданылатын шлейф иттерін сынау барысында көңіл көтеру құралы ретінде пайдаланылған. Осы шалғай елді мекендерде поштаны жеткізу 1930 жылға дейін иттермен жүргізілді, ал соңғы почталық иттер бригадасы 1963 жылы қызметтен босатылды. Жүк тасу және пошта жеткізу үшін иттер күш пен жылдамдық бойынша белгілі бір талаптарға сай болуы керек еді, олар жылдам пошта бригадасындағы иттер үшін жоғарырақ, ал баяу жүк тасу бригадасындағы иттер үшін төменірек болды. Джек Лондонның 1903 жылғы «Жабайының шақыруы» кітабында осы спортқа жасалған алғашқы әдеби сілтемелердің бірі келтірілген, ондағы басты кейіпкер – Бак атты ит, ауыр жүк тиелген санақты тартады, ал көрермендер оның мүмкіндіктеріне тікелей тікелей бәс тігеді. Лондон Юкон айманында шамамен бір жыл өткізген, оның бақылаулары кітаптың мазмұнының көп бөлігін құрайды.
Canine weight pull has a long history dating to at least the Klondike Gold Rush, where it was used as means of entertainment while trialing sled dogs used for freighting gear and passengers through Arctic and sub Arctic terrain in North America. Mail delivery was also conducted by dog sled in these remote settlements until the 1930s with the last postal dog sled team being retired in 1963. For both freighting and mail delivery, dogs were expected to meet minimum standards of strength and speed, ranging from per dog on the faster mail team to per dog on the slow freighting team. Jack London's 1903 book The Call of the Wild makes one of the first literary references to the sport where the fictional dog Buck pulls a heavily loaded sled while spectators place bets on his ability. London spent almost a year in the Yukon, and his observations form much of the material for the book.
Мақсаттар
Ауыр салмақты тарту жарыстары бос арба немесе санақпен, немесе аз салмақпен басталады. Арбалар топыраққа, кілемге, тіпті рельске де орналастырылуы мүмкін. Раунд басталғанда, итке белгіленген уақыт ішінде арбаны немесе 16 футты тарту талап етіледі. Раундты сәтті аяқтаған иттер келесі раундқа қатысуға құқылы. Әр раунд аяқталғанда, көлік құралына қосымша салмақ қосылады. Әр санаттың жеңімпазы – ең көп салмақты тартқан ит. Бұрын жарыстар қарда ғана, шанамен жүгіретін иттер жарыстарымен бірге өткізілді. Висконсин штатының Аляска маламут клубы 1971 жылдың қараша айында қарда ауыр салмақты тарту жарыстарын ұсынды. 1984 жылы Американың Аляска маламут клубы бұл ережелерді арбаларды қоса кеңейтіп, АҚШ бойынша санкцияланған ауыр салмақты тартуды ұсынды. IWPA Солтүстік Америкада жұмыс істейді. IWPA 1984 жылы құрылғаннан бері жарыста ешқандай ит зардап шеккен жоқ. United Kennel Club та ауыр салмақты тартуды өз ит спортының бір түрі ретінде қамтиды. Ұлыбритания мен Австралиядағы Аляска маламут клубтары Американың Аляска маламут клубының ауыр салмақты тарту ережелеріне негізделген санкцияланған жарыстарды ұсынады. Американдық иттер өсірушілер қауымдастығы сияқты басқа да тұқымдық клубтар да ауыр салмақты тартуды ұсынады. 2010 жылдары Ұлттық жұмысшы иттер қауымдастығы сияқты басқа ұйымдар да санкцияланған жарыстарды ұсынуды бастады. 2012 жылы GPA (Global Pulling Alliance) бүкіл әлемдегі белсенді иттер үшін позитивті мүмкіндік ретінде ауыр салмақты тарту спорты туралы халықты біліммен қамтуға бағытталған болып құрылды. GPA 6 елде жарыстар өткізеді: Ұлыбритания, Мексика, Пуэрто-Рико, Филиппин, Ирландия және АҚШ, және спорттың танымалдылығы арта келе тізімді кеңейтуде. Еуропалық ауыр салмақты тарту лигасы Еуропа бойынша жарыстарды санкциялайды.
Weight pull matches start with either an empty cart or sled or at low weights. Carts may be placed on dirt, carpet or even rails. At the start of a round, dogs are asked to pull the car or 16 feet within a set time frame. Dogs who successfully complete the round are eligible to go on to the next round. At the completion of each round, additional weight is added to the vehicle. The winner of each class is the dog who pulls the most weight. Matches were held exclusively on snow in conjunction with their sled dog races. The Alaskan Malamute Club of Wisconsin started offering weight pull matches on snow in November 1971. In 1984, the Alaskan Malamute Club of America expanded these rules to include carts and began offering sanctioned weight pull across the US. IWPA operates in North America. Since IWPA's organization in 1984, no dogs have been hurt in competition. The United Kennel Club also includes Weight Pull as one of their dog sports. Alaskan Malamute Clubs in the UK, and Australia offer sanctioned weight pull competitions based on the Alaskan Malamute Club of America's weight pull rules. Other breed clubs also offer weight pull, such as American Dog Breeders Association. In the 2010s other organizations started offering sanctioned competitions, such as National Working Dog Association. In 2012, GPA (Global Pulling Alliance) was formed to focus on educating the general public about the sport of weight pulling as a positive outlet for active canines across the globe. GPA holds competitions in 6 countries; United Kingdom, Mexico, Puerto Rico, Philippines, Ireland, and the United States, and continues to add to their list as the sport grows in popularity. The European Weight Pull League sanctions matches throughout Europe.
Дау
Ауыр салмақпен тартуды жақтаушылар, әсіресе еңбекші тұқымдардың, иттердің физикалық дайындығы мен денсаулығының жақсаруын айтады. Сонымен қатар, иттерді допингке салу, жаттығу барысында оларды қатыгездікке салу, және бұл спортты кейбір адамдар ит ұрыстарында қолдануы мүмкін деген күдіктер де бар.
Proponents of weight pull cite the improved fitness and wellbeing of the dogs, especially working breeds. allegations of doping the dogs or abusing them during training and that the sport may be used by some to prepare dogs for dog fighting.